Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı
Veteranların təcrübəsindən biz daim bəhrələnməliyik, istifadə etməliyik
Heydər Əliyev

Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiya Azərbaycan diplomatiyasının böyük nailiyyətidir

Avqustun 12-də Qazaxıstanın Aktau şəhərində Xəzəryanı ölkələrin inkişaf və əməkdaşlıq perspektivlərini müəyyənləşdirən tarixi hadisə baş verib. Xəzəryanı dövlətlərin dövlət başçılarının V Zirvə toplantısında Xəzərin özünəməxsus “Konstitusiyası” olan Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiya 22 il sürən sistemli danışıqlardan sonra imzalanıb. Konvensiyanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, İran Prezidenti Həsən Ruhani, Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov imzalayıblar. Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı sədrinin müavini, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, polkovnik Cəlil Xəlilov AZƏRTAC-a məxsusi müsahibəsində qeyd edib ki, Konvensiyanın yekun mətninə aparan yol çətin olub. 1996-cı ildə Xəzəryanı ölkələrin maraqlarının və istəklərinin razılaşdırılması üzrə beynəlxalq ekspert qrupu yaradılanda ilkin tələblər bir-biri ilə o qədər təzad təşkil edirdi ki, razılaşdırılmış mətnin işlənib hazırlanması reallıqdan uzaq məsələyə bənzəyirdi. Bir sıra prinsipial və qeyri-adi qərarlar əsaslandırılmalı və qəbul edilməli idi. İlk növbədə Xəzərin coğrafi baxımdan qiymətləndirilməsi qeyri-müəyyən xarakter daşıyırdı. Etiraf olunmalı idi ki, Xəzər nə dəniz, nə də adi göldür. Deməli, onun bölünməsini əsaslandırmaq üçün başqa meyarlar işlənib hazırlanmalıdır. Xəzər akvatoriyasında neft-qaz ehtiyatlarının qeyri-bərabər paylanması məsələni daha da mürəkkəbləşdirirdi. Qəbul edilmiş Konvensiyaya görə, Xəzərin bütün su səthi tərəflərin ümumi istifadəsində qalır, dibi və təki isə qonşu dövlətlərin razılaşmasına əsasən, beynəlxalq hüquq əsasında onlar arasında bölünür. Daha sonra tərəflər belə bir məsələdə razılıq əldə etməli idilər ki, Xəzərin hansı hissəsində baş verirsə-versin, neft-qaz hasilatı və onların daşınması açıq xarakter daşımalı, ekoloji təhlükəsizlik təmin edilməli, gəmiçilik, balıqçılıq, boru kəmərlərinin çəkilməsi qonşu ölkə ilə razılaşdırılmış qaydalara əsasən həyata keçirilməlidir. C.Xəlilov vurğulayıb ki, geosiyasi və hərbi məsələlərin nəzərə alınması da az əhəmiyyət daşımayıb. Xəzərdə üçüncü ölkələrin silahlı qüvvələrinin yerləşməsinin yolverilməzliyi haqqında müddəanı Konvensiyanın əsas bəndlərindən biri saymaq olar. Beləliklə, qarşılıqlı əlaqədar və mürəkkəb məsələləri güzəştlər yolu ilə razılaşdırmaq mümkün oldu. Azərbaycanın təşəbbüskar rolu danışıqlar prosesinin bütün mərhələlərində əhəmiyyətli idi. Xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, Konvensiyanın zəruriliyi, Xəzərin təhlükəsiz, qarşılıqlı faydalı şəkildə və birgə mənimsənilməsində onun rolu hələ Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev tərəfindən əsaslandırılıb. Onun ideya və göstərişləri Konvensiyanın işlənib hazırlanmasında Azərbaycanın mövqeyinin əsasını təşkil edib. Şübhəsiz ki, bu Konvensiyaya riayət olunması Xəzəryanı ölkələrin xalqlarına sülh və firavanlıq bəxş edəcək.

2018-08-14 00:00:00
2760 baxış

Digər xəbərlər

“Ermənistanın itkin düşən Azərbaycan vətəndaşları haqqında məlumatları gizlətməsi onun cinayətkar mahiyyətindən xəbər verir”

Cəlil Xəlilov: “Beynəlxalq təşkilatlar Ermənistana təzyiq göstərməli, soydaşlarımızın aqibətinə aydınlıq gətirilməlidir”   Dünən Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi “30 avqust - Beynəlxalq Məcburi Yoxaçıxma Qurbanları (itkin düşmüş şəxslər) Günü” ilə əlaqədar onlayn konfrans keçirib. Konfransı giriş sözü ilə açan Müşahidə Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı Azay Quliyev Ermənistanın təcavüzkar siyasəti nəticəsində xeyli sayda Azərbaycan vətəndaşının itkin düşdüyünü bildirib, Ermənistanın əsirlərə münasibətdə beynəlxalq hüquq qaydalarını ağır şəkildə pozduğunu qeyd edib.   Agentliyin Müşahidə Şurasının sədr müavini, Prezident Administrasiyasının məsul əməkdaşı Vüsal Quliyevin moderatorluğu ilə keçirilən konfransda Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov da çıxış edib,  Ermənistanın məqsədli şəkildə girov və itkin vətəndaşlarımızla bağlı məlumatları Azərbaycanla bölüşməkdən imtina etdiyini bildirib.   Konfransdan sonra veteran.gov.az-a açıqlama verən polkovnik Cəlil Xəlilov Ermənistanın əsir və itkinlərə bağlı Azərbaycan tərəfini məlumatlandırmaqdan imtiana etməsini beynəlxalq hüququn rəsmi İrəvan tərəfindən növbəti dəfə pozulması kimi dəyərləndirib:   “Birinci Qarabağ müharibəsində Ermənistanın hərbi cinayətləri nəticəsində 4 minə yaxın sodyaşımız itkin düşüb ki, onların taleyindən bu günə qədər heç bir xəbər yoxdur. Daha dəqiq desək, Azərbaycan Respublikasının Əsir və İtkin Düşmüş, Girov Götürülmüş Vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası tərəfindən 3171 nəfəri hərbçi, 719 nəfəri isə mülki şəxs olmaqla, ümumilikdə 3890 nəfər itkin düşmüş şəxs kimi qeydiyyata alınıb.   Onu da qeyd edim ki, itkin düşmüş mülki şəxslərdən 20 nəfəri qız olmaqla 71 nəfəri yetkinlik yaşına çatmamış uşaq, 154 nəfəri ahıl olmaqla 267 nəfəri qadındır. 3890 nəfərdən 872 nəfərinin, o cümlədən 29 uşağın, 98 qadının, 112 ahıl şəxsin əsir-girov götürülməsi uzun illərdir ki, Azərbaycanı narahat edən məsələdir. Ancaq təəssüflər olsun ki, Ermənistan bugünə qədər də həmin vətəndaşlarımızın aqibətinə aydınlıq gətirmir, onlarla bağlı məlumatları gizlədir. Halbuki, bu, beynəlxalq hüquqla cinayətdir və Ermənistan üçün məsuliyyət doğuran bir haldır”.   Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, Ermənistanın bu davranışları əlaqədar beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən də qınanmalı, rəsmi İrəvana təzyiq göstərilməlidir:   “Təbii ki, Ermənistanın hüquqdan və insanlıqdan uzaq olan bu davranışına beynəlxalq təşkilatlar da biganə qalmamalı, rəsmi İrəvana təzyiqlər göstərməli, onu vaxtiylə əsir və girov düşmüş soydaşlarımız haqqında məlumat verməyə məcbur etməlidir. Unuitmaq olamz ki, baş verənlər insan hüquqları ilə bilavasitə bağlıdır və bu hüquqların təmin edilməsində, itkin və əsir düşən soydaşlarımızın aqibətinə aydınlıq gətirməkdə bütün bəşəriyyət, bütün insanlıq maraqlı olmalıdır”.   Polkovnik Cəlil Xəlilov rəhbərliyində təmsil olunduğu təşkilatın İkinci Dünya müharibəsində itkin düşən azərbaycanlılar haqqında məlumatların əldə edilməsi istiqamətində mühüm işlər həyata keçirdiyini qeyd edib:   “Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı olaraq bugünə qədər İkinci Dünya müharibəsində iştirak edən, müharibə zamanı itkin düşən yüzlərlə soydaşımızın aqibətinin müəyyən olunması istiqamətində mütəmadi addımlar atmışıq. Məhz görülən işlərin sayəsində Rusiya, Ukrayna, Belarus, Moldova, Serbiya və digər ölkələrin ərazisində döyüşlərdə iştirak edən xeyli sayda soydaşımız haqqında konkret məlumatlar əldə edilib, onların dəfn olunduğu yerlər müəyyənləşib. Kalininqradın müdafiəsində iştirak edən 400 nəfər soydaşımızın kimliyi müəyyən olunub, habelə Moldovada, Moskva ətrafıdna döyüşlərdə həlak olan sodyaşlarımızın xatirəsinə abidələr ucaldılıb.   Bu baxımdan Birinci Qarabağ müharibəsində itkin düşən soydaşlarımızın aqibətinin müəyyənləşdirilməsi ən aktul məsələlərdən biridir və təşkilatımız bu müstəvidə də əlindən gələni etməyə hazırdır.   Birinci Qarabağ müharibəsində əsir və itkin düşən soydaşlarımızla bağlı məlumatlaırn əldə olunmasında Ermənistanda fəaliyyət göstəərn beynəlxalq QHT-lərin, habelə ikinci, üçüncü dövlətlərin də imkanlarından maksimum istifadə edilməlidir”.   Cəlil Xəlilov 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Birinci Qarabağ müharibəsində ermənilər tərəfindən şəhid edilən bir sıra hərbçilərimizin dəfn olunduğu yerlərin də müəyyən olunduğunu xatırladıb, bu istiqamətdə daha əhatəli addımların atılmasının zəruriliyini qeyd edib.   Daha sonra sədr müavini bu cür konfransların keçrilməsinin vacibliyinə diqqət çəkib:   “Bu cür konfransların keçirilməsinin çox mühüm əhəmiyyəti mövcuddur. Bu, hər şeydən əvvəl Azərbaycanın haqq səsinin dünyaya çatdırılması, öz mövqeyini bir kəs daha ortaya qoyması deməkdir. Bu, həm də dünya ictimaiyyətinə, beynəlxalq təşkilatlara öz məsuliyyətlərini xatırladan bir addımdır. Ümid edirəm ki, heç olmasa bundan sonra dünyanın aparıcı dövlətləri, beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycanın bu narahatlığını anlayacaq, minlərlə soydaşımızın taleyinə münasibətdə biganəlik sərgiləməyəcək”.   Seymur ƏLİYEV      

Hamısını oxu
İlham Əliyev Ərdoğana məktub göndərdi

Publika.az xəbər verir ki, məktubda deyilir: "Hörmətli cənab Prezident, Əziz Qardaşım, Türkiyə tarixinin ən böyük təbii qaz yatağının kəşf olunması münasibətilə Sizi və qardaş Türkiyə xalqını öz adımdan və Azərbaycan xalqı adından ürəkdən təbrik edirəm. Türkiyə enerji təhlükəsizliyi sahəsində növbəti önəmli addımını atmışdır. Qaz yatağının işlənməsi qardaş Türkiyə xalqına faydalar gətirəcəkdir. Bu yatağın kəşfi həm də Türkiyənin sənaye potensialının və artan gücünün təzahürüdür. Azərbaycan və Türkiyə uzun illər ərzində nəhəng enerji və nəqliyyat layihələrini uğurla icra edirlər. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, TANAP, Bakı-Tbilisi-Qars layihələri ölkələrimiz və xalqlarımız üçün yeni imkanlar açır və Azərbaycan-Türkiyə tərəfdaşlığını daha da möhkəmləndirir. Ümid edirəm ki, Türkiyənin hazırda apardığı digər kəşfiyyat layihələri də müvəffəqiyyətlə nəticələnəcəkdir. Qardaş Türkiyənin uğurlarına öz uğurlarımız qədər sevinirik. Əminəm ki, Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı və dostluğu bundan sonra da inkişaf edəcək və güclənəcəkdir. Fürsətdən istifadə edərək Sizə möhkəm cansağlığı, işlərinizdə uğurlar, qardaş Türkiyə xalqına daim əmin-amanlıq və firavanlıq arzulayıram".

Hamısını oxu
Komitə sədri: “Azərbaycan tarixinin ən mürəkkəb və genişmiqyaslı bərpa, yenidənqurma prosesini uğurla həyata keçirir”

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Kəlbəcərə son səfəri ölkəmizin, kəlbəcərlilərin həyatında tarixi hadisələrlə yadda qaldı. Azərbaycanın ən füsunkar təbiətə malik bölgələrindən olan Kəlbəcər 32 ildən sonra öz doğma sakinlərinə qovuşdu. Bu sözləri AZƏRTAC-A-a açıqlamasında Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsinin sədri Şahin İsmayılov deyib. “Kəlbəcər sakinləri, digər keçmiş məcburi köçkünlər kimi uzun illər ərzində doğma Vətən həsrəti ilə yaşayıblar. Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində evlərindən didərgin düşən kəlbəcərlilər bu günü böyük səbirsizliklə gözləyirdilər. İşğalın davam etdiyi illərdə dövlətimiz məcburi köçkünlərin sosial rifahını daim diqqət mərkəzində saxlayıb, onların məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün bütün zəruri addımları atıb. Amma təbii ki, öz doğma torpaqlarına qayıtmaq əzmi bir gün də olsa onları tərk etmədi. Kəlbəcərlilər əmin idilər ki, Prezidentimizin qətiyyətli siyasəti, müdrikliyi sayəsində onlar öz doğma torpaqlarına qayıdacaqlar”, - deyə Şahin İsmayılov vurğulayıb. Ötən illər ərzində torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsinin dövlətimiz üçün ən prioritet məsələ olduğunu söyləyən komitə sədri diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan Prezidenti uzaqgörən və nəticəyə hesablanmış siyasəti ilə bu tarixi günü yaxınlaşdırdı. Prezident-Xalq-Ordu birliyinin formalaşdırdığı “Dəmir yumruq” keçmiş məcburi köçkünlərin, o cümlədən kəlbəcərlilərin Vətən həsrətinə son qoydu. Otuz ilə yaxın davam edən işğala son qoyuldu, tarixi ədalət və ölkəmizin ərazi bütövlüyü tam bərpa edildi. Xüsusilə “Dəmir yumruq” sayəsində Ermənistanın kapitulyasiya aktına imza atması ilə Kəlbəcər bir güllə atılmadan işğaldan azad olundu. Komitə sədri bildirib ki, iki il əvvəl bütün dünya ordumuzun qüdrəti sayəsində dövlət suverenliyimizin tam bərpa olunması istiqamətində növbəti tarixi Qələbəmizə şahidlik etdi. Cəmi 23 saat davam edən lokal xarakterli antiterror əməliyyatları Azərbaycan dövlət suverenliyinin, konstitusiya quruluşunun tam bərpası ilə nəticələndi. Bu gün Azərbaycan Bayrağı suverenliyimizin bərqərar olduğu bütün ərazilərimizdə, o cümlədən Kəlbəcərdə əzəmətlə və qürurla dalğalanır. Azərbaycanın həyata keçirdiyi fəal diplomatiya nəticəsində bölgədə sabitlik və təhlükəsizliyin əldə edilməsi, əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad mühitinin yaradılması, sülhün təmin olunması üzrə tarixi addımların atıldığını söyləyən Şahin İsmayılov deyib: “Azərbaycan, eyni zamanda, tarixinin ən mürəkkəb və genişmiqyaslı bərpa, yenidənqurma fəaliyyətini uğurla həyata keçirir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları sürətli və genişmiqyaslı inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Dövlətimizin başçısının diqqəti və birbaşa nəzarəti ilə müasir yaşayış, istehsal və xidmət infrastrukturunun qurulması, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin bərpası, tarixi torpaqlarımızın yüksək inkişaf etmiş regiona, mühüm turizm məkanına çevrilməsi istiqamətində əsaslı addımlar atılır”.  

Hamısını oxu
Ermənistan Yunanıstanla hərbi əməkdaşlığını genişləndirir - Hədəf nədir?

Hamısını oxu