“1941–1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmiş şəxslərə, həlak olmuş və ya sonralar vəfat etmiş döyüşçülərin dul arvadlarına, arxa cəbhədə fədakar əməyinə görə orden və medallarla təltif edilmiş şəxslərə birdəfəlik maddi yardım verilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı dövlətimizin və Prezidentimzin veteranlara olan diqqət və qayğısından xəbər verir”. Bunu saytımız açıqlamasında Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilov bildirib. Polkovnik qeyd edib ki, 24 aprel 2026-cı il tarixli məlum Sərəncam vətən qarşısında xidmətləri olan şəxslərin illər, qərinələr sonra belə unudulmadığını, daim dövlətimizin diqqət mərkəzində olduğunu göstərir: “Hər il olduğu kimi bu il də Prezident İlham Əliyev İkinci Dünya müharibəsində iştirak edən şəxslərə, eləcə də həlak olan döyüşçülərin dul arvadlarına, həmçinin, arxa cəbhədəki xidmətlərinə görə orden və medallarla təltif edilən şəxslərə birdəfəlik maddi yardımın verilməsi ilə bağlı Sərəncam imzaladı. Ölkə başçısı bununla bir daha göstərdi ki, hər bir veteran, eləcə də onların ailə üzvləri daim dövlətin diqqət mərkəzindədir və onların vətən qarşısındakı xidmətlərindən uzun zaman ötməsinə baxmayaraq, bu xidmətlərin heç biri unudulmur, hər zaman minnətdarlıq hissi ilə yad edilir. Biz Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı olaraq dövlət başçısının bu Sərəncamını veteranlarımızla yanaşı, həm də şanlı hərb tariximizə verilən böyük diqqət və yüksək qiymət kimi dəyərləndirir, buna görə Müzəffər Ali Baş Komandanımza öz təşəkkürümüzü bildiririk.  Bu Sərəncam İkinci Dünya müharibəsində iştirak edən şəxslərin, eləcə də onların ailə üzvlərinin sosial rifahına  maddi dəstək olmaqla yanaşı, mənəvi baxımdan da ciddi sitimuldur. Prezidentimiz tərəfindən veteranlarmıza göstərilən bu qayğı gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi baxımından da mühüm rol oynayır ki, bu da milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliği, xalqımızın və dövlətimizin gələcək təhlükəsizliyi baxımından olduqca önəmlidir. Bu nəcib, xeyirxah addıma görə bütün veteranlar adından bir daha Prezident İlham Əliyevə təşəkkür edir, Müzəffər Ali Baş Komandana dərin minnətdarlığımızı bildiririk”. Seymur ƏLİYEV  

2021-ci il 1 sentyabr tarixində Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi (ANAMA) yanında İctimai Şuranın ilk iclası keçirilib. İclasda üzvlər tərəfindən fəaliyyət planı müzakirə edilib, gələcək işlərlə bağlı istiqamətlər müəyyən edilib. Görüş çərçivəsində İctimai Şuranın rekvizit və atributları haqqında fikir mübadiləsi aparılıb.   ANAMA yanında fəaliyyət göstərən İctimai Şuranın sədri Umud Mirzəyev qeyd edib ki, üzvlər fəaliyyətlərini genişləndirməli, işğaldan azad edilən ərazilərdə mina və partlamamış hərbi sursatlarla yüksək çirklənmə səviyyəsini həm ölkədaxili, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin nəzərinə çatdırılmalıdır.   Görüşdə önəmli müzakirə mövzularından biri də BMT-nin Mina və partlayıcı sursatların təhlükəsinin aradan qaldırılması məsələləri üzrə Ümumdünya Vəkili Daniel Kreyqə, İctimai Şuranın üzvləri tərəfindən Azərbaycandakı mövcud vəziyyətə dair müraciətlə bağlı idi. Müraciət məktubunun məzmunu müzakirə edildi, müvafiq əlavələrdən sonra yaxın bir müddətdə məktub minaların və partlayıcı sursatların təhlükəsinin aradan qaldırılması ilə bağlı BMT-nin qlobal müdafiəçisinə ünvanlanacaq. Məqsəd vətəndaşların həyatını qorumaq, bölgəyə sülh və firavanlıq gətirmək səylərinə töhfə verməkdir.   İctimai Şura üzvləri azad edilən ərazilərə işgüzar səfərlər planlaşdırır, maarifləndirmə və bu sahədə təhsil üzrə təkliflər müzakirə edilir, gələcək fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirilir.  

Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının İkinci Dünya müharibəsində həlak olan və itkin düşən azərbaycanlılarla bağlı beynəlxalq miqyasda həyata keçirdiyi axtarışlar növbəti dəfə öz müsbət nəticəsini verib. Belə ki, Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı müharibədə iştirak edən və itkin düşən daha 30 azərbaycanlı haqqında məlumatlar əldə edib. Həmin məlumatları oxucuların diqqətinə çatdırırıq. Qeyd edək ki, itkin düşən azərbaycanlıların tapılması, onların aqibətinə aydınlıq gətirilməsi istiqamətində Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının səyləri davam edir. Polkovnik Cəlil Xəlilovun moderatorluğu altında həyata keçirilən tədbirlərin növbəti nəticələri haqqında ictimaiyyətə mütəmadi məlumat veriləcək.   1. Ирзаев Ирза Кузенохеевич, рядовой. Родился в 1908 году. Проживал в д.Кадебе, Азербайджан. Гражданская профессия – кучер. Проходил службу в 816 стрелковом полку. Попал в плен 08.05.1942 в р-не Керчи. Находился в шталаге 333 в р-не города Острув-Мазовецки. Лагерный номер – 10545. Умер 29.12.1942 от анемии. Похоронен на лагерном кладбище в могиле №263. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300509789 2. Гасанов Иман Алишевич, рядовой. Родился 25.07.1920 в д.Ашвердели. Проживал на Острове Сары в р-не г.Ленкорань, Азербайджан. Проходил службу в 140 гаубичном полку. Попал в плен 29.06.1941 в р-не г.Рига. Находился в шталаге I-B (Хохенштейн). Лагерный номер – 19926. Умер 03.01.1943. Похоронен на лагерном кладбище. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300506680 3. Маврусов (Маврузов) Милет Мисолович (Мизолович), младший лейтенант. Родился в 1922 г. в д. Гуляпли Агдамского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Службу проходил в стрелковом полку. Попал в плен 6 декабря 1942 г. попал в плен под Моздоком. Содержался в шталаге 346, где работал на ткацкой фабрике. Лагерный номер 18273. Расстрелян при попытке побега 11.03.1944. Похоронен на общественном кладбище Фюстенберга, Германия. Блок D, могила 11 https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen272080690 4. Атаев Абдул Хамидович, рядовой. Родился в 1902 г. в с. Даначи Закатальского р-на, Азербайджан, проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена – Атаева Марьям. Попал в плен в Крыму 8 мая 1942 г. Содержался в шталаге 304 - IV B в Цайтхайне, Германия. Лагерный номер 158659. Умер в плену 16.10.1942. Похоронен на лагерном кладбище Цайтхайн II, участок 409, блок I, ряд 11.  https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300439456 5. Сафаров Алимуса Иса-оглы, младший сержант пехоты. Родился в 1922 г. в д. Кучакенд Уджарского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия – учитель. Мать — Сафарова Сакина. Попал в плен под Моздоком 5 апреля 1942 г. Содержался в шталаге 346 - II А – Нойбранденбург, Германия. Лагерный номер 18150. Умер в лагере от туберкулеза 24.09.1943. Похоронен в общей могиле на территории лагеря.  https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300471587 6. Алиев Махмед Айкерович, рядовой. Родился в 1908 г. в Азербайджане. Точные место и дата рождения неизвестны. Рабочий по профессии, проживал в г. Гальяны Азербайджанской ССР, супруга – Алина Алиева. 18 мая 1942 г. попал в плен во время боев за Крым. Содержался в шталаге VI K (326) в районе Дюссельдорф-Герресхайм на территории Германии с присвоением личного номера 99158, где скончался 23.09.1943. Похоронен там же. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300200638 7. Назаров Имамали Фаразович, рядовой. Родился 21 января 1917 г. в Азербайджане. Проживал в г. Баку по адресу: ул. 1-ая Хребтовая, 59. Гражданская профессия – продавец. Жена – Назарова Сахра. Попал в плен под Тулой 15 октября 1942 г. Содержался в шталаге 324 под Хоенштайном. Лагерный номер 13499. Умер 15.05.1944 в лагере. Похоронен там же. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300004487 8. Тарнавердиев Кумбат Абдулович, рядовой. Родился в 1890 г. в д. Кара-Кала (Калининский р-н, Азербайджан), проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Ближайший родственник — Шамат Абдула (брат?). Попал в плен во время боев за Крым 8 мая 1942 г. Содержался в шталаге 355 – V А под Штутгартом, Германия. Лагерный номер 24530. Умер в плену 15.04.1943. Похоронен на кладбище Штайнхальден под Штутгартом. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300152120 9. Абасов Карахан Ялебадиевич, рядовой пехоты. Родился в 1892 г. в д. Бельгашаг Гебадского р-на, Азербайджан, проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Супруга — Абасова Чичак. Попал в плен в сентябре 1942 г. Место пленения неизвестно. Содержался в шталаге IV В под Цайтхайном, Германия. Умер в плену 10.04.1944. Похоронен в Германии: Цайтхайн (кладбище III), участок 58, блок I, ряд 15. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300652109 10. Мамедов Латир Танивердыевич, рядовой. Родился в 1907 г. в д. Авдпахмаули Бакинского р-на, Азербайджан, проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Попал в плен 20 сентября 1941 г. под Полтавой. Содержался в шталаге VIII-C под Заганом (совр. Жагань, Польша). Лагерный номер 61143. Умер в плену 27.02.1942. Похоронен на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300038491 11. Багиров Гусейн Наджаф-оглы, рядовой. Родился 15 ноября 1915 г. в с. Зангилаза, Азербайджан. Гражданская профессия – машинист локомотива. Мать — Тагиева Соня. Попал в плен во время боев за Крым 21 февраля 1942 г. Содержался в шталаге 326 (VI К), Штукенброк, Германия. Лагерный номер 70321. Согласно документам, 10 сентября 1942 г. был признан годным к работам средней тяжести. Умер в плену в октябре 1942. Похоронен на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300494263 12. Байрамов Кулаш Казимович, рядовой рабочего батальона. Родился в 1905 г. в д. Евогну Тетерского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Колхозник, жена – Байрамова Фатина. Попал в плен 23 июля 1942 г. под Ростовом. Содержался в шталаге 346 – II А под Нойбранденбургом, Германия. Лагерный номер 14825. Умер в плену 27.04.1943 от истощения. Похоронен в общей могиле на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300321211 13. Гусейнов Магарам Мальевич, рядовой 816 стрелкового полка. Родился в 1906 г. в с. Керматук Ленкоранского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Колхозник, в родственниках указан Малек Меликов. Попал в плен 8 мая 1942 г. во время боев за Крым. Содержался в шталаге 355 – V А, в Проскурове, Украина. В июле-августе 1943 г. был переведен в шталаг ХII F, Больхен/Форбах, Германия. Лагерный номер 42451. Умер 06.05.1944. Похоронен на территории лагеря в Форбахе, Германия. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300045877 14. Усубов Авчи Ахметович, рядовой пехоты. Родился в 1895 г. в д. Казахбейли Казахского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия — учитель, жена – Усубова Ашафатьма. Попал в плен 26 мая 1942 г под Лозовой. Содержался в шталаге IV B (Мюльберг, Саксония,  Германия). Лагерный номер 200170. Умер в плену 20.12.1943. Место захоронения: Цайтхайн (русское кладбище), участок 58, блок I, ряд 13. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300031860 15. Ахмедов Кулягмет Гамитович, рядовой 593 артиллерийского полка. Родился в 1904 г. в с. Ахтачи Чирдамирского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Колхозник, жена – Ахмедова Зинияд. Попал в плен под Ворошиловградом 13 июля 1942 г. Содержался в шталаге IV B (Мюльберг/Нойбурксдорф, Саксония,  Германия). Лагерный номер 180448. Умер в плену 29.08.1942. Похоронен на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300274633 16. Курбанов Серик Мамедович, рядовой 543 корпусного артиллерийского полка. Родился в 1919г. в д. Куршева, станция Лиаки, сельсовета Карадачли, Бакинский р-н, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия — парикмахер. В родственниках указан брат, Султан Курбанов, проживавший на хуторе Алгадаш сельсовета Карадачли. Попал в плен в сентябре 1941 г. под Белошавкой. Содержался в шталаге VIII C, Заган, ныне — Жагань, Польша. Лагерный номер 61139. Умер в плену 04.02.1942. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300276715 17. Арзиманов Михаил Джабраил-оглы, рядовой 3 кавалерийского полка. Родился в 1902 г. в д. Караган Кахинского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена — Арзиманова Гиля Осман Кизы. Попал в плен под Ворошиловградом 21 июля 1942 г. Содержался в шталаге IX C, Бад-Зу́льца, Германия. Лагерный номер 182458. Умер в плену 01.12.1942. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300157458 18. Велиев Саретин Кулальевич, рядовой стрелкового полка. Родился в 1918 г. в д. Карабулак Кунахентского района, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. В родственниках указан брат, Шарафедин Велиев. Попал в плен 30 июня 1941 г., место пленения неизвестно. Содержался в шталагах III A (Луккенвальде, Германия) и III D (Берлин/Штеглитц, Германия). Лагерный номер 95558. Умер в плену 14.06.1942. Похоронен в р-не н.п.Виттсток, братское кладбище №3. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300149276 19. Амирасланов Уруч Хульмидович, рядовой пехоты. Родился в 1895 г. в д. Пердервалаш Халалинского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена — Амирасланова Гелюша. Попал в плен 26 июля 1942 г. под Ростовом. Содержался в шталаге 346 II-A, Нойбранденбург, Германия. Лагерный номер 14867. Умер в плену 19.05.1943 от истощения. Похоронен на территории лагеря в общей могиле. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300324131 20. Ахмедов Али Измаилович, сержант 839 пехотного полка. Родился в 1922 г. в д. Салигдабад Евлахского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. В родственниках указан отец, Ахметов Исмаил. Попал в плен под Моздоком 6 декабря 1942 г. Содержался в шталаге 302 (II H) Гросс Борн-Редериц, Германия. Лагерный номер 39180. Умер в плену 08.02.1944. Похоронен на территории шталага II A, Нойбранденбург, Германия, в общей могиле. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300336954 21. Мусаев Гусейн Шава. Рядовой пехоты. Родился 25 июня 1906 г. в д. Синих Килиза Кельбаджарского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена — Мусаева Тават. Попал в плен 24 августа 1942 г. под Ростовом. Содержался в шталаге 346  - II A, Нойбранденбург, Германия. Лагерный номер 14526. Умер в плену от туберкулеза 18.07.1943. Похоронен в общей могиле на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300338432 22. Абилев Хазан Агматович. Рядовой стрелкового полка. Родился в 1896 г. в д. Перекамск Касмитского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена — Абилева Мусульмат. Попал в плен в июле 1942 г. под Ростовом. Содержался в шталаге IV H (304), Цайтхайн, Германия.  Лагерный номер 489118. Умер в плену в рабочей команде 320 31.12.1942. Информация о захоронении отсутствует. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300176867 23. Цеферов Юсуп Абдул-Алиевич. Рядовой стрелкового полка. Родился в 1904 г. в д. Утмановар Карягинского р-на (ныне -Физулинский р-н), Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена — Цеферова Сумаяра. Попал в плен под Моздоком 13 ноября 1942 г. Содержался в шталаге 318/VIII F (344), Ламсдорф (совр. Ламбиновице – Щадурщице, Польша). Лагерный номер 79611. Умер в плену 06.08.1944. Данные о причине смерти и месте захоронения отсутствуют. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300129804 24. Новрусов Кумбат (Гумбат) Гуссейнович. Рядовой стрелкового полка. Родился в 1916 г. в д. Семидабат Евлахского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия — повар. В родственниках указана мать, Новрусова (Абдуллаева) Балаханим (Балаханут). Призван 25.01.1940 году Евлахским РВК. Попал в плен под Черкесском 29 августа 1941 г. Содержался в шталаге VIII C, Заган (совр. Жагань, Польша). Лагерный номер 61126. Умер в плену 03.05.1942. Похоронен на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300059737 25. Алиев Фусиа Сагарович. Рядовой 26 мотострелкового полка 26 танковой дивизии. Родился в 1919 г. в д.  Дюдширдахан Товузского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Учащийся. В родственниках указан отец, Алиев Сагар Али-оглы. Попал в плен под Михайловском 2 августа 1941 г. Содержался в шталаге VIII C, Заган (совр. Жагань, Польша). Лагерный номер 61191. Умер в плену 19.05.1942. Похоронен на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300060870 26. Кулиев Мусеев Чованович. Рядовой стрелкового полка. Родился в 1908 г. в с. Пёкшлаг Товузского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Жена — Фамбх Кулиева. Попал в плен под Керчью 9 мая 1942 года. Содержался в шталаге  V B, Виллинген, Германия. Лагерный номер 22719. Умер в плену 29.12.1943. Похоронен на территории лагеря. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300005442 27. Султанов Сафтер Сулейманович. Рядовой 146 стрелкового полка. Родился в 1914 г. в с. Дарбилиши Девичарского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. В родственниках указан брат, Султанов Салма. Попал в плен под Киевом 25 августа 1941 г. Содержался в шталаге VIII C, Заган (совр. Жагань, Польша). Лагерный номер 61338. Умер в плену 09.05.1942. Похоронен на территории лагеря.  https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300057196 28. Юсупов Мурза Саверза. Рядовой пехоты. Родился 5 января 1919 г. в с. Азирик-Даши-Даган , Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. Родственники не указаны. Попал в плен в Эстонии 23 августа 1941 г. Содержался в шталагах X B, Зандбостель, Германия и IX C, Бад-Зу́льца, Германия. Лагерный номер 114058. Умер в плену 28.08.1942. Место захоронения — Вартбургблик. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300146819 29. Нуриев Сагит Курбанович. Рядовой пехоты. Родился в 1922 г. в с. Самук Кираватского р-на Бакинской обл., Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. В родственниках указана Мамедова Чаван. Попал в плен под Харьковом 23 мая 1942 г. Содержался в шталаге 304 - IV B в Цайтхайне, Германия. Лагерный номер 212973. Умер в плену 16.08.1944. Место захоронения неизвестно. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300201833 30. Пашаев Джамиль Измаилович. Рядовой 3 кавалерийского полка. Родился в 1921 г. в д. Приганы Измаильского р-на, Азербайджан. Проживал там же. Гражданская профессия - колхозник. В родственниках указан отец – Пашаев Измаил. Попал в плен под Старобельском 15 июля 1942 г. Содержался в шталаге IV В под Цайтхайном, Германия. Лагерный номер 180239. Умер в плену 14.05.1943. Место захоронения – Айзенах. https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300204502  

“Rusiya Ermənistanı işğal etdiyi torpaqları tərk etməyə məcbur edə bilər” “Faşizm üzərində qələbənin 75 illiyi ərəfəsində MDB məkanındakı bütün konfiliktlərə son qoyulması arzuedilən olardı” Azərbaycan Respublikasının I vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın Rusiyaya səfəri, bu ölkədə keçirdiyi görüşlər həm Rusiya, həm də Azərbaycanda böyük maraq və məmnunluqla qarşılanmaqdadır. Moderator.az olaraq Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilovla söhbətimizdə bu səfər və onun milli maraqlarımız, Azərbaycan-Rusiya münasibətləri baxımından önəmini şərh etməyə çalışdıq.   -Cəlil müəllim, ölkəmizin I vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın Rusiyaya səfəri, burada keçirdiyi görüşlər Azəraycanla yanaşı, Rusiya ictimaiyyətində, mediasında da böyük marağa səbəb olmaqdadır. Sizcə bu səfər Azərbaycanın dövlət maraqları, eləcə də, iki dövlət arasındakı münasibətlərin daha da inkişafı baxımından nə dərəcədə önəmlidir?   -Öncə onu qeyd edək ki, Rusiya Azərbaycana qonşu olan bir dövlətdir. Təbii ki, əlaqələrimiz sıx, mehriban, qonşuluq,strateji əməkdaşlığa söykənir.. Rusiya ilə siyasi, iqtisadi, mədəni, humanitar və hərbi sahədə əlaqələrimiz yüksələn xətt üzrə inkişaf etməkdədir. Mehriban xanımdan öncə, Azərbaycan Respublikasının prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev Rusiya rəhbərliyi ilə faydalı görüşlər keçirdi. Bu görüşlərdə Qarabağ problemi də müzakirə olundu və hesab edirəm ki, bu məsələdə də irəliləyiş olacaq. Bu baxımdan Mehriban xanımın Rusiya səfərini, orada keçirdiyi yüksək səviyyəli görüşləri olduqca faydalı və əhəmiyyətli hesab edirəm. Əminəm ki, bu görüş dövlətlərimiz arasındakı ikitərəfli münasibətlərin inkişafını genişləndirəcək və onu mahiyyət etibari ilə yeni mərhələyə yüksəldəcək. Mehriban xanımın Rusiyada həm prezident, həm baş nazir, həm də digər rəsmilər səviyyəsində yüksək qarşılanması, Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin Mehriban xanımı “Dostluq” ordeni ilə təltif etməsi təqdirəlayiqdir. Bütün bunlar göstərdi ki, Rusiya iki dövlət arasında arasında dostluq və əməkdaşlığın inkişafına böyük töhfə verən Mehriban xanımın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir.   -Cəlil müəllim, Qarabağ probleminin həllinə Rusiyanın təsir imkanının böyük olduğu Azərbaycan ictimai-siyasi məkanında hər zaman səslənən fikirlərdən biridir. Sizcə Qarabağ konfiliktinin həllinə Kremlin təsir imkanı hansı səviyyədədir və Rusiyanın bu məsələdə Ermənistana göstərəcəyi təzyiq nəyi dəyişə bilər?   -Biz Qarabağ məsələsində Rusiyadan dəstək gözləyirik. Rusiya qonşu dövlət, həm də Minsk qrupunun həmsədrlərindən biridir. Rusiya Ermənistanı məcbur edə bilər ki, Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad etsin. Buna Rusiyanın diplomatik, iqtisadi və hərbi gücü imkan verir. Ermənistan tamamilə Rusiyadan asılı vəziyyətdədir. Rusiya Ermənistandan əlini çəksə, Ermənistan bir dövlət kimi tamamilə çökər. Rusiya Ermənistanı düz yola dəvət etməli və onu başa salmalıdır ki, bir dövlət kimi onun inkişafı Qarabağ probleminin həllindən keçir. Rusiya da Ermənistanı təcavüzkarlığından xəbərdardır. Onu da qeyd edim ki, Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin inkişafı Ermənistanda böyük narahatlığa səbəb olmaqdadır.  Bu səbəbdən də, Ermənistan zaman-zaman Rusiya-Azərbaycan münasibətlərini gərginləşdirməyə çalışıb. Bu məqsədlə bəzən Ermənistan ortaya yalan məlumatlar yayıb, bununla da bu münaibətlərə xələl gətirməyə çalışıblar. Amma heç nəyə nail ola bilməyib. Çünki Rusiyada yaxşı başa düşürlərki  Azərbaycan qonşu dövlət olmaqla yanaşı həmdə etibarlı tərəfdaşdır, o cümlədən və Rusiya ilə mehriban qonşuluq siyasətinin qorunub saxlanılmasında maraqlıdır. Rusiya hərbi-iqtisadi və siyasi gücünə görə dünyanın aparıcı ölkələrindən biridir. Onun qlobal proseslərə, xüsusilə də MDB məkanındakı proseslərə təsir gücü çox böyükdür. Bizim Rusiya ilə 200 illik tarixi dostluq əlaqələrimiz var. Biz bu əlaqələri daha da inkişaf etdirməliyik. Rusiya xalqı və rəhbərliyi də Azərbaycan həqiqətlərini bilməli, haqqın-ədalətin öz yerini almasına dəstək verməlidir. Azərbaycanın məqsədi sadəcə, öz ərazi bütövlüyünü təmin etməkdir. Bizim heç bir dövlətin ərazisində gözümüz yoxdur və Ermənistandan fərqli olaraq qonşu dövlətlərin ərazisini işğal etmək niyyəti ilə yaşamırıq.   -Rusiya ilə əlaqələrin inkişafı ölkəmizə iqtisadi-mədəni baxımdan nə vəd edir?   -Rusiya ilə əlaqələrin inkişafı, ölkəmiz üçün iqtisadi-siyasi və hərbi baxımdan da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Rusiya Azərbaycan üçün həm də böyük bir bazardır. Azərbaycanda istehsal olunan sənaye və kənd təsərrüfatı məhsulları daha çox Rusiya bazarında satılır. Bizim orada 3 milyondan çox vətəndaşımız yaşayır. Biz Rusiya rəhbərliyi ilə münasibətləri inkişaf etdirməklə yanaşı, oradakı soydaşlarımıza, onların problemlərinə də diqqət və  qayğı göstərməliyik. Dövlət rəhbərləri arasında münasibətlər nə qədər isti olsa, oradakı soydaşlarımızın vəziyyəti daha yaxşı olar. Azərbaycanda rus dili, rus ədəbiyyatı, rus mədəniyyətinə böyük maraq var. Ölkəmizdə rus dilində məktəblər fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda Rusiyanın Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin və İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin Bakı filialında  həm rus, həm də azərbaycanlı tələbələr oxuyurlar. Eyni zamanda azərbaycanlılar Rusiyanın ali təhsil müəssisələrində təhsil alırlar. Hansı ki, bu məqam hörmətli Mehriban xanımın Rusiya səfərində də vurğulandı və Rusiya Federasiaysının Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən təqdir edildi.   -Cəlil müəllim, aldığımız məlumata görə, siz özünüz də Moskvadan yeni qayıtmısınız. Mümkünsə, Moskva səfərinin məqsəd və mahiyyəti ilə bağlı məlumat almaq istərdik.   -Moskvada bu günlərdə MDB Dövlətləri Veteranlar Təşkilatının Rəyasət Heyətinin iclası keçirildi. Tədbirlərdə mənim də çıxışım oldu. Qeyd etdim ki,  MDB Veteranlar Təkilatı ilə əlaqələrin daha da genişləndirilməsi, II Dünya Müharibəsində iştirak edən ölkələrdə döyüşən Azərbaycan döyüşçüləri haqqında məlumatların toplanması, altı döyüş diviziyamızın hansı ölkələrin ərazisindən keçdiyi, hansı dövlətlərdə döyüşməsinin bir daha dəqiqləşdirilməsi, itkin düşən, döyüşlərdə qəhrəmanlıqlar göstərən şəxslərin müəyyən edilməsi, qəhrəmanlarımızın abidəsinin döyüşdükləri şəhərlərdə ucaldılması və s. məsələləri diqqətə çatdırdım.  Bundan əlavə “1941-1945-cı illərdə Böyük Vətən müharibəsində sovet xalqının faşizm üzərində Qələbənin dünyəvi-tarixi əhəmiyyəti, Qələbənin mənbələri, müasir zaman üçün dərslər və nəticələr” mövzusunda konfrans da keçirildi. Konfransda faşizm ideologiyası, XXI əsrdə faşizmin təsiri, 1941-1945-ci illərdə antifaşist koalisiyasında  iki siyasət və iki strategiya,II Dünya müharibəsində SSRİ-nin azadlıq missiyası, ordu və xalqın birliyi, sovet xalqının ön və arxa cəbhədəki mübarizəsi, müharibə illərində sovet xalqının dostluğu  əsas müzakirə istiqamətləri oldu. Çıxışımda Prezident İlham Əlivin və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın Respublikamızda veteranlara göstərdikləri qayğı və diqqətin yüksək səviyyədə olmasını konfrans iştirakçılarının diqətinə çatdırdım.  Azərbaycanda İkinci Dünya müharibəsi ilə bağlı abidələrin qorunub saxlanılması, o cümlədən,  tarixi saxtalaşdırmaq cəhdləri ilə bağlı mövqeyimizi də ortaya qoydum. Faşistlərlə əlbir olub sovet döyüşçülərinə qarşı vuruşan erməni satqını Nidjeyə abidə qoyulmasını pisləməklə yanaşı, bunun müharibə qurbanlarının əziz xatirəsinə təhqir kimi qiymətləndirdim. Biz müharibədə qəhrəmanlıq göstərən insanlarımızın xatirəsini hər zaman uca tutmuşuq, onları xalqımıza tanıtmağa çalşmışıq. Onların dünyaya tanıdılması, onların haqqında filmlərin çəkilməsi, kitabların yazılması, itkin düşənlər  haqında məlumatların əldə edilməsinə çalışırıq. Azərbaycanlıların döyüşdüyü ərazilərdə bununla bağlı tabloların, abidələrin yaradılmasında maraqlıyıq. Çalışırq ki, bu ölkələrin həm veteran təşkilatları, həm dövlət orqanları ilə daim  əlaqə yaradaq və bu işləri həyata keçirək. Bunun çoxuna nail olmuşuq. Serbiyada, Sloveniyada, Ukraynda, Moldovada, Sevestopolda, Taqanroqda, Volqoqradda, Moskvada və Moskva ətrafındakı döyüşlərdə vuruşan döyüşçülərimizlə bağlı müxtəlif abidələr qoyulub və bu, bizim üçün qürurvericidir.   -Konfransda Qarabağ problemi, onun həlli zərurəti ilə bağlı hansısa müzakirə aparıldımı?   -Mən konfransda bir təkliflə çıxış etdim. Xatırlatdım ki, gələn il faşizm üzərində qələbənin 75 illiyini qeyd edəcəyik. Arzu edərdik ki,  müharibə dövrünün dostluq mühitini qaytarmaq üçün MDB dövlətləri bir-birlərinə həmin dövrün dostluq münasibəti ilə yanaşsın. Azərbaycanla yanaşı, bəzi ölkələrdə də SSRİ-nin süqutundan sonra müharibə ocaqları yaranıb. İstərdik ki, MDB ölkələrinin baçıları bununla bağlı xüsusi tədbirlər keçirsinlər. Faşizm üzərində qələbənin 75 illiyi ərəfəsində bu konfiliktlərə son qoysunlar. Mən MDB Veteranlar Təşkilatına bununla bağlı təklif vermişəm. İstəyirəm ki, MDB Veteranlar Təşkilatı adından MDB dövlətləri başçılarına müraciət edək. Ümid edirəm ki, belə bir müraciət baş tutacaq, işğalçı ermənistanın təcavüzkar siyasəti bir daha ifşa olunacaq.Ümid edirəm ki, MDB dövlətləri qaldırdığımız problemə diqqət yetirəcək, onun həlli istiqamətində müvafiq addımlar atacaqlar. Hesab edirəm ki, bu, MDB məkanındakı konfilikt və qarşıdurmaların həlli baxımından faydalı olar.