Nə müharibə vaxtında, nə də sülh dövründə... Qarşıdan 26 iyun – Silahlı Qüvvələr Günü gəlir. Düz 6 il bundan öncə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbəliyi altında vətən torpaqlarının azadlığı mübarizəsinə qalxan və erməni faşizmini cəmi 44 gün ərzində darmadağın edən Azərbaycan Ordusunun yaranmasının 108-ci ildönümü geniş şəkildə qeyd olunacaq. Ordumuzun Azərbaycanın müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünü qorunmasındakı rolu hər kəsə məlumdur və bunun ən bariz nümunəsi 2020-ci ilin Vətən müharibəsi, bu müharibə nəticəsində qazanılan şanlı 8 Noyabr zəfəridir. Hərb tariximizə qızıl hərflərlə həkk olunan bu qələbə  nəhəng hərbi-siyasi lider, böyük strateq İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi ilə reallaşdı və bütün dünyada ciddi əks-səda doğurdu. Bəli, İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi  Azərbaycan Silahlı Qüvvələri cəmi 44 gün ərzində 30 illik erməni işğalına son qoydu, bütün regionda yeni status-kvo formalaşdırdı. Eyni zamanda, həm 44 günlük Vətən müharibəsində aldığı qərarlar, həm də post-müharibə dövründə atdığı addımlar onun bir lider kimi bir çox bənzərsiz xüsusiyyətini üzə çıxardı. Prezident İlham Əliyevin müharibə zamanı verdiyi hər bir açıqlama, səsləndirdiyi hər bir fikir, qəbul etdiyi hər bir qərar sübut etdi ki, o, bütün qəlbi, ruhu ilə öz hərbçilərinin yanındadır və müharibənin hər bir ağırlığını, hər bir mərhələsini onlarla birlikdə yaşayır. Ali Baş Komandanın düşmən işğalından azad edilən hər bir yaşayış yeri ilə bağlı məlumatları xalqa şəxsən çatdırması, hər bir şəhid və qazi ailəsi ilə həmrəylik sərgiləməsi, ön xəttə mütəmadi səfərlər edərək hərbçilərlə görüşməsi onun öz ordusu, əsgər və zabitləri ilə eyni duyğuları, eyni düşüncə və həssasiyyəti daşıdığını göstərdi. O, 44 günlük müharibənin heç bir mərhələsində əsgər və zabitlərini bir an belə olsun tək qoymadı. Ali Baş Komandanı post-müharibə dönəmində də öz hərbçilərini yaddan çıxarmadı. Müharibədə yaralanan, travma alan hər bir hərbçinin müalicəsi üçün ölkənin bütün imkanlarıdnan maksimum istifadə edən Ali Baş Komandan, yüzlərlə hərbçimizin xaricdə müalicə olunmasını təmin etdi. Onlar həm ölkə daxilində, həm də respublikamızın hüdudlarından uzaqlarda reabilitasiya mərkəzlərində uzunmüddətli bərpa prosesi keçdi. Şəhid ailələri, müharibə əlillərinin mənzil və çoxsaylı sosial xidmətlərlə təmin olundu. Prezident İlham Əliyev kadr seçimi zamanı da müharibədə can qoyanları unutmadı. Vəzifə təyinatları zamanı öncə qazi və şəhid ailəsi faktoru nəzərə alındı. İstər yüksək dövlət vəzifələri, istərsə də kiçik məmur postlarına daha çox Birinci Qarabağ müharibəsi və Vətən müharibəsində iştirak edən şəxslərin təynatına daha çox üstünlük verildi. Əslində, Prezident İlham Əliyev qazi və şəhid ailələri ilə bağlı bu siyasətin praktikada tətbiqinə 44 günlük Vətən müharibəsindən xeyli öncə başlamışdı. Nümunə üçün qeyd edək ki, hazırda Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi olan general-polkovnik Əli Nağıyev Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə bu vəzifəyə 20 iyun 2019-cu ildə - Vətən müharibəsindən bir il öncə təyin olundu.  Bu məsələdə Əli Nağıyevin peşəkar çekist kimi zəngin təcrübəsi ilə yanaşı, onun Birinci Qarabağ müharibəsində aktiv iştirakı, düşmənə qarşı diversiya əməliyyatlarında göstərdiyi qəhrəmanlıqlar da mühüm rol oynadı. Nəticədə, uzun illər xüsusi xidmət orqanlarında yüksək vəzifələr tutan Əli Nağıyev Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi vəzifəsinə gətirildi ki, o, sonrakı fəaliyyətində, eləcə də 44 günlük Vətən müharibəsində bu vəzifəyə layiqliyini sübut etdi. Vətən müharibəsi dönəmində Ermənistan və ona himayədarlıq edən qüvvələrin ölkəmiz daxilində hər hansı təxribata yol verməsinə imkan verməyən Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti Prezident İlham Əliyevin himayəsi, general Əli Nağıyevin rəhbərliyi altında çoxsaylı uğurlara imza atdı. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra bütün dövlət platformalarında şəhid ailə üzvləri və müharibə veteranlarının rəhbər vəzifələrə təyinatına daha çox diqqət ayrıldı. Nazirliklərdən, icra hakimiyyəti orqanlarından, orta məktəb və xəstəxanalardan tutmuş digər dövlət obyektlərinə qədər bütün qurumlarda məlum kateqoriyadan olan vətəndaşlarımıza xüsusi etimad göstərildi. Vətən müahribəsində xüsusi qəhrəmanlıq göstərən, ordu ilə yanaşı, bütün xalqın sevimlisinə çevrilən general-polkovnik Hikmət Mirzəyevin Prezident İlham Əliyevin 11 yanvar 2024-cü il tarixli sərəncmı ilə müdafiə nazirinin müavini – Quru Qoşunların komandanı vəzifəsinə təyin edilməsi buna sübutdur. Və hər bu cür addım, şəhid ailələri və veteranlarla bağlı hər bir xüsusi yanaşma yenə böyük bir həqiqəti yada salır: İham Əliyev müharibədə can qoyanları heç vaxt tək qoymadı. Nə müharibə, nə də sülh dövründə... O, şəhid ailələrinə, müharibə əlillərinə, veteranlara göstərdiyi hər bir qayğı ilə sübut etdi ki, onun qəlbi hər zaman vətən müdafiəçiləri ilə bir yerdədir və hər zaman da belə olacaq... Seymur ƏLİYEV  

1941-ci il iyunun 22-də faşist Almaniyası SSRİ-yə xaincəsinə hücum etdi. 1940-cı il dekabrın 18-də təsdiq edilmiş SSRİ-yə hücum -"Barbarossa planı" ildırımsürətli müharibə strategiyasına əsaslanırdı. Məqsəd güclü, qəfil zərbə ilə sovet ordusunu darmadağın etmək, qışa qədər Arxangelsk-Həştərxan xəttinə çıxmaq idi. Hitler Almaniyasının qəsbkarlıq planında Azərbaycan, neft Bakısı xüsusi yer tuturdu. Hətta SSRİ-də yaşayan türkdilli xalqları -"müsəlman monqoloidləri, dağıdıcı qüvvə" hesab edən Hitler "Mənim mübarizəm" kitabında yazırdı ki, "onlar ali irqin qullarına çevrilməlidirlər".Almaniya hakimiyyəti Bakı neftini ələ keçirməyi yaxın və orta Şərqdə istilaçılıq siyasətini reallaşdırmağın mühüm amili hesab edirdi. Rozenberqin "Qafqazın idarə olunması planı"na görə Azərbaycanda idarəedici orqan - "komissarlıq" yaradılmalı və iqamətgahı Tbilisidə yerləşəcək Qafqaz reyxkomissarlığına tabe edilməli idi. Faşist Almaniyası sovetlər üzərində qələbədən sonra İran körfəzinə, Hind okeanına qədər əraziləri zəbt etmək niyyətində idi. Türk xalqları yaşayan ərazilərdə Almaniyadan asılı oyuncaq "Böyük Türküstan" dövləti yaradılması planlaşdırılırdı. Bu dövlətin ərazisinə Şimali və Cənubi Azərbaycanla bərabər, Orta Asiya, Qazaxıstan, Başqırdıstan, Tatarıstan, Krım, Şimali Qafqaz, Qərbi Çin və Əfqanıstanın daxil olması nəzərdə tutulurdu.Hələ 1941-ci il martın 27-də Almaniyanın Kontinental Neft Cəmiyyətinə Bakıda neftin çıxarılması, emalı və daşınması ilə məşğul olacağı göstərişi verilmişdi. Artıq Azərbaycandakı iri sənaye müəssisələrinə "ali irqdən" rəhbərlər də təyin edilmişdi. Onlar ucuz iş qüvvəsi hesabına maya dəyəri aşağı olacaq məhsullardan alınacaq yüksək gəliri son qəpiyinədək Almaniyaya çatdırmaq tapşırığı almışdılar.Hitler Bakını faşizm imperiyasını neftlə təmin edən hərbiləşdirilmiş mərkəzə çevirmək arzusunda idi. Sovet xalqı "Hər şey cəbhə üçün, hər şey qələbə üçün!" şüarı altında alman faşizminə qarşı müharibəyə qalxdı. Azərbaycan xalqı da son qələbəyə qədər bu müharibədə fəal iştirak etdi. Respublikanın idarə və müəssisələrində zəhmətkeşlər öz üzərlərinə yüksək öhdəliklər götürür, könüllü surətdə ordu sıralarına, "Xalq qoşunu" dəstələrinə, "Qırıcı batalyon"lara daxil olurdular. 1941-ci il iyunun 22-də Bakıda qəsbkarlara qarşı izdihamlı mitinq keçirildi. Azərbaycanın şəhər və kəndlərində könüllü olaraq cəbhəyə getmək üçün respublika HərbiKomissarlığına müraciət etdilər.Azərbaycanın vətənpərvər oğul və qızları Böyük Vətən müharibəsinin bütün cəbhələrində vuruşaraq böyük hünər və qəhrəmanlıqlar göstərdilər. Aradan illər keçməsinə baxmayaraq Azərbaycan xalqının cəsur övladlarının  adları bu gün həm ölkəmizdə, həm də azadlığı uğrunda vuruşduqları və həlak olduqları ölkələrdə əziz tutulur, xatirələri hörmətlə anılır. Sovet İttifaqı qəhrəmanı Məmiş Abdullayevin xatirəsini təkcə əzizləri, yaxınları deyil, həmcinin xalqımız igid oğlunun adını həmişə əziz tutur. İndi onun adı əbədiləşdirilib,haqqında kitablar yazılıb, qəhrəmanlığı isə müstəqil dövlətimizin əsgər və zabiti üçün örnəkdir, qəhrəmanlıq nümunəsidir. Məmiş Abdullayev hər il  xatirəsini yad etmək üçün büstü önünə çələnglər düzülür, məktəblilərə qəhrəmanın göstərdiyi şücaətlərdən danışılır.1923-cü ildə Kürdəmirin Muradxan kəndində anadan olan Məmiş Abdullayev ailənin böyük övladı olub. Başsız qalan ailəni təkbaşına dolandıran Məmiş kolxozda baş mühasibin köməkçisi işləyib. 19 yaşı olanda, yəni 1942-ci ilin iyununda isə könüllü şəkildə müharibəyə yollanıb: "Məmiş Abdullayev müharibəyə getdiyi ilk gündən özünün şücaəti ilə, təşəbbüskarlığı ilə seçilib. Moskva, Kurks ətrafı döyüşlərdə "Qırmızı ulduz", "Əmək igidliyinə görə" və digər medallarla təltif olunub. Məmiş Abdullayev hərbi xidmətə başladığı dövrdə 1-ci Belarus cəbhəsində 399-cu atıcı diviziyasında pulemyot atıcısı olub. O, faşistlərin tutduqları mövqelərin darmadağın edilməsində, Polşanın Rınesk Ostrov və Narov kəndlərinin azad olunmasında xüsusi fərqlənib. Məmiş Abdullayevin igidliyi və cəsarəti xüsusilə yadda qalmışdır. O, düşmənə qarşı aparılan döyüşlərdə yüksək peşəkarlıq və qorxmazlıq göstərərək, alayın hücumunu təmin etmişdir. Bu döyüşdə özünün şəxsi qəhrəmanlığı ilə yanaşı, həm də döyüşçü yoldaşlarına nümunə olmuş, onların da döyüş ruhunu yüksəltmişdir. Həmin döyüşdə düşmənə qarşı həyata keçirilən əks-hücumda vəzifəsini müvəffəqiyyətlə yerinə yetirən Məmiş Abdullayev böyük şücaət nümayiş etdirmişdir. Alman faşistləri üzərində qələbə əzmi ilə döyüşən həmyerlimiz 1945-ci ildə döyüşdə həlak olub. Elə həmin il mart ayının 24-də Sovet İttifaqı Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülüb.Bu yüksək mükafat, onun cəsarətini və döyüşlərdəki sarsılmaz iradəsini təcəssüm etdirən bir qiymət idi. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verilən şəxslər müharibə dövründə ən yüksək və şərəfli titulu alırdılar və bu ad yalnız ən böyük qəhrəmanlıqları ilə tanınan şəxslərə verilirdi. Məmiş Abdullayev bu ada layiq görülmüş ilk azərbaycanlılardan biri oldu.Məmiş Abdullayevin Sovet İttifaqı Qəhrəmanı titulu ona yalnız döyüş meydanında göstərdiyi şücaətə görə deyil, həm də onun vətənə olan bağlılığı, qələbəyə olan əzm və sadiqliyi ilə bağlı idi. O, həmçinin müharibənin ağır illərində həm öz həmkarlarına, həm də gələcək nəsillərə əsl qəhrəmanlıq nümunəsi olmuşdur. Hərbi xidmətdəki bu böyük qəhrəmanlıq ona əbədi bir yer qazandırmışdır. Məmiş Abdullayevin adı, yalnız Sovet İttifaqı Qəhrəmanı kimi deyil, həm də bir Azərbaycan vətəndaşı olaraq da əbədiləşmişdir. Onun həyatı və müharibə dövründə göstərdiyi şücaət, Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq tarixinin unudulmaz səhifələrindən biri olmuşdur.Məmiş Abdullayevin döyüş yolu, yalnız bir əsgərin deyil, bütün Azərbaycan xalqının mübarizə və qələbə tarixinin bir parçasıdır. Onun döyüşdəki şücaəti, fədakarlığı və vətənə sevgisi, gələcək nəsillər üçün böyük bir miras olaraq qalır. Məmiş Abdullayevin ömür yolu, vətənpərvərlik, qəhrəmanlıq və insanlıq dəyərlərinin mükəmməl bir nümunəsidir. Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları  Təşkilatının sədri, polkovnik  Cəlil Xəlilov

Bu gün Respublika Veteranlar Təşkilatında bir qrup veteranla görüş keçirilib.   Veteran.gov.az xəbər verir ki, Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov görüş əsnasında 44 günlük Vətən müharibəsi və müharibədən sonra regionda yaranan yeni hərbi-siyasi vəziyyətdən danışıb, yeni dönəmdə veteranların üzərinə düşən vəzifələrə diqqət çəkib. Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, veteranlar ölkəmizin ictimai-siyasi həyatında yaxından iştirak etməli, milli maraqlarımızın müdafiəsində hər zaman olduğu kimi, bundan sonra da fəallıq sərgiləməlidir.   Dövlətimizin veteranlara daim diqqət və qayğı göstərdiyini bildirən polkovnik Cəlil Xəlilov, bundan sonra da şəhid ailəlrinin, qazilərin dövlətimizin diqqət mərkəzində olacağı vurğulayıb. Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, hazırda Respublika Veteranlar Təşkilatı veteranların malik olduğu hüquq və imtiyazlarla bağlı maarifləndirmə layihəsi üzərində çalışır və yaxın günlərdə bu layihə kitab şəklində ərsəyə gətiriləcək.   Tədbirdə veteranları maraqlandıran suallarla bağlı onlara ətraflı məlumat verilib.   Respublika Veteranlar Təşkilatının mətbuat xidməti

Veteran.gov.az xəbər verir ki, 18 aprel 2025-ci il tarixində Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasına səfəri çərçivəsində mərhum dövlət xadimi Əziz Əliyevin heykəl-kompleksini  ziyarət edib, xatirə kompleksinin önünə gül dəstələri qoyub. Şəhər veteranları, ictimai-siyasi fəallar, məktəblilər qarşısında çıxış edən polkovnik Cəlil Xəlilov, Əziz Əliyevin 1942-1948-ci illərdə Dağıstanın ictimai-siyasi və iqtisadi-sosial inkişafına verdiyi töhfədən danışıb. Polkovnik qeyd edib ki, Əziz Əliyev Azərbaycanla Dağıstan xalqları arasındakı tarixi dostluq münasibətlərinin inkişafında mühüm rol oynayıb: “Böyük dövlət xadimi Əziz Əliyev 1942-1948-ci illərdə Dağıstana rəhbərlik etsə də, onun fəaliyyətinin miqyas və önəmi Dağıstanın hüdudlarından kənarda da aydın hiss olunub, bütün regionda milli-mədəni münasibətlərin, xalqlararası dostluq əlaqələrinin inkişafına təkan verib. Məhz Əziz Əliyevin hakimiyyəti dönəmində Dağıstan müharibə dövrünün özü ilə gətirdiyi çoxsaylı çətinliklərə rəğmən, iqtisadi-sosial baxımdan inkişaf edib, Dağıstan xalqının Azərbaycan xalqı ilə münasibətləri, dostluq-qardaşlıq əlaqələri daha da güclənib. Sonralar Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyev tərəfindən bu siyasət müvəffəqiyyətlə davam etdirilib, Azərbaycan-Dağıstan münasibətləri yüksək səviyyəyə çatdırılıb. Bizim üçün qürurvericidir ki, mərhum dövlət xadimlərimizin bu siysəti hazırda Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev tərəfindən də uğurla davam etdirilməkdədir. Bu gün bizim Dağıstana səfər etməyimiz, bu səfər əsnasında buradakı veteranlar, ictimai-siyasi fəallar, məktəblilərlə göğrüşməyimiz məhz bu siyasətin nəticəsidir. Unutmamalıyıq ki, Azəbaycan və Dağıstan xalqı İkinci dünya müharibəsində faşizmə qarşı da bir yerdə - çiyin-çiyinə mübarizə aparmış, “qəhvəyi taun” üzərində zəfərə birgə imza atmışdır. Bu faktın özü tarixi-mədəni baxımdan oxşar yol keçən xalqlarımızın tarixi dostluğuna nümunədir”. Polkovnik Cəlil Xəlilov Azərbaycan xalqının 44 günlük Vətən müharibəsində göstərdiyi tarixi qəhrəmanlığa da diqqət çəkib: “2020-ci ildə 30 ilik işğalın ardınca Azərbaycan Silahlı Qüvvələr Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında erməni faşizmini darmadağın etmiş, cəmi 44 gün ərzində ərazi bütövlüyümüzü təmin etmişdir. Bu gün Prezident İlham Əliyev liderlik etdiyi Azərbaycan Respublikası bütün Cənubi Qafqazda sülhün və təhlükəsizliyin ən böyük, ən etibarlı təminatçısıdır. Əminəm ki, Prezidentimizin rəhbərliyi altında işğaldan azad edilən ərazilərdə böyük quruculuq işləri həyata keçirən Azərbaycan dövləti yaxın gələcəkdə daha da çiçəklənəcək, Dağıstan xalqı ilə Azərbaycan xalqı arasındakı tarixi dostluq, qardaşlıq münasibətləri yüksələn xətt üzrə inkişaf edəcək”. Polkovnik Cəlil Xəlilov çıxışında Dağıstan və Azərbaycan veteranları ilə sıx əlaqə saxlayan, xalqlararası dostluq münasibətlərinin inkişafına töhfə verən Dağıstan Respublikasının ölkəmizdəki nümayəndəsi general-mayor Əliyar Abdullayevə də öz təşəkkürünü bildirib. Tədbirdə Ümumrusiya Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr və  Hüquq-mühafizə orqanlarının Veteranları Təşkilatının Dağıstan regional bölməsinin sədri Alicanov Maharam Ramaldanoviç və Dərbənd Şəhər Veteranlar Şurasının sədri Hacımuradov Yacımurad İbramoviç də iştirak edib.  Çıxışında polkovnik Cəlil Xəlilovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini salamlayan Alicanov Maharam Ramaldanoviç, Azərbaycan-Dağıstan dostluq münasibətlərinin digər xalqlar üçün də örnək olduğunu bildirib, dostluq münasibətlərinin bundan sonra da qorunub saxlanılmasının zəruriliyini vurğulayıb. Seymur ƏLİYEV