Alman  faşizmi  üzərində  qələbənin  80  illiyi... Bu il mütərəqqi bəşəriyyət İkinci Dünya müharibəsində alman faşizmi üzərində qələbənin 80 illiyini təntənə ilə qeyd edir. 1418 gün davam edən İkinci Dünya müharibəsi 20 milyon Sovet adamının qanı bahasına qələbə ilə başa çatdı.  Bu qələbə bəşəriyyəti faşizm taunundan xilas etdi. 9 May günü dünyaya ağalıq etmək istəyən azğın Hitler başda olmaqla faşistlərin alçaq niyyətlərinin puç olduğu gündür. Sovet xalqının faşist Almaniyası üzərindəki qələbəsinin böyük ümumdünya tarixi əhəmiyyəti vardı. Bu qələbənin qazanılmasında  doğma Azərbaycanımız da böyük şücaət göstərmişdir. İkinci Dünya müharibəsində Vətənimizin xilası naminə, faşizmin darmadağın edilməsi naminə xalqımız böyük qurbanlar vermişdir. Vətənə sədaqətlə xidmət etmiş və öz həyatlarını qələbə naminə qurban vermiş adamların xatirəsini biz bu gün də ehtiramla yad edirik. İkinci Dünya müharibəsinin odlu-alovlu səngərlərində Cəlilabad rayonundan olan minlərlə  əsgər və zabitlərimiz də böyük əzmkarlıq göstərmiş, azğın faşistlərin yuvası olan qanlı Berlinədək şanlı döyüş yolu keçmişlər. Cəbhələrdən geri qayıtmayan, Vətən uğrunda fədakarlıqla həlak olan 3600 həmyerlimizin əziz xatirəsi bu gün də qəlbimizdə əbədi yaşayır. Cəlilabadın istirahət parkında ucaldılmış Ana abidəsi Böyük Vətən müharibəsində həlak olanların xatirəsinə xalqımızın ehtiramını bir daha nümayiş etdirir. Müharibə cəbhələrində həlak olan cəlilabadlıların  şərəfinə rayonumuzun mərkəzində  “Xatirə bulağı” kompleksi də ucaldılmışdır. İkinci Dünya müharibəsində hünər göstərmiş Fətulla Niftullayev, Gülağa Cəfərov, Rəşid Əhədov, Şirbala Mayılov, Səfəralı Məmmədov, Qulam Əliyev, Alim Əliyev, Ağapaşa Səfərov, Ağabağır Kazımov  kimi igid oğullarımızın keçdiyi şərəfli həyat yolu bu gün hamımız üçün örnəkdir. Bu yazımızda el-oba içərisində “Topçu Qulam” kimi tanınmış Qulam Əliyev haqqında söz açmaq istəyirik. Qulam Əliyev Cəlilabad rayonunun Məlikqasımlı kəndində 1902-ci ildə doğulub, boya-başa çatıb. Müharibə başlananda o,  kənddə kolxoz sədri işləyirdi. Vətənin bu ağır günündə Qulam arxa cəbhədə əlindən gələni edirdi ki, məhsulumuz bol olsun, əsgər ailələri korluq çəkməsinlər. İşçi qüvvəsi az idi. Kişilər cəbhəyə getdiyi üçün bütün işləri qadınlar görürdülər. Bir gün müharibəyə getmək üçün Qulama da çağırış vərəqi gəldi. 1942-ci ilin aprel ayında cəbhəyə yollanan Qulam ilk döyüşə Mozdak yaxınlığnda girir. Ağır döyüşdə o, düşmənin bir neçə tankını məhv edir və özü də bu döyüşdə yaralanır. Hospitalda müalicə alıb sağaldırdan sonra yenidən cəbhəyə yola düşür. 1943-cü ildə Kursk cəbhəsində gedən qanlı döyüşlərdə vuruşur. 151-ci divizi-yanın döyüşçülərilə birgə Belqorod şəhərinin, Kirov vilayətinin, Sumsk vilayətinin Luza qəsəbəsinin, Leninqradın Krasnoye kəndinin azğın faşistlərdən azad olunmasında iştirak edir. Odlu səngərlərdə göstərdiyi şücaətə görə həmyerlimiz Qulam Əliyev komandanlıq tərəfindən “İgidliyə görə” medalı ilə təltif edilir. Od-alov içindən çıxmış müharibə veteranı Qulam Əliyevin cəbhə xatirələrindən: “ Polkumuz 1943-cü ildə Kursk yaxınlığındakı döyüşlərdə fəal iştirak etdi. Tezliklə Orlov, Kursk, və Bryansk cəbhələri ilə birləşərək faşistləri mühasirəyə aldıq. Qanlı döyüşlərdən sonra Kursk vilayətini faşistlərdən azad etdik. Hər döyüşdən sonra ən yaxın dostumuzu, cəbhə yoldaşımızı görməyəndə adamın qəlbi ağrıyırdı. Lakin heç kim fikirləşmirdi ki, qarşıdakı döyüşdə düşmən gülləsinə hədəf ola bilər. Çünki insan qəzəbi, insan nifrəti ölümdən güclü idi. Hamını bir şey düşündürürdü;-daha çox faşist qırmaq, Vətəni azad etmək. Bu amal idi bizi yaşadan, döyüşlərə ruhlandıran. Qoşunlarımızın köməyi ilə Leninqrad şəhərinin ətrafını alman faşistlərindən təmizlədikdən sonra Belarusiyaya keçdik. Belarusiyanın keçilməz meşələrində almanlar bizim polku üç tərəfdən mühsirəyə aldılar. Bir tərəfimiz isə bataqlıq idi. Uzun müddətli vuruşmadan sonra mühasirəni yarıb əks hücuma keçdik. Biz mühasirədən çıxdıq. Tallin şəhərini də işğalçılardan təmizlədik.”  Sinəsini orden və medallar bəzəyən Qulam Əliyevin cəbhə xatirələri çoxdu. Yadımdadı, oxuduğum Cəlilabad şəhər 2 saylı məktəbdə  müharibə veteranları ilə şagird və müəllim heyətinin görüşündə də Topçu Qulamın maraqlı cəbhə xatirələrinə doyunca qulaq asmışıq. Onun barıt qoxulu xatirələrini dinlədikcə gözümüz önündə müharibənin odlu-alovlu günləri bir daha canlanırdı.  Biz o döyüşçünü  klublarda baxdığımız davalı kinoların qəhrəmanı kimi tanıyırdıq. Qulam Əliyevin ağsaqqal sözü, öyüd-nəsihəti, keçdiyi şərəfli həyat yolu biz gənclər üçün örnək idi. Qəhrəman döyüşçünün  barıt qoxulu xatirələrindən: “Mənim döyüşdüyüm 151-ci atıcı diviziyası Polşanın azad olunmasında da fəal iştirak edib. Kənd və şəhərləri azğın faşistlərdən təmizləyə-təmizləyə 1944-cü ildə Praqa şəhərinə gəlib çatdıq. Döyüşdəki hünərimə görə məni “Şöhrət” ordeni və “Praqanın azad olunması” medalı ilə təltif etdilər. Sonra biz Almaniyanın içərilərinə doğru irəlilədik. Hər şəhər, hər kənd uğrunda əlbəyaxa döyüşlər gedirdi. Bu döyüşlər zamanı 15-dən çox faşist öldürdüm, düşmənin bir neçə tankını yandırdım. Müharibənin qurtarması xəbərini də Almaniya torpağında eşitdik. Qələbə günü – 1945-ci il mayın 9-da hissəmizdə böyük bayram oldu. Əsgərlərimiz bir-birini təbrik edir, qucaqlaşıb öpüşürdülər. O vaxtdan neçə illər keçsə də müharibənin ürəklərə vurduğu yaralar hələ sağalmayıb...” Od-alov içindən çıxmış müharibə veteranı Qulam Əliyev müharibədən sonrakı illərdə bir müddət təsərrüfatla məşğul olub, sonra “Veteranlar” mağazasının müdiri kimi çalışıb. Özü kimi yaşlı nəslin nümayəndələrinə nümunəvi xidmət göstərib. Əmək fəaliyyətinə və rayonun ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə o vaxtlar qabaqcıl əmək adamlarına verilən “Rəşadətli əməyə görə”, “Lenin yubiley medalı”, “Kommunist əməyi zərbəçisi”, “Sosializm yarışının qalibi” nişanları ilə təltif olunub. İkinci Dünya müharibəsi veteranı Qulam Əliyev həm də gözəl ailə başçısı olub. 9 övlad böyüdüb boya-başa çatdırıb, nəvə-nəticə sahibi olub. Qəhrəman döyüşçü, hamının “Topçu Qulam” kimi tanıdığı Qulam Əliyev 2000-ci ildə Cəlilabad şəhərində dünyasını dəyişib. O, bu gün şəhər qəbirstanlığında əbədi uyusa da, qədirbilən xalqımızın qəlbində həmişə yaşayır. Necə deyərlər, heç kim unudulmur, heç nə yaddan çıxmır...          Ədalət Salman, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü        

Cəlil Xəlilov: “Prezidentin müşavirədəki çıxışı bu gerçəyin anonsudur” “Azərbaycan Ordusu bundan sonra da dünyanın ən güclü orduları sırasında yer almaqda davam edəcək”. Bunu Veteran.gov.az-a açıqlamasında Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov bildirib. Polkovnik qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin bu ilin altı ayının yekunlarına həsr olunan müşavirədəki nitqi ordumuzun gələcək inkişafının konturlarını aydın şəkildə əks etdirdi: “Dövlət başçısı  məlum müşavirədəki çıxışında hərbi xərclərin artmasına diqqət çəkdi və bunun zərurətdən qayanqlandığını vurğuladı. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, artan xərclər yüksək texnoloji imkanlara malik müasir silahların alınmasına xərclənəcək. Bu, Azərbaycan Ordusunun modernləşdirilməsi, onun müasir silah-sursat və hərbi texnika ilə təmini proesinin bundan sonra da davam etdiriləcəyini göstərir. Dövlət başçısının məlum çıxışı həm də onu göstərir ki, Azərbaycan dünya hərb sənayesinin ən müasir nailiyyətlərini davamlı şəkildə təqib edir və ordumuzun bu texnikalarla təmin edilməsini nəzarətdə saxlayır. Bütün bunlar onu söyləməyə imkan verir ki, Azərbaycan Ordusu yaxın gələcəkdə nəinki regiondakı lider mövqeyini qoruyub saxlayacaq, həmçinin, dünyanın ən güclü orduları siyahısında irəliləməkdə davam edəcək”. Polkovnik Cəlil Xəlilov bildirib ki, ordumuzun yeni hərbi texnikalarla təmini dövlətimizin müdafiə qabiliyyətinin daha da yüksəlməsini təmin edəcək:  “Şübhəsiz, ordumuzun yeni və müasir hərbi texnikalarla təchiz olunması onun daha da güclənməsinə, dövlətimizin müdafiə qabiliyyətinin yüksəlməsinə, təhlükəsizliyimizin etibarlı şəkildə təmin edilməsinə xidmət edir. Azərbaycan uzun müddət erməni faşizminin işğalına məruz qalan, bundan əziyyət çəkən bir dövlətdir və yalnız 44 günlük şanlı Vətən müharibəsindən sonra 30 illik işğala son qoyub. Yaxın tarixi keçmişimizdə başımıza gələnlər bizi daim güclü olmağa, öz hərbi potensialımızı artırmağa, hər zaman döyüşə hazır olmağa sövq edir. Biz hər zaman sülh istəyən, sülh arzulayan dövlət olmuşuq. Lakin bu da bir həqiqətdir ki, sülh istəyən hökmən müharibəyə hazır olmalıdır. Ordumuzun gücləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar məhz bu gerçəkliyə hesbalanıb”.  Sədr müavini Azərbaycanda hərbçi və qazilərə dövlət tərəfindən yüksək qayğı və diqqət göstərildiyini də qeyd edib:  “Azərbaycan həbçilərə, şəhid ailələri və qazilərə göstərilən qayğıya görə dünyanın ən qabaqcıl dövlətləri sırasındadır. Dövlətimiz bu müstəvidə avanqard mövqeyə malikdir. Bu gün müharibədə əlil olan, sağlamlıq imkanlı məhdudlaşan qazilərimiz əın müasir protezlərlə - dördüncü nəsil protezlərlə təmin olunur ki, bu da onların özlərini daha rahat hiss etməsini, daha rahat şəkildə hərəkət etməsini təmin edir.  Bu gün xidmətdə olan hərbçilər də dövlətimizin diqqət və qayğısını daim öz üzərində hiss edir. Hərbçilərin mənzil-məişət şəraiti mütəmadi şəkildə yaxşılaşır. Əksər hərbi şəhərciklərdə əsaslı yenidənqurma işləri həyata keçirilib ki, bu da hərbçilərin mənzil-məişət şəraitinin ciddi şəkildə yaxşılaşmasına səbəb olub. Bu gün ordu sıralarında qüsursuz xidmətə görə fərqlənən hərbçilərimizin mənzillə təmin edilməsi ənənəsi mövcuddur ki, bu da dövlətimizin, Ali Baş Komandanımızın  vətənin müdafiəçilərinə olan münasibətindən xəbər verir. Bir sözlə, görülən işlər ordumuzun, onun qəhrəman hərbçilərinin dövlət qayhğısı ilə əhatə olunduğunu göstərir və bu siyasət bundan sonra da davam edəcək”.  

Bu gün Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının XI plenumu keçirilib. Plenumda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının QHT-lərlə iş və kommunikasiya şöbəsinin QHT-lərlə iş sektorunun müdiri Tural Əliyev, Müdafiə Nazirliyinin nümayəndəsi polkovnik Elvin Əzizov, Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəis müavini, general Habil Nağıyev və digər şəxslər də iştirak edib. Tədbirdən öncə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib, Ümummilli lider Heydər Əliyevin, həmçinin Azərbaycanın müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü, suverenliyi uğrunda canlarından keçmiş bütün şəhidlərin xatirəsi, təşkilatın mərhum sədri, “İstiqlal” ordenli Fatma Səttarovanın xatirəsi 1 dəqiqəlik sükutla yad edilib. Plenumda Təşkilatın ötən dövrdəki fəaliyyəti ilə bağlı hesabat dinlənilib, qarşıda duran vəzifələr müzakirə edilib. Yeni sədrin seçilməsi, eləcə də Nəzarət-Təftiş Komissiyasının tərkibinin təsdiq edilməsi müzakirəyə çıxarılıb. Plenumda polkovnik Cəlil Xəlilov yekdilliklə Təşkilatın sədri seçilib. Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının Nəzarət-Təftiş Komissiyasının tərkibi də təsdiq edilib.  

Я счел своим долгом написать очерк об уникальном человеке, полковнике, заместителе председателя Организации ветеранов войны, труда и Вооруженных сил Азербайджанской Республики, ученом, доценте Академии Государственного Управления, докторе философии по политическим наукам Джалиле Малик оглы Халилове. Много лет я восхищаюсь его высокой культурой и активной многогранной деятельностью. В мирской суете мы не уделяем должного внимания ближайшему окружению, не оцениваем по достоинству людей, которые живут, работают рядом с нами, с которыми по умолчанию решаем текущие вопросы и, в лучшем случае, говорим о погоде… Между тем, каждый человек интересен, по своему одарен и талантлив. Мы, не обращая внимание на другого человека, по существу, обедняем себя, остаемся в неведении о многих сторонах действительности. Реальную картину эпохи можно создать, обратившись к «портрету» отдельных людей, анализируя их жизнедеятельность. Меня всегда радует общение с Джалилем Малик оглы Халиловым. Этот ответственный, образованный человек прошел славный боевой и трудовой путь. Природа его одарила аналитическим умом, доброжелательностью, высокими нравственными качествами. Его чуткое отношение к людям, старание понять заботы и проблемы другого не просто восхищают, но и создают гармоничную, дружескую ауру. Джалил удивительно любознателен, его солидная эрудиция — результат неуемного стремления к знаниям. История, геополитика, культурология его хобби. А в вопросах безопасности он профессионал – автор целого ряд научных работ и учебников для высших учебных заведений.  В его трудах сделан добротный сравнительный анализ систем национальной безопасности многих ведущих стран. На этой основе, учитывая особенности Азербайджана, он предлагает инновационные пути совершенствования системы безопасности Республики. Джалил считает, что для обеспечения национальной безопасности, прежде всего, необходимы: социальная стабильность, этническое и конфессиональное согласие, развитие национальной экономики, повышение качества работы органов государственной власти, наличие действенных механизмов их взаимодействия с гражданским обществом. Особого внимания требуют вопросы соблюдения права на жизнь, труд, жилье, здоровье, доступное образование и культурное развитие. В целом Джалил приходит к выводу, что для реализации указанных высоких целей приоритетное значение имеет борьба с коррупцией в различных ветвях власти, повышение эффективности государственного управления. Несомненно, он прав, считая коррупцию главным злом для государственного управления, социального и экономического благополучия людей. Если человек талантлив, то он, как говорится, талантлив во всем. Джалил замечательный публицист, прекрасно владеет пером, пишет на русском языке, как на родном. Недавно мы обсуждали с ним феномен патриотизма. Перебирали разные точки зрения, его возмутил взгляд одного из современных российских «либералов». «Либерал» писал, что прав шотладский писатель XVIII столетия Джеймс Босуэлл  «патриотизм — последнее прибежище негодяя». Джалил несколько дней знакомился с трудами Босуэлла, все выяснил и позвонил мне. В его голосе чувствовалось радостное облегчение. Он сказал, — знаешь, эта фраза вырвана из контекста.  Босуэлл имел ввиду британцев, которые, совершив преступления и дабы избежать тюремного заключения, использовали ореол «патриотизма», чтобы получать помилование и отправляться «вместо виселицы» служить в британские колонии. Джалил написал блестящую статью о патриотизме, которая была опубликована в газете «Бакинский рабочий» и почти год анонс этой статьи оставался на первой странице газеты. Это является показателем высокой оценки данной статьи. Примечательно, что эпиграфом к статье он привел слова общенационального лидера Гейдара Алиева: «Если нет чувства патриотизма, то человек лишен духовности» и великого английского поэта Джорджа Байрона: «Тот, кто не любит свою страну, ничего любить не может».Осмысление вопросов патриотизма Джалилем продолжается. Он обосновал понятие «культура патриотизма», статья под названием «Патриотизм – это культура» включена в книгу: «Диалог культур – вызовы современной эпохи», которая вышла в свет в Москве при поддержке Фонда имени Гейдара Алиева.  Патриотизм — оборотная сторона исторической памяти народа. Если удается теми или иными средствами целенаправленно затушевать эту память, то можно как угодно переписать историю, манипулировать общественным сознанием, формировать поколения, которые смирятся с искаженными геополитическими трансформациями. В этой связи неизменно следует учесть возможную внешнюю диверсию против устоявшихся канонов азербайджанского патриотизма. Подмывание истоков патриотизма, справедливо считает Джалил, — опасная, изощренная работа, разрушающая со временем основы государства. Часто это делается руками недовольных властью внутренних врагов, так называемой «пятой колонны». Обычно это политические группировки, противодействующие национальным интересам, политике государства. История изобилует примерами разрушительной деятельности «пятой колонны». Достаточно напомнить уничтожение Советского Союза. Идеологи перестройки начали именно с дискредитации советского патриотизма, вели систематическую уничижительную идеологическую работу по отношению ко всему святому, чем гордились советские люди. В 1982 году Джалил окончил Высшее Симферопольское военно-политическое училище. Был направлен служить в исключительно опасную зону — таджико-афганской границе СССР. Здесь, видя частое бандитское нападение «душменов», их жестокость он осознал подлинную ценность жизни. Удивительно, но в этих экстремальных условиях Джалил находил время для учебы, и в 1990 году заочно окончил юридический факультет Таджикского государственного университета и защитил диссертацию по теме «Национальное сознание и национальная безопасность» в Академия Государственного Управления при Президенте Азербайджанской Республики, и стал доктором философии по политический науки. После распада СССР Джалил принял активное участие в создании пограничных войск Азербайджана. В своих публикациях он подчеркивает, что главный показатель действенности любого государства — это его способность обеспечить неуязвимость территории страны, безопасность населения от внешних угроз. Это сложная задача, зависящая от множества факторов. Но очевидно, что предпосылкой для ее решения является наличие высокоорганизованных пограничных войск и профессионалов, посвятивших свою жизнь служению в этих войсках. В очерке, посвященном генералу Мустафе Насирову, Джалил так характеризует пограничника. «Пограничник — необычный военный, его служба проходит на периферии страны, на линии государственной границы. А это горы и леса, степи и пустыни, долины рек и морские берега. Суровую, рискованную во многих отношениях службу на границе могут выдержать только ответственные, высоконравственные люди, подлинные патриоты. Даже не длительную службу солдата на границе можно считать подвигом. И бесценным является подвиг тех, кто посвятил службе на границе всю свою жизнь». Джалил всегда находится на гребне политических, социальных событий. Его выступления, комментарии по актуальным вопросам неизменно звучат в средствах массовой информации. Он обращает внимание общественности на актуальные темы: попыткам пересмотра итогов Второй Мировой войны, итогам решения карабахской проблемы, положению ветеранов в современном обществе, отражению в содержании образования военно-патриотических тем, вопросам диверсификации азербайджанской экономики, связям с диаспорой. Хочу особо отметить деятельность Джалила Халилова во время 44-х дневной войны в 2020 году за освобождение Карабаха и окончательную очистку от сепаратистов в 2023 году священной для каждого азербайджанца земли. В эти горячие дни он неоднократно бывал на передовой, близко общался, поддерживал воинов, вел морально-психологические беседы, объяснял исторический смысл и значение освобождение Карабаха. Успевал при этом выступать и в средствах массовой информации, объяснял высокую дипломатическую, государственную политику Президента Республики -Ильхама Алиева. Джалил обращает внимание общественности на то, что наша победа беспрецедентна, ведь Азербайджан победил не только карабахских сепаратистов и армянские войска, но и мировое армянство, которое вот уже полтора столетие вынашивало проект «Арцах» как предпосылку создания мифической «Великой Армении от моря до моря». Победа стала возможной под впечатляющим руководством Президента Азербайджана – Ильхама Алиева. Разве это не является доказательством особой роли личности   в истории!  Именно ясная и четкая позиция Ильхама Алиева, его продуманная, взвешенная внутренняя и внешняя политика позволили мобилизовать все возможности страны для победы. Развитие экономики, создание современной армии, патриотическое воспитание стали определяющими факторами государственной стратегии Азербайджана в последние 20 лет.  Параллельно президент обращал особое внимание на формирование «мягкой силы». Необходимо было одолеть анти азербайджанский миф, искусственно создаваемый в мире рупорами армянской диаспоры, и объективно представлять Азербайджан в глобальном коммуникационном пространстве, распространять правдивую информации о стране, народе, его чаяниях. На наших глазах Баку, Гянджа, Габала. Шеки стали центрами многочисленных гуманитарных форумов, различных международных фестивалей, масштабных спортивных состязаний. Азербайджанский народ прошел жестокий экзамен на историческую зрелость. И под руководством Ильхама Алиева весь наш потенциал —культурный, дипломатический, экономический, военный был мобилизован на то, чтобы достойно и с наименьшими потерями выйти из этого испытания. Благодаря должной информационной политике, выдающимся программным выступлениям президента в средствах массовой информации, системному патриотическому воспитанию азербайджанцы прониклись мыслью, что происходящее сегодня на нашей земле — это борьба не на жизнь. а на смерть, это отечественная война. Заслуживают внимания мысли Джалиля, что армянские захватчики пытались сочетать военную агрессию, аннексию исконных азербайджанских земель с присвоением нематериальных ценностей или превратной трактовкой их исторического смысла. Известно, что, считая себя «древней нацией» армяне без угрызения совести, вопреки известным историческим фактам, представляются аборигенами Закавказья и приписывают себе как материальные, так и нематериальные культурные ценности народов региона. Во многих работах Джалиля  показана история  переселении армян во времена Российской империи  с  нынешних территорий Ирана, Сирии и Турции в Закавказье, и, прежде всего, на земли азербайджанских ханств. Он подчеркивает, что одним из непредвиденных последствий этой управляемой царской Россией миграции стало не только постепенное вытеснение местного населения, но и уничтожение или присвоение его культурного наследия. Джалил придерживается в своей деятельности концепций мультикультурализма и «азербайджанизма», завещанных Гейдаром Алиевым. И не случайно ветеранская организация Азербайджана поддерживает активные связи с русской, украинской, белорусской общинами республики, сотрудничает с посольствами стран СНГ. Джалиля  волнует неадекватная оценка вклада Азербайджана в победу над фашистской Германией. Действительно, тогда на фронт из Азербайджана ушли 700 тысяч человек, половина из которых героически погибла на полях сражений. За подвиги, совершенные в годы Великой Отечественной войны, 124 представителей Азербайджана удостоены высокого звания Героя Советского Союза. Более того, в те тяжелые для страны времена именно Азербайджан являлся главным поставщиком нефти и нефтепродуктов на фронт. Республика производила 80% топлива страны. В Баку выпускались более 123 видов вооружений и боеприпасов. Так что, не случайно в Азербайджане высоко чтят память о великом подвиге советского народа. Для Джалиля забота о ветеранах войны, их социальная защита – святое дело. По его инициативе в рамках общественного движения «Помоги ветерану» в Азербайджане под опеку практически взят каждый фронтовик. Стала доброй традицией участие ветеранов в торжественных проводах молодежи в вооруженные силы Азербайджанской Республики, проведение с участием ветеранов уроков мужества, литературных, музыкальных конкурсов. Заслуживает внимания международная деятельность Джалила. Его многочисленные выступления в Москве, Париже, Белграде на заседаниях различных ветеранских организаций неизменно вызывает интерес и поддержку участников. В своих выступлениях он показывает, что благодаря беспрецедентному развитию экономики Азербайджана в последнее десятилетие удалось не только остановить падение уровня и качества жизни населения, но и обеспечить их рост. Государственная политика по развитию гражданского общества, правового государства сделали безосновательными различные сеператистские движения. Обороноспособность страны усилился благодаря должному вниманию к армии, ее организации, обеспеченностью современными видами вооружений. Это устранило угрозу внешней экспансии. На основе национальных интересов определены адекватные позиции в международной политике и отношениях с другими странами, что значительно приумножило международный авторитет страны. Вместе с тем в этих выступлениях он обязательно говорит о Ходжалинском геноциде, о положении беженцев, о рецидивах фашизма в некоторых странах. Предлагает подумать: почему происходит рецидив фашизма в мире и как пресечь это страшное зло. Недавно увидели свет две интересные, содержательные книги, над которыми работал Джалил. Это, прежде всего, книга, посвященная общенациональному лидеру Гейдару Алиеву – «Жизнь, отданная народу» и учебник для высших учебных заведений «Теория национальной безопасности». Обе книги получили высокую оценку научно-педагогической, культурной общественности Азербайджана. В этом очерке я попытался осветить лишь некоторые грани масштабной теоретической и практической работы Джалиля  Мелик оглы Халилова. Остались в тени его насыщенная повседневная, текучая работа, направленная на  повышение эффективности самого гуманного учреждения: Организации ветеранов   войны, труда и Вооруженных сил  Азербайджанской Республики. Низами Мамедов, доктор философских наук, профессор,член Международного союза писателей и публицистов