Sentyabrın 20-si Azərbaycanda “Əsrin müqaviləsi”nin 26 illiyidir və eyni zamanda Neftçilər Günü kimi qeyd olunur. 1994-cü ilin sentyabrın 20-də Azərbaycanla beynəlxalq şirkətlər arasında “Əsrin müqaviləsi” imzalanıb. Bu, Bakıda “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda “Azəri”, “Çıraq” və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və hasil olunan neftin pay şəklində bölüşdürülməsi” haqqında dünyanın iri neft şirkətləri ilə bağlanmış müqavilə idi.   Təxminən 400 səhifə həcmində və 4 dildə tərtib olunmuş müqavilə öz tarixi, siyasi və beynəlxalq əhəmiyyətinə görə “Əsrin müqaviləsi” adını alıb. Müqavilədə 7 ölkənin 11 ən məşhur neft şirkəti iştirak edib. Bununla da, müstəqil dövlətimizin neft strategiyası və doktrinasının əsası qoyulub. Bu qlobal layihə Azərbaycanın suveren dövlət kimi öz təbii sərvətlərinə sahib çıxmaq, milli mənafelərini, iqtisadi və strateji maraqlarını müdafiə etmək əzmini bütün dünyaya göstərdi, dövlət müstəqilliyinin mühüm təminatına çevrildi. Bu müqavilə həm karbohidrogen ehtiyatlarının miqdarına, həm də qoyulan sərmayələrin həcminə görə dünyada bağlanan ən iri sazişlər siyahısına daxildir. Müqavilənin qüvvəyə minməsinin Azərbaycanı dünya arenasında aparıcı mövqeyə çıxarıb, bu müqavilə həm də Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinin əsasını qoyub. “Şahdəniz” yatağı üzrə müqavilə “Əsrin kontraktı”ndan iki il sonra – 1996-cı ildə imzalanıb. 2017-ci ilin sentyabrın 14-də “Azəri”, “Çıraq” və “Günəşli” yataqlar blokunun işlənməsi üzrə Hasilatın Pay Bölgüsünün düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş saziş imzalanıb.  Sazişi BP, SOCAR, “Chevron”, “Inpex”, “Statoil”, “ExxonMobil”, TPAO, “Itochu” və “ONGC Videsh Ltd.” OVL şirkətlərinin rəhbərləri imzalayıblar. Müqavilə ilə “Əsrin müqaviləsi”nin müddəti 2050-ci ilə qədər uzadılıb. Prezident İlham Əliyev 2019-cu ilin sentyabrın 20-də  Heydər Əliyev Mərkəzində “Əsrin müqaviləsi”nin 25 illiyi və Neftçilər Günü münasibətilə keçirilən mərasimdə deyib ki, “Əsrin kontraktı” ulu öndər Heydər Əliyevin neft strategiyasının tərkib hissəsidir, onun başlanğıcıdır. “Məhz Heydər Əliyevin cəsarəti, müdrikliyi sayəsində Azərbaycan özünü dünyaya təqdim edə bildi. Tarixdə ilk dəfə xarici şirkətlər Xəzər dənizində neft-qaz yataqlarının işlənilməsində iştirak etməyə başlamışlar. “Əsrin kontraktı”nın imzalanması nəticəsində on minlərlə yeni iş yeri yaradılıb. Azərbaycanda minlərlə şirkət bu kontraktın icrasında podratçı kimi fəaliyyət göstərir. Yəni, “Əsrin kontraktı”nın çox böyük faydası var”,-deyə Prezident bildirib. Bu gün Azərbaycan Avropanın enerji xəritəsinin dəyişməsində mühüm rola malikdir. Azərbaycanın liderliyi altında bir çox enerji layihələri gerçəkləşib, Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılması üçün əhəmiyyətli addımlar atılıb. 2006-cı ildə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin tikintisi başa çatdırılıb, 2007-ci ildə Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri istifadəyə verilib. 2012-ci ildə Azərbaycan və Türkiyə arasında TANAP qaz kəməri üzrə saziş imzalanıb. “Şahdəniz” yatağının tam miqyasda işlənilməsi üçün bu hadisənin xüsusi yeri var. 2018-ci ildə TANAP və Cənub Qaz Dəhlizini rəsmi şəkildə açılışı olub.   2019-cu ilin noyabrın 30-da Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Ədirnə vilayətinin İpsala qəsəbəsində TANAP qaz kəmərinin Avropa ilə birləşən hissəsinin açılış mərasimidə deyib ki, TANAP Cənub Qaz Dəhlizinin bir hissəsidir. Cənub Qaz Dəhlizi nəhəng infrastruktur layihəsidir, maliyyə dəyəri 38 milyard dollardır və dörd layihədən ibarətdir. “Onlardan üçü - “Şahdəniz” və Cənubi Qafqaz Boru Kəməri istifadəyə verilib, bu gün isə TANAP tam istifadəyə verilir. Dördüncü layihə olan TAP-ın icrası artıq 90 faizi keçib. Əminəm ki, TAP da vaxtında istismara veriləcək. Beləliklə, Avrasiyada ən böyük infrastruktur layihələrindən biri olan Cənub Qaz Dəhlizi vaxtında istismara veriləcək”,-deyə İlham Əliyev bildirib. TAP istifadəyə veriləndən sonra Azərbaycan qazı Avropa ölkələrinə tədarük olunacaq. Neftçilər Günü ilə “Əsrin müqaviləsi”nin eyni vaxtda qeyd olunması təsadüfi deyil. Mərhum Prezident Heydər Əliyevin 2001-ci il 17 avqust tarixli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasında “Neftçilər günü” peşə bayramı kimi qeyd olunur. Heydər Əliyev Azərbaycanın tarixində, onun iqtisadiyyatının inkişafında, xüsusilə müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsində neft sənayesinin əhəmiyyətini nəzərə alaraq və neftçilərin əməyini yüksək qiymətləndirərək həmin fərmanı imzalayıb.

Bu günlərdə Milli Məclisin deputatı Vüqar İskəndərovun təşkilatçılığı və Şəki şəhərinin xeyriyyəçi iş adamlarının dəstəyi ilə Vətən müharibəsində şəhid olan hərbçilərimizin övladları ilə bağlı humanist aksiyaya start verilib. Dörd şəhid ailəsində olan uşaqların yüksək səviyyədə təhsil almasını təmin etmək üçün onlara aylıq təqaüd verilməsinə başlanılıb. Milli Məclisin deputatları Məşhur Məmmədov, Elnur Allahverdiyev və digər deputatlar da şəhid və qazi ailələri ilə bağlı təşkil etdikləri çoxsaylı xeyriyyə tədbirləri ilə diqqət çəkir. AZƏRTAC xəbər verir ki, şəhid ailələri ilə bağlı belə xeyriyyə tədbirlərinin keçirilməsini təqdir edən Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov bu kimi təşəbbüslərin təqdirəlayiq olduğunu deyib. O bildirib ki, deputatların iştirakı ilə Vətən müharibəsində şəhid olan qəhrəmanlarımızın ailələrinə yardımların göstərilməsi alqışalayiq bir addımdır. Dövlətimiz hər bir şəhid və qazi ailəsinə yüksək səviyyədə diqqət və qayğı göstərir, onların hər bir ehtiyacını qarşılayır. Lakin bu məsələdə hər bir vətəndaşın da üzərinə mühüm öhdəliklər düşür. Bu gün şəhid ailələrinə, qazilərə dəstək olmaq istəyən hər kəs “YAŞAT” Fondu vasitəsilə dəstəyini göstərə, bu müqəddəs işə töhfə verə bilər. “Sevincidir ki, bu məsələdə deputatlar da ciddi fəallıq sərgiləməkdədir. Onların və digərlərinin bu istiqamətdə gördüyü işlər olduqca əhəmiyyətlidir. Onu da unutmaq olmaz ki, bu kimi aksiyaların önəmi sadəcə şəhid və qazi ailələrinin maddi rifahını yüksəltməklə qalmır, cəmiyyət üçün də mesaj rolunu oynayır. Bu mesajın mahiyyəti isə ondan ibarətdir ki, həyatını Vətən üçün qurban verən insanlar, onların ailə üzvləri heç vaxt unudulmur, hər zaman sevgi və ehtiram hissi ilə anılır. Mən şəhid ailələri və qazilərlə bağlı belə layihələrin həyata keçirilməsində iştirak edən hər bir vətəndaşımıza, o cümlədən iş adamlarına minnətdarlığımı bildirirəm”, - deyə polkovnik Cəlil Xəlilov vurğulayıb.

“Prezident İlham Əliyevin Brüsell görüşləri diplomatiyamızın növbəti uğurudur. Cənab Prezidentin uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsidir ki, artıq Avropa İttifaqı və NATO kimi beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycanın 44-günlük Vətən müharibəsindən sonra regionda yaratdığı yeni reallıqların qəbul etməyə və onun mövqeyini dəstəkləməyə başlayıblar. Dövlətimizin başçısının  dekabrın 14-də İspanyanın “El Pais” qəzetinə verdiyi müsahibəsi də Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyətə bir daha çatdırılması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan müsahibənin harda verildiyinə diqqət yetirilməsi də, müsahibə Brüsseldə Aİ və NATO rəsmiləri ilə görüşlərin keçirildiyi yerdə baş tutmuşdur, xüsusilə vacibdir”.   Millət vəkili Tamam Cəfərova dekabrın 14-də Prezident İlham Əliyevin İspanyanın “El Pais” qəzetinə verdiyi müsahibə ilə bağlı açıqlamasında belə deyib.    Tamam Cəfərova bildirib ki, Prezidentin müsahibə zamanı irəli sürdüyü birinci tezis vəziyyətin Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin Qarabağda məsuliyyət daşıdığı ərazidə Ermənistan-Azərbaycan sərhədində olan vəziyyətlə müqayisədə daha stabil olması idi. Bunun səbəbi, cənab Prezidentin vurğuladığı kimi, Ermənistanın qisas almaq cəhdlərindən vaz keçməməsidir. İkinci Qarabağ müharibəsində məğlubiyyət onlar üçün çox ağrılı oldu. Bu məğlubiyyət demək olar ki, onların otuz ildir davam edən “yenilməz ordusu”, “gücü”, “əsgər və komandirlərinin cəsarəti” haqqında müharibə təbliğatını və ideoloji zəminini darmadağın etdi. 44 gün davam edən müharibə zamanı Ermənistan ordusu tamamilə məhv edildi və onlar ötən il noyabrın 10-da kapitulyasiya aktına imza atmaq məcburiyyətində qalaraq, bizim 44 günlük müharibədə geri almadığımız əraziləri geri qaytarmağa razılıq bildirdilər. Buna görə də Ermənistan cəmiyyətində, siyasi spektrində revanşizm əlamətləri görünür. Buna görə də Rusiya sülhməramlılarının xidmət etdiyi ərazidə buna imkanın olmadığını dərk edərək, onlar dövlət sərhədində hərbi təxribatlar törətməyə cəhd göstərirlər.   Azərbaycan prezidentinin Qərb strukturları ilə görüşlər aralığında verdiyi müsahibədə Rusiyanın Cənubi Qafqazda oynadığı rolu konstruktiv dəyərləndirdiyini vurğulayan millət vəkili qeyd etmişdir ki, eyni mövqeni ölkə başçısı daha əvvəl Soçi görüşündə də ortaya qoymuşdur. “Müqayisə üçün bildirək ki, Azərbaycan dövlət başçısından fərqli olaraq Ermənistanın hökümət başçısı Nikol Paşinyan Soçi görüşü zamanı Qarabağda insidentlərin əksinə, çox olmasını bildirərək, dolayısı olaraq Rusiya sülhməramlı kontingentinin fəaliyyətini tənqid etmişdir. Ermənistandan fərqli olaraq Azərbaycan Rusiya ilə müttəfiq olmasa da, strateji tərəfdadır. Strateji tərəfdaş və ardıcıl siyasətə malik dövlət kimi Azərbaycan, Rusiyanın vasitəçiliyi ilə baş tutan Soçi görüşündə ərsəyə gətirdiyi mövqeyi Qərb strukturlarının vasitəçiliyi ilə baş tutan tədbirlər seriyasında da təsdiqləmişdir. Bu o deməkdir ki, Ermənistandan fərqli olaraq Azərbaycanın siyasəti situativ yox, ardıcıl və əsaslıdır.   Millət vəkilinin fikrincə, müsahibədən danışarkən zaman faktorunun nəzərə alınması vacibdir. Bu müsahibə Stokholmda Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin Ermənistanın siyasi təxribat üzündən baş tutmamış görüşündən, Soçidə üç siyasi liderin görüşündən və Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Azərbaycan leyhinə çıxartdığı qərardan sonra baş tutmuşdur. Bu görüşlər müəyyən siyasi zəmin formalaşdırmış, bir çox məsələlər ilə bağlı tərəflərin ortaq və fərqli mövqelərini müəyyən etmişdir. Müsahibədə Azərbaycan prezidenti tərəfindən münasibət bildirilən belə fərqli mövqelərdən biri Ermənistanın iddiasına görə Azərbaycanın guya onun ərazi bütövlüyünə qəsd etməsidir. Ölkəmizin başçısı rəsmi İrəvanın iddialarının niyə əsassız olmasını arqument və faktlarla sübuta yetirdi. Bildirildi ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında dövlət sərhədi təyin olunmayıb. Buna səbəb 1990-cı illərin əvvəlində hər iki ölkənin müstəqilliyinin bərpasından dərhal sonra Azərbaycanın həmin hissəsinin işğalının baş verməsidir. Ötən ilin noyabrında İkinci Qarabağ müharibəsi bitəndə ərazidə iqlim şəraiti əlverişsiz olduğundan, cari ilin may ayında qar əriməyə başlayandan dərhal sonra Azərbaycan Ordusu dövlət sərhədinə tərəf hərəkət etməyə başladı. Sərhədin haradan keçməsi ilə bağlı olan anlayışımıza əsasən, ordumuz dövlət sərhədində mövqe tutdu.   Ermənistanın irəli sürdüyü ittihamın əsasız olmasına daha bir arqumenti qeyd edən millət vəkili bildirdi ki, Ermənistan Rusiya ilə ikitərəfli əsasda qarşılıqlı müdafiə öhdəliklərinə malikdir, həmçinin üzv olduğu Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı da onun ərazi bütövlüyünə zəmanət verir. Ermənistan ilə sərhəd məsələsi gündəmə gələndə Ermənistan rəhbərliyi KTMT-yə dəfələrlə kömək üçün müraciət etsə də, KTMT-nin Nizamnaməsi üzv-dövlətlərin ərazi bütövlüyünün kollektiv əsasda müdafiəsini məqsəd kimi müəyyənləşdirməsinə baxmayaraq,  təşkilatdan heç bir müsbət cavab gəlməmişdir. Bu ziddiyyətin yeganə rasional izahı odur ki, KTMT üzvləri Ermənistanın iddialarını əsassız sayıb, Azərbaycanın Ermənistanın ərazi bütövlüyünü pozmadığında əmindirlər.   Ölkə başçısı tərəfindən müsahibə zamanı səsləndirilən növbəti vacib mesaj - regionda bütün təhdid yarada biləcək cəhdlərin qarşısının alınması ilə bağlıdır. Ölkə Başçımız bildirdi ki, Azərbaycan sülhün tərəfdarıdır. Ona görə də Azərbaycan rəsmi İrəvanın manevrlərini, yenidən qruplaşmalarını və təhlükəli ola biləcək hərbi potensial yaratmaq üçün cəhdlərini izləyir. Bütün təhlükələr dərhal aradan qaldıracaqdır. Cənab Prezident bu mesajı ilə Ermənistana dolayısı olaraq xatırladır ki, Azərbaycanın qonşu ölkənin ərazisində baş verən proseslərin yüksək dəqiqliklə müşahidə edilməsi üçün peşəkar kəşfiyyat xidmətlərindən tutmuş yüksək texnoloji peyklərə qədər hər cür imkanlara malikdir. Ermənistanda bu peyklərin II Qarabağ müharibəsi zamanı onun məğlub edilməsində oynadığı rolu unutmamalıdırlar.   Millət vəkilinin fikrincə, prezidentin sözlərində Ermənistanın hərbi potensialı yaratmaq cəhdləri ilə bağlı ifadələri həm də onun xarci havadarlarına ünvanlanmışdır. Ermənistan, iqtisadiyyatı dağınıq olan, ordusu isə məğlub edilmiş bir ölkədir. Onun hərbi potensialının bərpası heç cür daxili qüvvələr hesabına baş verə bilməz. Bunun yeganə yolu xarici qüvvələr ilə münasibətləri normallaşdırıb, bu istiqamətdə onlardan yardım almaqdır. Bu səbəbdən Azərbaycan prezidentinin xəbərdarlıqları Ermənistanı hərbi poetnsialını bərpa etməklə təhlükəsiz etməyə cəhd edənlərə yönlənib və  bu siyasətin səhv olması anlamına gəlir. Ermənistanın xarici havadarları bu siyasəti davam etdirsələr Ermənistanı təhlükəsiz etmək əvəzinə, məqsədlərinin təmamilə əksini əldə etmiş olacaqlar.   Müsahibə çərçivəsində dövlətimizin başçısının toxunduğu əsas məsələlərdən biri də  sülh sazişi haqqında səsləndirdiyi fikirlərdir. Cənab Prezident bir daha bildirdi ki, Azərbaycan Ermənistanla sülh danışıqlarına və sülh razılaşması üzərində işləməyə başlamağa hazırdır. Amma Ermənistan rəhbərliyindən heç bir cavab verilməyib. Bu, onların sülh istəmədiyini göstərir, çünki imzalandığı təqdirdə sülh razılaşmasının əsas müddəalarından biri də hər iki ölkənin ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması olacaq və Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımaq istəmir. Bütün dünya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və Qarabağı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi tanıyır. Ermənistan nə ərazi bütövlüyünü tanıdığını, nə də tanımadığını söyləyir. Ermənistan öz əsassız bəyanatları ilə danışıqlar prosesini məhv etdi. İndi Ermənistanın sanki bu məsələ ilə bağlı heç bir mövqeyi yoxdur. Ümid edirik ki, Avropa tərəfdaşları Ermənistanı bu mövqeyinin gələcəyinin olmamasına inandıra biləcəklər. Prezident İlham Əliyev belə deyib.  

Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyinin məzmununun hazırlanması ilə bağlı onlayn görüş keçirilib. Nazirlikdən Axar.az-a verilən məlumata görə, görüşdə çıxış edən mədəniyyət nazirinin müavini Sevda Məmmədəliyeva Bakı şəhərində Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyinin yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 dekabr 2020-ci il tarixli 2316 nömrəli sərəncamının icrası ilə bağlı nazirlik tərəfindən görülən işlər barədə məlumat verib. Eyni zamanda görüşdə qeyd olunub ki, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın tapşırığına əsasən Zəfər muzeyinin məzmununun hazırlanması və bununla bağlı İşçi qrupunun yaradılması Mədəniyyət Nazirliyinə həvalə edilib. Qısa müddət ərzində tərtib edilmiş Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyinin konsepsiyası barədə görüş iştirakçıları arasında ilkin müzakirələr və fikir mübadiləsi aparılıb. Həmçinin, Vətən müharibəsi memorial kompleksinin və Zəfər muzeyinin qurulması məqsədilə məzmun materiallarının toplanması üzrə Tədbirlər Planının ilkin layihəsi də görüşdə müzakirə edilib. Bu yaxınlarda Mədəniyyət Nazirliyin nəzdində yaradılacaq daxili İşçi qrupunun görüşlərinin daha geniş tərkibdə keçirilməsi nəzərdə tutulur.