İspan pilotlarla bağlı yaşananlar xalqımızın humanizmindən, ümumbəşəri dəyələrə verdiyi önəmdən xəbər verir Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Gəncədə təlim keçmiş ispan pilotların tarixindən bəhs edən sənədli film paylaşıb. Hikmət Hacıyev qeyd edib ki,  Gəncə uzun illər onun üçün gizli bir sirr olaraq qalıb: bəzi yaşlı sakinlərin şəhərdəki məktəblərdən birini niyə "İspan məktəbi" adlandırması və Gəncədə ispan pilotların məzarlarının olması sual doğurub. Prezidentin köməkçisi bildirib ki, "AnewZ" tərəfindən hazırlanmış "The aviators of Ganja | AnewZ investigative documentary" ("Gəncənin aviatorları | AnewZ araşdırma sənədli filmi) adlı araşdırma filmi bu unudulmuş tarixin bir hissəsinə işıq salır. Azərbaycandan həyatını ona etibar edənlərlə bağlı şərəfli addım... "AnewZ"-un hazırladığı filmdən məlum olur ki, ispan pilotların təlim keçmək məqsədilə Azərbaycana gəlişi 1936-1939-cu illəri əhatə edir. Bu, elə bir tarixi dönəm idi ki, Almaniyada faşistlər siyasi hakimiyyəti ələ keçirməklə yanaşı, Avropada da müttəfiq axtarışına çıxmış, başlayacağı böyük müharibədə qələbəni təmin etmək üçün diktatura rejmli millətçi hökumətlərlə rəsmi və qeyri-rəsmi razılaşmalara can atırdı. Bu, İspaniya dövləti üçün də keşməkeşli bir dövr idi. 1936-1939-cu illərdə İspaniyada vətəndaş müharibəsi gedirdi. Bu müharibənin qalibi general Fransisko Franko oldu. Frankonun qələbəsi Azərbaycandakı gənc ispan pilotların da taleyini həll etdi. Onlar üçün diktatura rejiminin bərqərar olduğu İspaniyaya gedən yol həmişəlik bağlandı. Məhz bu səbəbdən də onların taleyi Azərbaycandan, siyasi hakimiyyətlə yanaşı, Azərbaycan xalqının onlara olan münasibətindən asılı hala çevrildi. Qürurvericidir ki, Azərbaycan xalqı bütün zamanlarda və situasiyalarda olduğu kimi ispan pilotlara münasibətdə də ənənəvi humanizm prinsipindən yanaşdı, onlar üçün ikinci vətən oldu. Azərbaycan ispan pilotları geriyə - Franko rejiminin hakimiyyətdə olduğu İspaniyaya qaytarmadı. Bununla da onların təhlükəsizliyini təmin etmiş oldu. Xalqımız bununla sübut etdi ki, o, həyatını ona etibar edənlərin təhlükəsizliyini təmin etməyi, onlara qayğı göstərməyi özünə mənəvi borc hesab edir və bu borca istənilən təzyiq qarşısında sadiqdir. “Qəhvəyi taun”a qarşı mübarizənin birləşdirdiyi iki azad ruhlu xalq... Gəncədəki ispan pilotlarla bağlı "AnewZ"-un hazırladığı sənədli film, habelə, Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin bununla bağlı paylaşımı Azərbaycan-İspaniya dostluğu ilə bağlı çoxdan unudulan həqiqətləri yada salmış oldu. Gündəmə gətirilən bu məlumatlar Azərbaycan və ispan xalqının “qəhvəyi taun”a qarşı birlikdə necə mübarizə apardığını, bu mübarizənin faşizm üzərindəki tarixi qələbəyə necə böyük töhfə verdiyini xatırlatdı. "AnewZ"-un ərsəyə gətirdiyi film sayəsində məlum oldu ki, Azərbaycanı özlərinə ikinci vətən edən ispan pilotlar onlara qayğı və sevgi ilə yanaşan bu torpaqların faşist hücumlarından müdafiəsində fəal iştirak edib, neft mədənlərinin qorunmasında böyük qəhrəmanlıqlar göstəriblər. Bu fakt iki azad ruhlu xalqın – Azərbaycan və İspaniyanın faşizm istilasına qarşı birgə mübarizəsinin şanlı salnaməsi, qızıl səhifəsidir. Bu fakt bir daha sübut edir ki, Azərbaycan-İspaniya dostluğu tarixin sınaqlarında təsdiqlənən, bu sınaqlardan keçərək həyata vəsilə alan həqiqi dostluqdur və bu dostluğun daha da inkişafı hər iki xalqa ancaq uğur və nailiyyət gətirəcək. Seymur ƏLİYEV  

Cəlil Xəlilov: “Bu bəyanat bir daha göstərdi ki, Azərbaycanın qələbəsi bölgədə yeni reallıqlar formalaşdırıb və hər kəs bu reallıqları qəbul etməyə məcburdur”   “Soçi bəyanatı Azərbaycanın dövlət başçısının növbəti siyasi-diplomatik qələbəsidir”.   Bunu saytımıza açıqlamasında Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov bidlirib. Sədr müavini qeyd edib ki, bu bəyanat Azərbaycanın hərbi müstəvidə olduğu kimi, diplomatik platformada da söz sahibi olduğunu göstərir:   “Məlum olduğu kimi, 2020-ci ilin 10 noyabr üçtərəfli bəyanatı ilə hərbi əməliyyatlar dayandırıldı və Ermənistan kapitulyasiyaya bərabər razılaşma imzaladı. Həmin razılaşmaya əsasən Ermənistan işğalda saxladığı digər ərazilərdən öz qoşunlarınıə geri çəkməyə hazır olduğunu bildirdi. 2021-ci ilin 11 yanvar bəyanatı ilə isə regionda bütün nəqliyyat kommunukasiyaların açılması ilə bağlı tərəflərin razılığı elan edildi.  Lakin hər zaman təxribat və avantüralara meyilli olan Ermənistan bu dəfə də bölgədə müyyən gərginliklər yaratmağa cəhd edir, Zəngəzur dəhlizinin açılmasına, nəqliyyat kommunukasiyasının canlanmasına mane olurdu. Ancaq cari ilin 26 noyabr tarixində Soçidə imzalanan bəyanatla Ermənistan hər iki bəyanatın – həm 10 noyabr, həm də 11 yanvar bəyanatları ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri bir daha təsdiq etdi ki, bu da dövlətimiz adına çox böyük uğurdur.   Onu da qeyd edim ki, bu bəyanat sadəcə diplomatik müstəvidə deyil, həm də hərbi müstəvidə qazanılan zəfərin nəticələrini möhkəmləndirməyə xidmət edir. Hansı ki, bu, Azərbaycanın maraqlarına tamamilə uyğundur”.   Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, 26 noyabr bəyanatı həm də Ermənistandakı revanşist qüvvələrə layiqli cavabdır:   “Soçi bəyanatı həm də Ermənistandakı revanşist qüvvələrə, o cümlədən erməni təxribatlarına ən layiqli cavab kimi də xarakterizə edilə bilər. Çünki bu bəyanatla Ermənistan bundan öncəki bəyanatlar çərçivəsində üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl edəcəyini bir daha təsdiqlədi. Bu bəyanat bir daha göstərdi ki, Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsindəki qələbəsi həqiqətən bölgədə yeni reallıqlar formalaşdırıb və hər kəs bu reallıqları qəbul etməyə, bu reallıqlarla barışmağa məcburdur”.    

“Qardaş xalqlar ədəbiyyatı - Özbək ədəbiyyatı” silsiləsindən II yazı  Hər bir millətin özünü, yalnız ona xas olan xüsusiyyətlərini nümayiş etdirən elementlər ilk növbədə, müəyyən millətin dəyərləri və mənəvi mirasıdır. Dil, adət və ənənələr, millətin mədəniyyəti və sənəti milli dəyərlər sırasına daxil olur. Millətin birinci göstəricisi onun ana dili olsa, mədəniyyət onun xarakterini müəyyən edən əsas göstəricilərdən sayılır. Əsrlər boyu yaşayıb gələn milli dəyərlərin davamlılığı ən əvvəl xalqın bu mirası nə qədər qoruyub saxlamasına bağlıdır. Özünü itirən xalqların ilk növbədə dilindən, sonra digər dəyərlərindən ayrılacağına dair tarixdə nümunələr çoxdur. Cəmiyyətin inkişafında bu cür itkilərə səbəb olan amillər var, millətin fədaəvərləri məhz bunlardan ehtiyatlı olmalıdırlar. Sovet dövründə “Get-gedə millətlər yox olub, yeganə sovet milləti yaranacaq” kimi təhlükəli yanaşmalar irəli sürülmüşdü, amma millətlər özlüyünü qorumaq üçün nə qədər mübarizə apardıqlarını böyük və orta nəsil nümayəndələri yaxşı bilir. İnsanlığın yaratdığı müxtəlif sahələrdəki biliklər - bədii və elmi əsərlər, rəssamlıq və heykəltəraşlıq sənəti nümunələri, memarlıq abidələri, kino və teatr əsərləri, kitabxanalar və muzeylər hər bir millətin mənəvi irsi hesab olunur. Ataların miras qoyduğu ənənələri qoruyub inkişaf etdirən və onu öz inkişaf yolunda istifadə edən millət dünyada uzun müddət qala bilər. Dünya tarixinə nəzər salsaq, elmin müxtəlif sahələrində zəngin miras qoyan alimlərin əksəriyyətinin Türküstan ərazisində yaşayıb, fəaliyyət göstərdiyini görürük. Əl-Xarəzminin əlcəbr və riyaziyyat, İbn Sinanın tibb, fəlsəfə, ədəbiyyat və musiqi, Əlişir Nəvainin şeir, İmam Buxari, İmam Maturidi, İmam Termizinin hədis və dinşünaslıq, Bəhəuddin Nəqşbəndin fəlsəfə sahəsindəki fəaliyyətləri dünya tərəfindən tanınmış, yüksək dərəcədə qiymətləndirilmişdir. Saydığımız ulu əcdadlarımız – böyük silsilənin kiçik bir hissəsidir yalnız. Bölgəmizdə onlar kimi minlərlə biz bilən və bilməyən böyük alimlər yaşamışdır. Milli dəyərlərin və mənəvi mirasın cəmiyyətin inkişafındakı rolu təkcə ölçülə bilməzdir. Dəyərlərin davamlılığı sayəsində müəyyən xalq öz milli kimliyini qoruyub saxlayırsa, mənəvi irsdən səmərəli istifadə edərək inkişafın yüksək zirvələrinə çatmaq mümkündür. Bu gün cəmiyyət həyatının ayrılmaz bir hissəsi halına gəlmiş kompüter və mobil telefonların iş prinsipi arxasında ulu babamız Xarəzmiyin yaratdığı algoritm anlayışı dayanır ki, bunu hər kəs də bilməz. Dünya hələ də İbn Sina təlimatından dərs alır, onun yaratdığı müalicə üsullarından istifadə edir. Əl-Fərqaniyin yaratdığı “nilomər” qurğusu yaxın zamanlara qədər Nil çayının suyunu ölçmək üçün əsas vasitə sayılırdı. Sahibqıran Əmir Teymurun hökmdarlıq və sərkərdilik təcrübəsi hələ də hərbi təhsil müəssisələrində tədris olunur. Farabi isə haqlı olaraq Aristoteldən sonra “İkinci müəllim” kimi tanınır. Mirzə Uluqbəyin fəlsəfəyə dair kəşfləri, onun “Zic-i Körəgəni” cədvəli bir neçə əsr boyunca dünya astronomiya məktəblərində dərslik olub. Qədimdən qalan sənət nümunələri bugün də milli şüur və mədəniyyətin yüksəlməsinə xidmət edir. Ölkəmizdə yaradılmış müstəsna musiqi mirası sayılan “Şəşməqam” YUNESKO tərəfindən insanlığın qeyri-maddi mirası kimi tanınması da fikrimizə dəlildir. Dünən və bu gün özbək mahnı sənətində yaradılan və sabah yaradılacaq bütün əsərlər, şübhəsiz, “Şəşməqam”dan bəhrə alır. Daşkənd, Səmərqənd, Buxara, Xarəzm, Şəhrisəbz və Fərqanə vadisində saxlanmış memarlıq abidələri bu gün də öz mahiyyətləri və yüksək zövqü ilə insanları heyrətləndirir. Belə nadir sənət nümunələri gənc nəsli milli dəyərlərimizə, mədəni irsimizə hörmət ruhunda tərbiyələndirməkdə, onların ürəklərində milli qüruru formalaşdırmaqda mühüm rol oynayır. Müstəqillik nəticəsində yenidən doğulmuş özbək döyüşü – millətimizin zəka əlamətidir. Dünya tərəfindən tanınan bu idman növü ildən-ilə populyarlaşır, onun terminləri dünya arenasında saf özbək dilində səslənir. Xalq dahası tərəfindən yaradılan bu kəşf özünün sadəliyi, dürüstlüyü və cəsarəti ilə digər idman növlərindən kəskin şəkildə fərqlənir. Tez inkişaf edən dünya “qloballaşma” adlı çərçivəyə düşüb, bu millətlər üçün real təhlükə yaradır. Eyni şəkildə düşünmək, oxumaq, danışmaq və geyinmək insanları mankurt və zombiyə çevirə bilər, özünü unutmuş insan heç çəkinmədən vətəni və millətini tərk edər əlbəttə. Bu təhlükədən cəmiyyət yalnız milli dəyərlər, əcdadlarımızdan qalan mənəvi miras sayəsində xilas ola bilərik. Bunun üçün isə yalnız millət ziyalıları deyil, bütün cəmiyyət birgə çalışmalıdır. Mədəniyyət və mənəviyyat sahəsindəki adamlar, şairlər və yazıçılar, jurnalistlər və müəllimlər ilə yanaşı, hər bir ailə başçısı milli dəyər və mənəvi mirasını qoruyub saxlamaq üçün ürəkdən çalışmalıdır. Beləliklə, özbək milləti dünya xəritəsində əbədi olaraq qalacaq. Zira, yalnız kökləri dərinlərə gedən və ana torpaqdan su içən ağaclar uzun ömür sürə bilər. Dilabər Corayeva, Özbəkistan RespublikasıMədəniyyət və Maarif Mərkəzinin Alat rayon bölməsinin baş mütəxəssisi  

Veteran.gov.az xəbər verir ki, Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı Böyük Vətən Müharibəsi veteranı Kazım Quliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq yayıb. Nekroloqda deyilir:   “Böyük Vətən Müharibəsi veteranı Quliyev Kazım Seyid oğlu vəfat edib.   Kazım Quliyev 1925-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. İkinci Dünya Müharibəsi dönəmində faşist işğalına qarşı mübarizəyə qoşulan Kazım Quliyev, Qafqaz və Ukrayna cəbhəsinin aviasiya hissələri tərkibində bir çox yaşayış məntəqələrinin  faşist işğalından azad edilməsində iştirak edib, hərbi əməliyyatlar zamanı böyük şücaətlər göstərib.  Müharibədə göstərdiyi qəhrəmanlıqlara görə polkovnik-leytenant Kazım Quliyev çoxlu sayda orden və medallarla təltif olunub.   İkinci Dünya Müharibəsi iştirakçısı Kazım Quliyevin işıqlı xatirəsi veteranların, o cümlədən onu tanıyan hər kəsin qəlbində həmişə yaşayacaqdır.   Allah rəhmət eləsin!”