Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı
Veteranların təcrübəsindən biz daim bəhrələnməliyik, istifadə etməliyik
Heydər Əliyev

Azərbaycan Respublikası müharibə, əmək və silahlı qüvvələr veteranları təşkilatı İctimai Birliyinin PRESS RELİZİ

“Azərbaycan Respublikası müharibə, əmək və silahlı qüvvələr veteranları təşkilatı”  İctimai Birliyi, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2025-ci il üçün elan etdiyi  I-ci qrant müsabiqəsində “Veteranlar ideoloji təhlükəsizliyin keçiyində” adlı layihə ilə  qalib olmuşdur. 01 iyun 2025-ci il tarixindən etibarən layihəyə start verilmişdir.

Layihənin əsas məqsədi İkinci Qarabağ müharibəsində qazanılan tarixi qələbənin yeniyetmələr arasında təbliği və ölkəmizin ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda şücaət göstərmiş döyüşçülərin gənc nəslə tanıdılmasıdır.

Bu günlərdə yekunlaşan layihədə vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri olaraq, bizim də üzərimizə böyük yük düşür.  Layihə həyata keçirildiyi dövrdə ilk dəfə hərbi marşlardan ibarət “Vətən və Zəfər nəğmələri” adlı kitab çap olundu. Bu kitaba I və II Qarabağ savaşları zaman ifa edilən və eyni zamanda digər dövrləri əhatə edən hərbi marşlar salınmışdır.

Kitabın müəllifi   filologiya elmləri doktoru, professor Bədirxan Əhmədov bildirib ki, kitabda “Kitabi Dədə Qorqud”dan üzü bəri milli poetik mətnlərdən istifadə edilib.  Cümhuriyyət dövrü və ondan sonrakı dövrdə Azərbaycan və türk şairlərinin milli nəğmələri, marşları, zəfər duyğuları dərc edilir. O, qeyd edib ki, kitabdan orta və ali məktəblərdə, eləcə də hərbi məktəblərdə milli və vətənpərvərlik tərbiyəsinin formalaşmasında istifadə etmək mümkündür.

Qeyd edək ki, Qa­ra­ba­ğın iş­ğa­lın­dan son­ra Azər­bay­can şa­ir­­lə­ri­nin, de­mək olar, ha­mı­sı bu möv­zu­da əsər­lər yaz­­mış­lar. Bu şe­ir­lər­də Tür­ki­yə-Azər­bay­can ic­ti­mai, si­ya­­si, hər­bi bir­li­yi ilə ya­na­şı, mə­nə­vi bir­li­yin­dən do­ğan bö­yük bir ümid və gə­lə­cə­yə yö­nə­lik me­saj­lar var­dır. Həm Tür­ki­yə, həm Azər­bay­can şei­rin­də Qa­ra­bağ möv­zu­sun­da bir­lik və bə­ra­bər­lik me­saj­la­rı ve­ri­lir. Araş­dır­ma­lar gös­tə­rir ki, ic­ti­mai-si­ya­si, hər­bi bir­lik olan za­man ədə­biy­yat, poe­zi­ya da bu bir­li­yi tə­rən­nüm edir və ya­şa­dır. XX yü­zi­lin əv­vəl­lə­rin­dən baş­la­yan bu bir­lik me­saj­la­rı bü­tün türk­lə­rin bir­ləş­mə­si üçün bir ör­kək xa­rak­te­ri da­şı­yır. Bü­tün bun­lar türk­lü­yün gə­lə­cək hə­yat yo­lun­da Tu­ran ide­ya­sı­nın və Tu­ran­çı­lı­ğın poe­tik dər­ket­mə­si­nin ilk mər­hə­lə­si­dir. Dü­şü­nü­rəm ki, hə­lə bun­dan son­ra da Tür­ki­yə və Azər­bay­can or­du­su­nun zə­fə­ri­nə ye­ni şe­ir­lər ya­zı­la­caq. Bu şe­ir­lər­də yüz il əv­vəl­də Nu­ru Pa­şa­ya poe­tik öy­gü­lər ol­du­ğu ki­mi, bu­gü­nün mü­ha­ri­bə qəh­rə­man­la­rı­na da ye­ni öy­gü­lər ya­zı­la­caq.

 

 

“Azərbaycan Respublikası müharibə,

əmək və silahlı qüvvələr veteranları təşkilatı”

İctimai Birliyinin layihə rəhbəri:                               prof. Bədirxan Əhmədli

 

 

 

Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Kaveroçkin küçəsi, ev 34

Əlaqə: (+99450) 5545982

e-mail: bedirxan@mail.ru

2025-09-02 09:08:30
4207 baxış

Digər xəbərlər

Muzeydə “Şəhidlər ölməz Vətən bölünməz!” adlı tədbir keçirildi

Veteran.gov.az xəbər verir ki, 27 sentyabr- Anım günü ilə əlaqədar Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi və Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin qarşılıqlı əməkdaşlığı ilə muzeydə “Şəhidlər ölməz Vətən bölünməz ” adlı tədbir keçirildi.   Tədbirdə Komitənin əməkdaşları, müxtəlif təhsil müəsissələrinin şagirdləri və muzey əməkdaşları iştirak etmişlər.   Tədbiri açan muzeyin Azərbaycan tarixinin elmi tədqiqi və təqdimi şöbəsinin kiçik elmi işçisi Zülfiyyə Cəlilova ziyarətçiləri salamladı. Tədbir iştirakçıları vətən yolunda şəhid olan fədailərimizi bir dəqiqəlik sükutla ehtiramla yad etdilər. Tədbirin əhəmiyyəti haqqında məlumat verildikdən sonra bədii hissəyə yer verildi. Azərbaycan Milli Konservatoriyası tərkibində İncəsənət Gimnaziyasının şagirdləri “Xudayar təsnifi”ni və Bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyovun Ev-Muzeyinin direktoru Sərdar Fərəcov olan “Qarabağ” əsərini ifa etdilər.   Bədii hissədən sonra tədbir iştirakçıları muzeydə nümayiş olunan “Anadır arzulara hər zaman Qarabağ” adlı sərgini ziyarət etdilər. Muzeyin Azərbaycan tarixinin elmi tədqiqi və təqdimi şöbəsinin elmi işçisi Ləman Musayeva II Vətən müharibəsi zamanı Ermənistanın Azərbaycana təcavüz tarixi haqqında ətraflı məlumat verdi. L.Musayeva öz çıxışında “Vətən müharibəsi cəbhəboyu bölgələrdə yaşayan uşaqların esselərində” layihəsindən bəhs edərək, həmin uşaqların xatirələrinin gələcək nəsillərə çatdırılmasının əhəmiyyətindən bəhs etdi.   Daha sonra Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin Uşaq problemləri şöbəsinin əməkdaşı Günel Nağdəliyeva, Suraxanı rayonu 285 saylı tam orta məktəbin VI sinif şagirdi Jalə Muradlı, Şəhid polkovnik-leytenant Anar Əliyevin qızı Nigar Əliyeva və şəhid Azər Əliyevin yaxın qohumu Polad Əliyev çıxış etdilər.   İştirakçıların təsirli çıxışlarından sonra muzey əməkdaşları tədbir iştirakçıları ilə birlikdə xatirə fotosu çəkdirdilər  

Hamısını oxu
“Azərbaycanda veteranlara və şəhid ailələrinə olan qayğı, bütün dünyaya nümunədir”

Fatma Səttarova: “İnanıram ki, yaxın gələcəkdə dövlətimizin bu sahədəki təcrübəsinin öyrənilməsinə beynəlxalq aləmdə maraq kifayət qədər artacaq”   Dövlətimizin erməni faşizminə qarşı uğurlu mübarizəsində xalqımızın hər bir kəsiminin, o cümlədən veteramlarımızın yaxından iştirak etdiyi, ordumuzu, Ali Baş Komandanımızı qətiyyətlə dəstəklədiyi birmənalıdır.   Veteran.gov.az saytı olaraq “Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı” İctimai Birliyinin sədri, İkinci Dünya Müharibəsi İştirakçısı Fatma Səttarova ilə söhbətimizdə, bir sıra məqamlarla yanaşı, rəhbəri olduğu qurumun gələcək fəaliyyətinə dair plan və düşüncələrini öyrənməyə, dövlətimizin veteranlarla bağlı siyasətini dəyərləndirməyə çalışdıq.   -Fatma xanım, Respublika Veteranlar Təşkilatının sədri kimi qısa müddətdir ki, fəaliyyətə başlamağınıza baxmayaraq, rəhbəri olduğunuz təşkilatın fəaliyyətində artıq ciddi yeniliklər hiss edilməkdədir. Maraqlıdır, yaxın gələcəklə bağlı hansı planlarınız var?   -Respublika Veteranlar Təşkilatı veteran hərəkatında özünməxsus yeri və rolu olan bir təşkilatdır. Təşkilatımzıda yalnız müharibə deyil, həm də Əmək və Silahlı Qüvvələr veteranları da təmsil olunur. Təbii ki, təşkilat olaraq qarşımızda duran bir sıra hədəflər var ki, onlardan biri təşkilatın fəaliyyətini daha da genişləndirmək, onun fəaliyyətinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılmasını təmin etmək, veteranlarla işi daha çevik və operativ şəkildə təmin etməkdir. Sözügedən prosesdə dövlət qurumları ilə yanaşı, qeyri-dövlət təşkilatlarının, ictimai birliklərin, təhsil müəssisələrinin daha geniş tərkibdə iştirakına nail olmaq da Respublika Veteranlar Təşkilatı olaraq qarşımızda duran əsas vəzifələrdəndir. Bu baxımdan 2021-ci ilin fəaliyyət planına uyğun olaraq paytaxtımızda və bölgələrdə çoxsaylı tədbirlərin, layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Hesab edirəm ki, bu tədbirlər cəmiyyətimizin bütün təbəqələri, xüsusilə də gənc və yeniyetmələrimizin maariflənməsi, vətənpərvərlik tərbiyəsinin inkişaf etdirilməsi, qəhrəmanlarımızın cəmiyyətə tanıdılması və s. baxımınmdan faydalı olacaq. Hansı ki, biz bu tədbirlərin hər biri haqqında ayrı-ayrılıqda ictimaiyyətə məlumat verəcəyik.   -44 gün davam edən Vətən müharibəsi və ordumuzun düşmən üzərində əldə etdiyi parlaq qələbənin sadəcə milli tariximizdə deyil, həm də dünya hərb tarixində özünəməxsus yer tutduğu birmənalıdır. Vətən müharibəsi, bu müharibə zamanı ordumuzun göstərdiyi qəhrəmanlıqlar, veteranlarımızın, şəhdilərimizin tanıdılması, onların döyüş yolunun təbliği və s. baxımından hansı addımların atılması nəzərdə tutulur?   -Məlum olduğu kimi, Vətən müharibəsi və bu müharibə zamanı Azərbaycan ordusunun Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında göstərdiyi rəşadət, əldə etdiyi tarixi zəfər bu gün də dünyanın aparıcı dövlətləri, ali hərbi institutları tərəfindən araşdırılmaqda, təhlil edilməkdədir. Bu gün dünyanın hərbi baxımdan ən inkişaf etmiş dövlətləri belə Azərbaycan ordusunun 44 günlük müharibə zamanı sərgilədiyi cəsarət və qəhrəmanlıq qarşısında öz heyranlığını gizlədə bilmir, əsgərlərimizin cəsurluğundan, səriştəsindən heyrətlə söz açırlar. Bu, bizdə haqlı olaraq sevinc və qürur hissi doğurur. Çünki sadəcə işğalçı Ermənistan və onun havadarları deyil, bütün dünya 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun gücünü, onun əsgər və zabitlərinin mübarizə və qalibiyyət əzmini gördü. Bu baxımdan Vətən müharibəsi tarixi ilə yanaşı, həm də öz qəhrəmanlığı ilə tarix yazan şəhdilərimizi, hərbçilərimizi, sərkərdələrimizi gənc nəslə tanıtmaq, onların məhz bu ruhda yetişdirilməsinə dəstək vermək təşkilatımızın qarşıdakı fəaliyyəti dönəmində diqqət mərkəzində saxlayacağı əsas məsələlərdən biridir. Bunun üçün istər orta, istər də ali məktəblərdə veteranlarımızın iştirakı ilə görüşlərin keçirilməsi, onların Vətən müharibəsinin canlı şahidləri kimi yeniyetmələr və gənclər qarşısında çıxışlarının təşkil edilməsi, onların cəmiyyətə tanıdılması və s. kimi tədbirlərin keçirilməsi planlaşdırılır.   Onu da qeyd edim ki, Respublika Veteranlar Təşkilatı hər zaman veteranlarla yanaşı, yeniyetmə və gənclərlə işə də mühüm əhəmiyyət verib, bu yöndə müvafiq dövlət qurumları ilə geniş əməkdaşlıq edib. Bu əməkdaşlıq bundan sonra da davam və inkişaf etdiriləcək.   -Bildiyiniz kimi, ölkəmizdə veteranlar, şəhid ailələri dövlətin hərtərəfli diqqət və qayğı ilə əhatə edilib. Sizcə Azərbaycanda veteran və şəhid ailələrinə olan bu qayğı dünyanın digər dövlətləri üçün də nümunə hesab edilə bilərmi?   -Şübhəsiz! Azərbaycan dövləti hər zaman möhtərəm prezidentimiz İlham Əliyevin rəhbərliyi altında bütün imkan və resurslarını şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin, veteranların qayğılarının ortadan qaldırılmasına, onların sosial rifahının yüksəldilməsinə, mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılmasına sərf edib. Bu gün ölkəmizdə “YAŞAT” Fondu kimi unikal bir fondun mövcudluğu faktının özü dövlətimizin veteranlara, qazilərə olan diqqət və qayğısının göstəricisidir. Bu baxımdan, təbii ki, Azərbaycanın bu sahədəki təcrübəsinin öyrənilməsi istənilən ölkə üçün faydalı olar.   İnanıram ki, yaxın gələcəkdə dövlətimizin bu sahədəki təcrübəsinin öyrənilməsinə beynəlxalq aləmdə maraq kifayət qədər artacaq, Azərbaycan öz müsbət təcürbəsini daha geniş spektirdə digər dövlətlərlə bölüşəcəkdir.   Mən şəhid ailələrinə, veteranlara göstərdiyi diqqət və qayğıya görə ölkə başçımıza təşəkkür edir, təşkilatımız adından minnətdarlığımı bildirirəm. Biz veteranlar hər zaman olduğu kimi bundan sonra da ölkə başçımızı, onun müdrik siyasətini qətiyyətlə dəstəkləməkdə davam edəcək,  bundan sonra da onun rəhbərliyi altında milli marqalarımızın qorunması üçün əlimizdən gələni əsirgəməyəcəyik.   Seymur ƏLİYEV

Hamısını oxu
İlham Əliyev 20 illik prezidentlik dövründə daim şəhid ailələrinə, veteranlara qayğı göstərib

Dövlətimizin başçısı İlham Əliyev 20 illik prezidentlik dövründə sadə vətəndaşların, eləcə də veteranların, şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin yanında olub, onlara mütəmadi qayğı və diqqət göstərib. Məhz bunun nəticəsidir ki, ümumxalq məhəbbətini qazanan İlham Əliyev xalqın bütün təbəqələri tərəfindən sevilməkdədir. Prezident İlham Əliyevin veteranlara, o cümlədən şəhid ailələrinə olan diqqət və qayğısı vətənin müdafiəçilərinə necə böyük önəm verdiyini, onların fədakarlığını necə yüksək qiymətləndirdiyini göstərir. Bunu saytımıza açıqlamasında Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, hərbi-siyasi ekspert, polkovnik Cəlil Xəlilov Prezidentin 20 illik fəaliyyətinin bütün vətəndaşlar, eləcə də veteranlar tərəfindən məmnunluqla qarşılandığını, ölkə başçısının ümumxalq sevgisi qazandığını bildirib: “Son 20 ildə ölkəmizdə veteranlara, şəhid ailələrinə yönəlik sosial layihələrin sayına, bu layihələrin icrasına ayrılan vəsaitlərin miqdarına nəzər salsaq, görərik ki, Prezident İlham Əliyevin həssas kateqoriyadan olan vətəndaşlara göstərdiyi diqqət həqiqətən də misilsizdir. Nümunə üçün qeyd edək ki, yalnız 2022-ci ildə şəhid ailələri və müharibə əlillərinə 1500-dən çox mənzil və fərdi ev verilib. 2020-ci ilin Vətən müharibəsindən bu günədək isə həmin kateqoriyadan olan 4500 vətəndaş mənzillə təmin olunub. Ümumilikdə isə bu günə qədər 13 mindən çox şəhid ailəsi və müharibə veteranı mənzillə təmin olunub ki, bu da çox yüksək göstəricidir. Bu rəqəmlərin özü sübut edir ki, Prezident İlham Əliyev hər zaman şəhid ailələrinin, veteranların, müharibə əlillərinin mənzil-məişət problemini yaxşılaşdırmaq üçün ciddi addımlar atıb, onların hər bir probleminə xüsusi diqqətlə yanaşıb”. Polkovnik Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, “YAŞAT” Fondunun yaradılması, habelə bu Fonda milyonlarla manat vəsaitin ayrılması gerçəyi də ölkə başçısının veteranlara, onların sağlamlığına verdiyi diqqətin göstəricisidir: “Vətən müharibəsindən sonra Prezident İlham Əliyevin 2020-ci il 8 dekabr tarixli Fərmanı ilə “YAŞAT” Fondu yaradılıb ki, məqsəd müharibədə yaralanan, sağlamlıq problemi yaşayan veteranların müalicəsini yüksək səviyyədə həyata keçirməkdədir. İndiyədək yüzlərlə veteranın “YAŞAT” Fondu vasitəsi ilə Türkiyə və digər ölkələrdə müalicəsi, respublikamızdakı ən müasir xəstəxanaların, tibbi avadanlıqların imlanlarından yararlanması faktı buna nümunədir. “YAŞAT” Fonduna vətəndaşlarla yanaşı, dövlətimiz tərəfindən də ciddi maliyyə dəstəyi göstərilməkdədir. Prezidentin bu ilin 19 aprel tarixli Sərəncamı ilə 2023-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Prezidentinin ehtiyat fondundan “YAŞAT” Fonduna 5 milyon manat vəsait ayrılıb. Həmin vəsait “Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün müdafiəsi ilə əlaqədar əlilliyi müəyyən olunmuş hərbi qulluqçuların və şəhid olmuş şəxslərin ailə üzvlərinin və dövlət orqanlarının (qurumlarının) işğaldan azad edilmiş ərazilərdə xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən, habelə hərbi əməliyyatlar bitdikdən sonra onların nəticələrinin aradan qaldırılmasında iştirak etməsi nəticəsində əlilliyi müəyyən olunmuş əməkdaşlarının və ya həlak olmuş əməkdaşların ailə üzvlərinin müalicə və psixoloji dəstək xərclərinin ödənilməsi üçün” nəzərdə tutulub”. Respublika Veteranları Təşkilatının sədr müavininin sözlərinə görə, şəhid ailələrinə, müharibə əlilləri və veteranlara Heydər Əliyev Fondu tərəfindən də mütəmadi diqqət göstərilməkdədir: “Ölkəmizdə şəhid ailələri, müharibə əlilləri, habelə veteranlarla bağlı mühüm sosial kampaniyalar həyata keçirən qurumlardan biri də Heydər Əliyev Fondudur. Bu günə qədər Heydər Əliyev Fondu tərəfindən minlərlə şəhid ailəsi mənzillə təmin olunub, onların məişət şəraiti əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırılıb. 2021-2025-ci illər ərzində Heydər Əliyev Fondu tərəfindən 11 mindən çox şəhid ailəsi və müharibə əlilinin mənzillə təmin olunması nəzərdə tutulur. Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın tapşırığına uyğun olaraq Fond tərəfindən 2881 şəhidin ailə üzvləri, həmçinin 3100 yaralı olmaqla, bütövlükdə ümumilikdə 14 min 579 şəxslə görüş keçirilib, onların problemlərinin həlli təmin edilib. Bundan başqa, 89 Vətən müharibəsi qazisinin müxtəlif ölkələrdə yüksək səviyyədə müalicəsi təmin olunub. Bütün bunlar Heydər Əliyev Fondunun timsalında dövlətimizin şəhid ailələrinə, veteranlara olan qayğısını göstərir”. Cəlil Xəlilov deyib ki, dövlətimizin başçısı ölkəmizdə veteran hərəkatının da inkişafına böyük töhfə verib, veteranların sosial durumunun, mənzil şəraitinin yaxşılaşması, veteranların təcrübəsindən gənc nəslin faydalanması üçün daha optimal şəraitin yaradılmasını istiqamətində mühüm addımlar atıb: “Prezident İlham Əliyev 20 illik fəal siyasi fəaliyyəti dövründə veteranlara da ciddi dəstək verib, onların qayğı və problemlərinin həllini daim diqqət mərkəzində saxlayıb. Bunu təşkilatımıza olan münasibətin timsalında da aydın şəkildə görmək olar. “Bizim üçün qürurvericidir ki, Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının inzibati binasının açılışında iştirak edib. Hansı ki, müasir tələblərə yüksək səviyyədə cavab verən bu binada veteranların aktiv ictimai fəaliyyət göstərməsi üçün hər cür imkan mövcuddur. Məhz bizə yaradılan şəraitin nəticəsidir ki, Respublika Veteranlar Təşkilatı kimi binamızda mütəmadi şəkildə ölkənin ictimai-siyasi gündəmini əhatə edən məsələlərlə bağlı mütəmadi tədbirlər təşkil edilir. Binada digər veteranlar təşkilatları da müxtəlif tədbirlərin keçirilməsində iştirak edir, ictimai maarifçilik fəaliyyətlərində Təşkilatımıza yaradılan bu imkandan faydalanırlar. Bütün bunların hamısı Prezident İlham Əliyevin veteranlara, onların məşğulluğuna verdiyi önəmi göstərir. Prezidentin biz veteranlara olan münasibəti, diqqət və qayğısı bizə böyük mənəvi stimul verir, üzərimizə düşən məsuliyyət hissini artırır. Biz veteran təşkilatı olaraq bir daha bəyan edirik ki, bundan sonra da Prezidentimizi, onun müdrik siyasətini dəstəkləyəcək, hər zaman dövlətimizlə birlik sərgiləyəcək, onun inkişafı üçün əlimizdən gələni əsirgəməyəcəyik. Respublika Veteranları Təşkilatı 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Ali Baş Komandanımızın və Ordumuzun yanında olub, erməni faşizminin dezinformasiyalarına qarşı fəal mübarizə aparıb. Müharibə zamanı beynəlxalq tədbirlərdə, habelə, yerli və xarici mediaya verilən məlumatlarda erməni vəhşiliklərini və erməni vandalizmini ifşa edib, Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmağa çalışıb. Bu konkret faktlar, sübutlar əsasında göstərmişik ki, Azərbaycan haqq işi uğrunda mübarizə aparır və bu məsələdə həm hüquqi, həm də mənəvi baxımdan haqlı olan tərəf dövlətimizdir”, - deyə hərbi-siyasi ekspert fikrini yekunlaşdırıb.  

Hamısını oxu
20 Yanvar – Qanla Yazılan Şərəf Səhifəsi

1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqı üçün yalnız ağır bir faciə deyil, həm də tariximizin ən şərəfli səhifələrindən biri, milli azadlıq hərəkatının yüksəliş zirvəsidir. Məhz 20 Yanvar günü biz özümüzü bir millət kimi daha dərindən dərk etdik, milli kimliyimizi və azadlıq iradəmizi dünyaya bəyan etdik. Həmin gecə Bakı qana boyandı, səhər şəhid oğul və qızlarımızın qanı ilə açıldı. Keçmiş SSRİ rəhbərliyinin Azərbaycan xalqının demokratiya və milli azadlıq uğrunda apardığı mübarizəni zor gücünə susdurmaq cəhdi nəticəsində 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Bakıda görünməmiş vəhşiliklər törədildi. Günahsız insanlar – qadınlar, uşaqlar, qocalar amansızcasına qətlə yetirildi, yüzlərlə insan müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri aldı. Bu qanlı cinayət bəşər tarixində totalitar rejimin xalq iradəsinə qarşı törətdiyi ən ağır cinayətlərdən biri kimi yadda qaldı. Lakin imperiyanın zülmü Azərbaycan xalqının iradəsini qıra bilmədi. Öz ölkəsinin, xalqının azadlığını, şərəf və ləyaqətini hər şeydən uca tutan mərd Vətən övladları canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldılar. Onların müqəddəs qanı ilə yazılan bu tarix xalqımızın azadlıq yolunu işıqlandırdı. Məhz 20 Yanvar şəhidlərinin qəhrəmanlığı sayəsində xalqımız müstəqillik arzusuna bir addım da yaxınlaşdı və az sonra əsrlər boyu həsrətində olduğu dövlət müstəqilliyinə qovuşdu. Bu gün suveren və müstəqil Azərbaycan dövləti məhz həmin müqəddəs qurbanların qanı bahasına əldə edildi. 20 Yanvar şəhidləri azadlığımızın, müstəqilliyimizin və milli qürurumuzun əbədi rəmzinə çevrildilər. 20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının milli bütövlüyünü təsdiqləyən ən böyük hadisələrdən biri kimi tarixin yaddaşına əbədi həkk olundu. Bu faciə xalqı yumruq kimi birləşdirdi və bütün dünya azərbaycanlılarının gücünü ifadə etdi. 20 Yanvar faciəsi nəinki Azərbaycanı, dünyanı lərzəyə gətirsə də, yerli hakimiyyət orqanları baş verənlərin üzərindən sükutla keçməyə üstünlük verir, xalqın milli faciəsinə laqeyd münasibətlərini ortaya qoyaraq Kremlin qəzəbinə tuş gəlmək istəmirdilər. O ağır və faciəli günlərdə 20 Yanvar hadisələri ilə bağlı Moskvada vətəndaş qeyrəti və həqiqi vətənpərvərlikdən doğan cəsarətli bəyanatı ilə, məhz Heydər Əliyev xalqımızın haqq səsini dünyaya çatdırdı.  Ulu Öndər Heydər Əliyev faciədən sonra, 1990-cı il yanvarın 21-də ailə üzvləri ilə birlikdə Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək SSRİ rəhbərliyinin törətdiyi bu qanlı əməliyyata kəskin etirazını bildirdi və Azərbaycan xalqına qarşı soyqırımı aktının həyata keçirildiyini cəsarətlə bütün dünyaya bəyan edən Heydər Əliyev oldu. Dünya azərbaycanlılarının bir millət kimi mütəşəkkilliyinə təkan verən bu bəyanat həmvətənlərimizi xalqın taleyi üçün tarixi məsuliyyəti daşımaq qüdrətində olan yeganə siyasi xadim və milli liderin ətrafında birləşdirdi. Baş verən hadisələri hüquqa, demokratiyaya, dövlət quruculuğu prinsiplərinə zidd hesab edən Ulu Öndər yüzlərlə insanın qətlə yetirilməsini Azərbaycan xalqına qarşı cinayət adlandıraraq hadisəyə siyasi qiymət verilməsini tələb etdi. 1990-cı ilin yanvarından sonra hakimiyyətdə olan qüvvələrin bu məsələdə ilk vəzifəsi faciəni təhlil etmək, günahkarları üzə çıxarmaq və dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət vermək olsa da, respublika əhalisinin təkidli tələblərinə baxmayaraq, bununla bağlı faktiki olaraq heç bir tədbir görülmədi. 1990-cı il yanvarın 22-də çağırılan Azərbaycan Ali Sovetinin fövqəladə sessiyası öz işini yarımçıq qoydu və sonrakı sessiyalarda bu məsələnin müzakirəsini davam etdirmədi. Ali Sovetin yanvar hadisələrini tədqiq etməli olan komissiyasının da işi başa çatdırılmamış qaldı. Hadisə siyasi qiymətini ancaq Ulu Öndər Heydər Əliyev ikinci dəfə siyasi hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra aldı. 20 Yanvar dəhşətlərindən sonra da Azərbaycan xalqına qarşı kütləvi qırğınlar dayanmadı. 1990-cı il yanvar hadisələrindən cəmi iki ay sonra – martın 24-də Azərbaycanın Ermənistanla sərhədyanı ərazidə yerləşən Qazax rayonunun Bağanis Ayrım kəndində dinc əhali ermənilər tərəfindən kütləvi qırğına məruz qaldı. Dağlıq Qarabağda azərbaycanlılar yaşayan İmarət Qərvənd, Tuğ, Səlakətin, Axullu, Xocavənd, Cəmilli, Nəbilər, Meşəli, Həsənabad, Kərkicahan, Qaybalı, Malıbəyli, Yuxarı və Aşağı Quşçular, Qaradağlı kəndlərinin işğalı zamanı həmin yaşayış məntəqələrinin dinc əhalisinin bir hissəsi qabaqcadan hazırlanmış plan əsasında xüsusi amansızlıqla qətlə yetirildi.  Xocalı soyqırımından bir neçə gün əvvəl – 1992-ci il fevralın 17-də Xocavəndin Qaradağlı kəndində 80 nəfərdən çox azərbaycanlı kütləvi qırğına məruz qaldı. 1992-ci ilin aprelində Kəlbəcərin Ağdaban, avqustunda Goranboyun Ballıqaya, 1993-cü ilin aprelində Kəlbəcərin Başlıbel kəndlərində də davam etdi. Xocalı soyqırımı isə 613 nəfərin qətlə yetirilməsi ilə Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasətinin gedişində dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı törədilmiş soyqırımı cinayətlərinin ən dəhşətlisidir.  Ermənilər bütün bunları 1980-ci illərin sonunda Qərbi Azərbaycanda sovet hərbçiləri ilə birlikdə həyata keçirmişdilər. Orada etdikləri cinayət əməllərinə görə cəzasız qalan ermənilər oxşar vəhşilikləri Qarabağda törətdilər. Sovet rəhbərliyi isə emənilərin cinayətlərinə haqq qazandırırmışcasına onları müdafiə etmək adı altında Bakıya və başqa bölgələrə hərbçiləri yerləşdirib. Sovet rəhbərliyi bununla da azərbaycanlıların tarixi torpaqları olan Qərb Azərbaycandan deportasiyasını, Qarabağın bir hissəsinin Ermənistana birləşdirilməsini Azərbaycan cəmiyyətinə qəbul etdirmək istəyirdi. Ancaq sovet rəhbərliyi məkrli siyasəti və iddianı gizlədə bilmədi. Təəssüflər olsun ki, bu qanlı faciələrin başçısı Mixail Qorbaçov Azərbaycan xalqına qarşı Qərbi Azərbaycanda, Qarabağda, 20 Yanvarda törətdiyi cinayətlərə görə cəzalanmadan öldü. Azərbaycandakı cinayətləri nəzərə alınmadan onu Nobel Sülh Mükafatına da layiq gördülər... Halbuki 1945-46-cı illərdə faşistlərin mühakimə edildiyi “Nürnberq məhkəməsi”nin həmin faciələri törədənlərə də qurulacağı gün gözlənilir. Bu həm də tarixdə bənzər hadisələrin təkrarlanmaması üçün vacibdir. Çünki Azərbaycanın, o cümlədən Qərbi Azərbaycanın başına gələn faciələr sonradan Gürcüstan, Moldova, Ukrayna, Suriya, İraq kimi digər yerlərdə də təkrarlandı. Azərbaycan xalqı Moskvanın törətdiyi cinayətlərə tarixi qiyməti yanvarın 22-də şəhidlərin dəfni mərasimində verdi. 2 milyona yaxın insan sovet hərbçilərinin Bakı küçələrində olmasına, şəhərdə fövqəladə vəziyyət rejiminin tətbiq edilməsinə baxmayaraq, meydana axışdı. Bu həm şəhidlərin əziz xatirəsinə hörmət, həm də sovetin əməllərinə etiraz idi. 1990-cı ilin iyulunda Moskvadan vətənə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həmin il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən sənəd qəbul edildi. Naxçıvan Ali Məclisində qəbul edilmiş və 20 Yanvar faciəsinə ilk siyasi-hüquqi qiymət verən, eyni zamanda, Azərbaycan xalqının ümumi rəyini özündə təcəssüm etdirən bu qərar Heydər Əliyev qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşdü. Heydər Əliyev hələ sovet imperiyasının mövcud olduğu bir dövrdə heç nədən çəkinmədən öz millətinin hüquqlarını müdafiə etməkdən qorxmadığını sübut etdi. Sənəddə respublika səviyyəsində 20 Yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi respublika rəhbərliyindən tələb edildi.  Ölkəmiz müstəqillik qazandıqdan sonra da 1993-cü ilə qədər iqtidarda olanların heç biri faciə ilə bağlı əsl həqiqəti aşkar etməyə özündə cəsarət tapmadı. Azadlıq və mübarizə yolu Yanvar hadisələrindən keçən xalqımızın faciəsinə ilk üç il müddətində siyasi-hüquqi qiymətin verilməməsi, əslində Azərbaycanın o dövrdə hakimiyyətdə olan iqtidarlarının öz xalqına xəyanəti kimi qəbul edilir. Yalnız Ulu Öndər Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışından sonra hadisətə siyasi qiymət verildi. 20 Yanvar hadisələrinin hüquqi müstəvidə əsl mahiyyəti məhz Ulu Öndərin təşəbbüsü və bilavasitə iştirakı ilə açıqlandı. 1994-cü il yanvarın 12-də keçirdiyi müşavirədə Heydər Əliyev bu barədə deyirdi: "...Xalqa təcavüz olunmuş, günahkarlar isə hələ müəyyənləşdirilməmişdir. Görünür ki, ötən yaxın illərdəki Sovetlər Birliyi, respublika rəhbərliyi, məsul şəxslər öz mənafeləri naminə bu böyük faciənin əsl mahiyyətini xalqa bəyan etməmişlər”. Heydər Əliyev 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə, onların ailələrinə dövlət qayğısının gucləndirilməsinə hər zaman böyük diqqətlə yanaşırdı. Hər il yanvarın 20-də Şəhidlər Xiyabanına gələrək azadlıq mücahidlərini ziyarət edir, şəhid ailələri ilə görüşür, onların qayğıları ilə maraqlanırdı. Bu gün Şəhidlər Xiyabınında ucalan "Əbədi məşəl” abidə kompleksi də məhz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə şəhidlərin xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq inşa edilib. Heydər Əliyevin 1998-ci ildə imzaladığı fərmanla isə “20 Yanvar Şəhidi” fəxri adı təsis olunub. Ulu Öndərin 20 Yanvar faciəsinin 4-cü ildönümünün keçirilməsi ilə bağlı 1994-cü il yanvarın 5-də imzaladığı fərmanda həm də, Milli Məclisə hadisəyə tam siyasi-hüquqi qiymət verməsi tövsiyə olunurdu. Prezident İlham Əliyevin "20 Yanvar faciəsinin otuzuncu ildönümü haqqında” sərəncamında bu barədə deyilir: "Azərbaycanda vaxtında dərindən araşdırılmayan və adekvat qiymətini almayan faciəyə yalnız bir neçə il sonra Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verildi. Milli Məclisin 1994-cü il martın 29-da qəbul etdiyi Qərarda 20 Yanvar faciəsinin günahkarları konkret qeyd olundu və bu qanlı aksiya Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatını boğmaq, xalqın inamını, iradəsini qırmaq üçün totalitar kommunist rejimi tərəfindən törədilmiş hərbi təcavüz və cinayət kimi qiymətləndirildi”. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunu uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyev şəhidlərin xatirəsinin uca tutulmasına, şəhid ailələrinin sosial məsələlərinin yoluna qoyulmasına xüsusi diqqət göstərir, hər il yanvarın 20-də Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edərək "Əbədi məşəl” abidə kompleksinin önünə əklil qoyur. Prezident İlham Əliyev 1990-cı ilin yanvarında şəhid olmuş oğul və qızlarımızın xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, adlarının uca tutulması, onların ailələrinin, övladlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi üçün mühüm qərarlar vermişdir. Dövlətimizin başçısının 19 yanvar 2006-cı il tarixli "20 Yanvar şəhidinin ailəsi üçün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdünün təsis edilməsi haqqında" fərmanı ilə şəhid ailələrinə dövlət qayğısını artırmaq məqsədilə təqaüd verilir. Bakının ən yüksək nöqtələrindən birində hər bir azərbaycanlı üçün müqəddəs and yerinə çevrilmiş bir ünvan var. Bu, 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının və Ermənistanın hərbi təcavüzünə qarşı döyüşlərdə şəhid olan Vətən övladlarının dəfn edildiyi Şəhidlər Xiyabanıdır. Məhz, Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Şəhidlər Xiyabanında əsaslı təmir və yenidənqurma işləri aparılıb.            Sovet qoşunlarının Azərbaycanda törətdiyi qanlı qırğından 36 il keçməsinə baxmayaraq, xalqımız o müdhiş gecəni heç vaxt unutmur. Həmin faciənin ağrısı bu gün də qəlbimizdə yaşayır, xalqımız bu vəhşiliyi törədənlərə qarşı dərin nifrətini və qəti mövqeyini açıq şəkildə ifadə edir. Azərbaycan xalqı öz qəhrəman övladlarının fədakarlığını yüksək qiymətləndirərək hər il 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini dərin ehtiramla yad edir. Bu münasibətlə hər il dövlət səviyyəsində geniş tədbirlər planı hazırlanır, respublikanın bütün şəhər və rayonlarında anım mərasimləri keçirilir. Qanlı Yanvar faciəsində sağlamlığını itirən əlillərin sosial müdafiəsi, pensiya təminatı və həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması daim Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin diqqət mərkəzindədir. Şəhid ailələrinin sosial təminatının daha da gücləndirilməsi məqsədilə mütəmadi olaraq fərman və sərəncamlar imzalanmış, bu istiqamətdə sistemli və ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. 30 il ərzində Azərbaycan xalqı tarixi torpaqlarının – Qarabağın, Şərqi Zəngəzurun işğalı ilə barışmadı, Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Vətən müharibəsində əldə edilən Tarixi Zəfərlə həm də 20 Yanvar şəhidlərinin nigaran ruhları hüzura qovuşdu. 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsi istiqamətində əks-hücum əməliyyatı başladı. 44 günlük müharibə noyabrın 8-də zəfərlə başa çatdı. Bu, son yüz ildən artıq dövrdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizədə şəhid olanların, erməni vəhşiliyi qurbanlarının nahaq tökülən qanın alınması, qisasının qiyamətə qalmaması idi.            Qarabağın işğaldan azad edilməsi həm də Qərbi Azərbaycana qayıdışa, repatriasiyaya yol açdı və soydaşlarımızın tarixi torpaqlarına dönəcəklərinə olan ümidlərini gücləndirdi. 20 Yanvar hadisələri zamanı nümayiş etdirilən milli müqavimət və Vətən müharibəsində əldə edilən Zəfər tariximizdə əvəzsiz rol oynadı. Bu hadisələr sübut etdi ki, hər bir qüdrətli xalq azadlığını və istiqlalını qanı bahasına qazanır. 20 Yanvar və Qarabağ Zəfəri göstərdi ki, milli birliyimiz və iradəmiz zəfərin əsasıdır və gələcək nəsillərə qürur və ümid hisləri aşılayır. Cəlil Xəlilov  Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr  Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik

Hamısını oxu