Сегодня, 9 мая, отмечается 75-летие Победы в Великой Отечественной войне. Наш собеседник - заместитель председателя Республиканской организации ветеранов войны, труда и Вооруженных Сил Азербайджана, кандидат наук, ветеран афганской и карабахской войны, полковник Джалил Халилов. Азербайджан отправил на фронт около 700 тысяч человек, половина из них не вернулась домой - погибли или пропали без вести. Около 130 наших соотечественников удостоены звания Героя Советского Союза, 30 человек награждены орденом "Слава", 170 тысяч азербайджанских солдат и офицеров награждены различными орденами и медалями СССР. Дважды Герой Советского Союза Ази Асланов, Герои Советского Союза Исрафил Мамедов, Аслан Везиров, Адиль Гулиев, Зия Буньядов, Герай Асадов, Мелик Магеррамов, Мехти Гусейнзаде, генералы Махмуд Абилов, Аким Аббасов, Тарлан Алиярбеков, Гаджибала Зейналов и многие другие прославили Азербайджан. В войне участвовали 5 азербайджанских дивизий, которые прошли славный боевой путь от Кавказа до Берлина. 95 процентов в составе дивизии были азербайджанцы. 416-я дивизия дошла до Берлина, 336-я освобождала Польшу и Чехословакию, 223-я - города Венгрии и Австрии, 77-я отличилась в боях за Севастополь, 402-я отличилась героизмом при освобождении города Маздок. Сыновья нашего народа отважно сражались за освобождение Москвы, Ленинграда, Киева, Сталинграда, Севастополя, Одессы, сотен других городов и населенных пунктов Советского Союза, совершали подвиги при освобождении Польши, Чехословакии, Югославии и других стран, показали примеры мужества, участвуя в партизанском движении. Их подвиги остались в истории Великой Отечественной. Мы гордимся сегодня нашими героями, гордимся, что наши отцы и деды героически сражались с фашизмом и победили. Особенно это важно сегодня, когда страна столкнулась с армянским фашизмом. Отцы и деды сегодняшних героев Азербайджана, сражавшихся с армянскими фашистами, воевали в годы ВОВ с германскими нацистами. Новое поколение повторило подвиг своих дедов. Неоценима роль бакинской нефти в победе над фашизмом. Как известно, наша нефть на 90 процентов обеспечивала фронт горючим. О роли Азербайджана и бакинской нефти неоднократно говорили маршалы Жуков, Рокоссовский и другие. Под руководством академика Юсифа Мамедалиева была создана новая технология получения авиационного бензина. В 1941 году был достигнут рекордный показатель добычи нефти в истории Азербайджана - 23, 5 миллиона тонн, что составило почти 72 процента всей произведенной в СССР нефти. Не ошибусь, если скажу, что бакинская нефть во многом обеспечила победу над германским фашизмом. На нашем горючем летали самолеты, ездили танки и автомобили. Азербайджанский народ проявлял беспримерный героизм не только на полях сражений, но и в тылу. В республике были сформированы 87 истребительных летных батальонов и 1124 отряда самообороны. На территории Азербайджана действовало около 40 военных госпиталей, производилось 123 вида вооружений, в том числе легендарная "Катюша". В Азербайджане государство проявляет особое внимание к ветеранам ВОВ. И не только к ним, но и ко всем категориям ветеранов. В свое время Общенациональный лидер Гейдар Алиев называл ветеранов войны "золотым фондом нашего народа". Каждый год Президент Азербайджана Ильхам Алиев подписывает распоряжение о единовременных выплатах ветеранам. В минувшем году ветеранам выплатили по тысяче манатов, в этом - уже полторы тысячи. В период карантина ни один ветеран не остался без внимания со стороны государства и общественных организаций. От имени ветеранов хочу выразить благодарность и главе государства, и Первому вице-президенту Мехрибан Алиевой. Подписание накануне 75-летия Победы Президентом Ильхамом Алиевым распоряжений о повышении заботы о ветеранах войны, дальнейшем усилении их социальной защиты - очередной шаг, свидетельствующий о том, какое значение придает государство славному пути ветеранов. Как я уже отметил, ветераны ВОВ получат по 1500 манатов, а вдовам участников войны, лицам, награжденным орденами и медалями за труд в тылу, за оборону Ленинграда, и так далее будет выплачено единовременное пособие в размере 750 манатов. На эти цели из госбюджета выделено почти 6 миллионов манатов. Должен сказать, что первые лица Азербайджана всегда с большим вниманием относились к ветеранам Великой Отечественной, каждый год в День Победы они встречаются с ветеранами, возлагают цветы к памятнику Ази Асланову. Ветераны всесторонне обеспечены социальной защитой. Им выплачивается хорошая пенсия, они обеспечиваются лечением в санаторно-курортных центрах страны, ни один ветеран не остался без квартиры, все обеспечены жильем, автомобилями. Поддержка оказывается не только ветеранам Великой Отечественной войны, но также ветеранам карабахской войны, ветеранам Афганистана, Чернобыля. Мы чувствуем заботу государства и общества постоянно. Статус ветерана в Азербайджане пользуется особым уважением. Наши ветераны активно участвуют в общественно-политической жизни республики, большая работа проводится в сфере патриотического воспитания молодежи. Ветераны часто встречаются с солдатами и офицерами Вооруженных Сил, ездят в зону боевых действий, делятся с военнослужащими боевым и жизненным опытом, помогают поддерживать моральный дух личного состава. Ветераны вдохновляют воинов на победу над армянским фашизмом, как они когда-то боролись с фашизмом немецким. К сожалению, сегодня есть те, кто ставят под вопрос роль советского народа в победе над фашистской Германией. Некоторые пытаются заниматься героизацией пособников нацистов. Например, Армения, представители которой содействовали нацистам в их преступных деяниях. Всем известно, как почитается в Армении Нжде, в годы Второй мировой войны воевавший на стороне нацистов, служивший информатором и провокатором. Он виновен в гибели двадцати тысяч советских солдат и офицеров. Сегодня предатель Нжде - герой армянского народа, ему поставлены памятники в самой Армении, даже в России, которая принесла огромное количество жертв в годы ВОВ. Еще до того, как в России поднялся шум по поводу героизации нацистского преступника, наша организация ветеранов обратилась к российскому правительству, проинформировала о деятельности Нжде в годы войны и посоветовала обратить внимание на то, за что он был приговорен к 25 годам тюрьмы. Президент Ильхам Алиев во время выступлений в Сочи и Ашгабаде однозначно поставил вопрос о недопустимости героизации пособников нацистов, и эта его позиция нашла полную поддержку у партнеров нашей страны.  В заключение хочу, пользуясь случаем, поздравить ветеранов с праздником и пожелать им здоровья! Лейла Таривердиева

Xocalı soyqırımının 27-cı ildönümü ilə əlaqədar fevralın 25-də Respublika Veteranlar Təşkilatında veteranların, ziyalıların, gənclərin iştirakı ilə anım tədbiri keçirilib.  Təşkilatın inzibati binasında keçirilən tədbirdə Xocalı soyqırımı qurbanlarının, həmçinin Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçən şəhidlərimizin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Məruzə ilə çıxış edən Təşkilatın sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov Xocalı soyqırımının dünyada tanıdılması, bu faciəyə lazımi qiymətin verilməsi üçün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət səviyyəsində aparılan genişmiqyaslı fəaliyyət uğurlu nəticələrini verir. Cəlil Xəlilov: “Prezident İlham Əliyev Xocalı soyqırımının iyirmi yeddinci ildönümü haqqında sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı tədbirlər planını hazırlayıb onun həyata keçirilməsini təmin etmək tapşırılıb. Xocalı soyqırımı iki yüz ildən çox müddətdə təcavüzkar erməni millətçilərinin xalqımıza qarşı apardığı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin qanlı səhifəsidir.  Xocalı faciəsi tarixi yaddaşlardan heç vaxt silinməyən, dünya tarixində dinc əhalinin kütləvi qətliamı kimi dərin iz qoymuş Xatın, Sonqmi, Lidiçe, Babi Yar, Ruanda, Serebrenitsa kimi soyqırımları ilə bir sırada dayanır.  Xocalı şəhəri Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində strateji əhəmiyyətli ərazi kimi ermənilərin işğalçılıq planlarına mane olurdu. Çünki Xocalı Xankəndidən 12 km şimal-şərqdə, Ağdam-Şuşa və Əsgəran-Xankəndi yollarının arasında yerləşirdi. Şəhərin əhəmiyyətini artıran səbəblərdən biri Dağlıq Qarabağın yeganə hava limanının məhz burada yerləşməsi idi. Buna görə Ermənistan silahlı qüvvələrinin əsas məqsədi Xocalıdan keçən Əsgəran-Xankəndi yoluna nəzarət etmək və Xocalıda yerləşən aeroportu ələ keçirmək idi. Xüsusi qəddarlıqla həyata keçirilən Xocalı soyqırımının törədilməsi zamanı ermənilər Azərbaycanın bu qədim yaşayış məskəninin yer üzündən silinməsini qarşıya məqsəd kimi qoymuşdular. Çünki Xocalı Azərbaycanın qədim dövrlərinə aid ərazilərdən biri kimi tarix və mədəniyyət abidələri ilə seçilirdi. Xocalı yaxınlığında bizim eradan əvvəl XIV-VII əsrə aid edilən Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin nümunələri mövcud idi. Azərbaycanlılardan ibarət 7 min nəfərdən çox əhalisi olan Xocalı (ərazisi: 926 kv.km.) ermənilər yaşayan kəndlərin əhatəsində ən böyük və qədim yaşayış məskəni olmuşdur. 1992-ci ilin fevralında erməni silahlı qüvvələri keçmiş sovet ordusuna məxsus 366-cı motoatıcı alayının köməyi ilə Xocalı əhalisini vəhşicəsinə qırarkən, soyqırımın ən iyrənc mərhələsi olan izi itirmək kimi mənfur hərəkətlərə də əl atmış və Azərbaycan xalqı, eləcə də bəşəriyyət üçün nadir abidələr nümunəsi olan Xocalı abidələrini də dağıtmışlar. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri Xankəndində yerləşən keçmiş SSRİ-nin 4-cü ordusunun 23-cü diviziyasına daxil olan 366-cı motoatıcı alayın 10 tankı, 16 zirehli transpartyoru, 9 piyadaların döyüş maşını, 180 nəfər hərbi mütəxəssisi və xeyli canlı qüvvəsi ilə Xocalını mühasirəyə aldı. Ermənilər ən müasir silahlarla şəhərə hücum edərək Xocalı şəhərini yerlə-yeksan etdilər. Çoxsaylı ağır texnika ilə şəhər tamamilə dağıdıldı, yandırıldı və insanlar xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirildi.  Bu soyqırımı nəticəsində, rəsmi rəqəmlərə görə, 613 nəfər öldürülmüşdür ki, onlardan 63 nəfəri uşaq, 106 nəfəri qadın, 70 nəfəri isə qocalar idi. Bunların içərisində - 8 ailə tamamilə məhv edilmişdir; - 56 insan işgəncə ilə öldürülmüşdür; - 27 ailənin yalnız 1 üzvü qalmışdır; - 25 uşaq hər iki valideynini itirmişdir; - 130 uşaq valideynlərindən birini itirmişdir; - 230 ailə öz başçısını itirmişdir; - 487 insan şikəst olmuşdur (onlardan 76 nəfər həddi-buluğa çatmamışlardır); - 1275 insan əsir götürülmüşdür; - 1165 insan girovluqdan azad edilmişdir; - 150 nəfərin taleyindən indiyə kimi heç bir məlumat yoxdur. Xocalı soyqırımını törətməklə Ermənistan Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzün miqyasını daha da genişləndirmiş, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinin hüdudlarından kənara çıxaraq Laçın, Kəlbəcər, Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Qubadlı, Zəngilan rayonlarını işğal etmişdir. Bunun nəticəsində 20 min soydaşımızın həyatına son qoyulmuş, 50 mindən çox insan yaralanmış və əlil olmuş, torpaqlarımızın 20 faizi işğala məruz qalmışdır. Dünya tarixinin ən qanlı faciələrindən biri sayılan Xocalı soyqırımı XX əsrdə erməni şovinizminin mahiyyətini aşkara çıxaran təkzibolunmaz tarixi gerçəklikdir. Xocalı soyqırımının beynəlxalq müstəvidə tanıdılması və faciəyə hüquqi-siyasi qiymət verilməsi ilə bağlı ilk əməli təşəbbüs 1993-cü ildə Ulu öndər Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbilə hakimiyyətə qayıdışından sonrakı mərhələyə təsadüf edir. Ulu öndərin təşəbbüsü ilə 1994-cü il fevralın 24-də Milli Məclis “Xocalı Soyqırımı Günü haqqında” qərar qəbul etmişdir. Eyni zamanda ümummilli lider Heydər Əliyevin “Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə sükut dəqiqəsi elan edilməsi haqqında“ 25 fevral 1997-ci il tarixli Sərəncamı ilə hər il fevral ayının 26-sı saat 17:00-da Azərbaycan Respublikasının ərazisində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq sükut dəqiqəsi elan edilir. Bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə beynəlxalq aləmdə Xocalı soyqırımının tanıdılması istiqamətində ardıcıl iş aparılır. Son illər Xocalı həqiqətlərinin dünyaya tanıdılması, erməni terrorçularının həyata keçirdiyi insanlıq əleyhinə cinayətlərin beynəlxalq miqyasda ifşası sahəsində xeyli iş görülüb, xarici dillərdə kitablar nəşr olunub, filmlər nümayiş etdirilib, Xocalı mövzusu müxtəlif beynəlxalq tədbirlərdə gündəmə gətirilib, bununla bağlı internet saytları yaradılıb. Heydər Əliyev Fondu tərəfindən 2008-ci ildə “Xocalıya ədalət” Beynəlxalq İnformasiya və Təşviqat Kampaniyasının təsis edilməsi atılan mühüm addımlardandır. Bu istiqamətdə aparılan səmərəli işin nəticəsidir ki, hər dəfə faciənin ildönümündə dünyanın bir çox ölkəsində Xocalı qurbanlarının əziz xatirəsi anılır, mitinqlər, piketlər keçirilir, erməni vəhşiliklərini əks etdirən fotoşəkillər, filmlər, materiallar nümayiş etdirilir. Dünya ölkələrinin nüfuzlu qəzetlərində faciəyə həsr olunmuş məqalələr çap olunur, televiziya və radiolarda verilişlər hazırlanır. “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində gerçəkləşdirilən tədbirlərin nəticəsi olaraq dünyanın bir sıra ölkələrində bu soyqırımla bağlı müvafiq qərarlar qəbul edilsə də, bəşəriyyət əleyhinə bu cür ağır cinayətə beynəlxalq miqyasda hələ hüquqi qiymət verilməyib. 2016-cı ilin Aprel döyüşlərində Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızın bir qismini işğaldan azad edib, uğurlu Naxçıvan əməliyyatı ilə 11 min hektar ərazi nəzarətimizə keçib. Ölkəmizin ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün bizim kifayət qədər hərbi gücümüz, iqtisadi potensialımız və siyasi iradəmiz vardır. Mövcud status-kvo qəbuledilməzdir və Ermənistanın işğalçı qüvvələrinin torpaqlarımızdan çıxarılması tələbi daim gündəmdədir. Azərbaycan xalqı və dövləti Xocalı faciəsini heç vaxt unutmur və unutmayacaqdır”. Tədbirdə çıxış edən digər şəxslər də Xocalı soyqırımının bəşəriyyət tarixində ən böyük faciələrdən biri olduğunu söyləyib, ermənilərin Xocalıda törətdikləri dəhşətli vəhşiliklərdən və qanlı cinayətlərdən danışıblar. Natiqlər Xocalı soyqırımına dünya ölkələri tərəfindən lazımi qiymətin verilməsi, beynəlxalq ictimaiyyətin faciə barədə daha geniş məlumatlandırılması işində hər bir azərbaycanlının fəal iştirakının vacibliyini qeyd ediblər. Ermənilərin törətdikləri bu faciənin heç zaman unudulmayacağı tədbirdə xüsusi vurğulanıb. Çıxışlarda Xocalının və işğal altındakı digər torpaqlarımızın azad ediləcəyinə, hərbi, iqtisadi, siyasi cəhətdən güclü dövlət olan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tezliklə təmin olunacağına qəti inam ifadə edilib.

Rəyasət Heyətinin üzvləri tərəfindən təşkilatın sədri vəzifəsinin icrasını İkinci Dünya müharibəsi veteranı, Prezident təqaüdçüsü Fatma Səttarovaya həvalə edilməsi təklif olunub. Təklif səsə qoyularaq yekdilliklə qərar qəbul edilib.

Xüsusi Təyinatlıları sabah Bakının Azadlıq Meydanında keçiriləcək qələbə paradına hazırlaşırlar. Axar.az xəbər verir ki, Naxçıvan ordusu Şuşaya qədər döyüş yolu keçib və Qarabağın azadlığı uğrunda böyük şücaət göstərərək şəhidlər verib. Qeyd edək ki, sabah-dekabrın 10-da Vətən müharibəsində qələbəyə həsr olunan hərbi parad keçiriləcək. Hərbi paradda həmçinin Heydər Əliyev adına Naxçıvan hərbi liseyinin kursantları da keçid edəcək. Naxçıvan hərbi liseyinin məzunu olan minlərlə zabit Qarabağın azadlığı uğrunda Vətən müharibəsində tarixi qəhrəmanlıqlar göstəriblər.