16 dekabr - Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günüdür. Bu gün münasibətilə Respublika Veteranlar Təşkilatının sədri general-polkovnik Tofiq Ağahüseynov şəxsən öz adından və çoxsaylı veteranlar adından Fövqəladə Hallar Nazirliyinin rəhbərliyi başda olmaqla bütün əməkdaşlarını təbrik edir, ölkə əhalisinin həyat fəaliyyətinin, ərazilərin, dövlət əmlakının və fərdi mülkiyyətin təhlükəsizliyinin təmin olunması sahəsində apardıqları xidmətdə uğurlar arzulayır.

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti 44 günlük Vətən müharibəsində iştirak etmiş veteranları həqiqi hərbi xidmətə qəbul edib. Onlardan 4 nəfərə leytenant ilk hərbi rütbəsi, 1 nəfərə isə Silahlı Qüvvələrin ehtiyatından baş leytenant hərbi rütbəsi verilib.  Bununla bağlı Veteran.gov.az-a açıqlama verən Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, hərbi-siyasi ekspert, polkovnik Cəlil Xəlilov Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin  məlum addımını təqdir edib: “Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Vətən müharibəsi iştirakçılarına münasibətdə bu cür həssaslıq sərgiləməsi, onları həqiqi hərbi xidmətə qəbul etməsi olduqca müsbət və təqdirəlayiq tendensiyasdır. Xarırladım ki, Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti bundan öncə də Vətn müharibəsi iştirakçılarının həqiqi hərbi xidmətə qəbul edib, onların bundan sonra da Vətənə hərbçi kimi xidmət etməsinə şərait yaradıb. Mən buna görə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinə təşəkkür edir, onlara öz minnətdarlığımı bildirirəm. Hesab edirəm ki, Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Vətən müharibəsi iştirakçılarına olan bu münasibəti digər dövlət qurumları üçün də nümunə olmalı, onlar da müharibə iştirakçılaırnın işlə təminatında aktivlik göstərməli, hər addımda bu kateqoriyadan olan vətəndaşlarımıza qayğıkeş münasibət sərgiləməlidir. Müharibə iştirakçılarına bu cür münasibət hər birimizin mənəvi borcudur. Mən Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən həqiqi hərbi qulluğa qəbul edilən şəxlərə uğurlar arzulayır, müvəffəqiyyətlər diləyirəm”.      

44 günlük Vətən müharibəsinin Azərbaycanın tarixində yeni bir səhifə açdığı, bu müharibə nəticəsində əldə edilən 8 Noyabr zəfərinin dünyanın ölkəmizə olan münasibətini əsaslı şəkildə dəyişdiyi birmənalıdır. Bu gün Azərbaycan öz müstəqil siyasəti, güclü iqtisadiyyatı, milli həmrəyliyi, həyata keçirdiyi beynəlxalq əhəmiyyətli layihələri ilə hər cür təsir və təzyiqin fövqündə duran qüdrətli bir dövlət, demokratik bir respublikadır. Halbuki, işğal dönəmində, eləcə də 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə bir sıra güclər Azərbaycana təzyiq göstərməyə çalışır, onun daim zəif, “sözəbaxan”, müstəqil iradədən malik dövlət olmasını arzulayırdı. Bu səbəbdən də onlar mütəmadi şəkildə respublikamıza təzyiqlər göstərir, ölkəmizin qarşılaşdığı problemlərin həllinə yox, bu problemlərin daha da mürəkkəbləşməsinə çalışırdı. Lakin 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra hər şey tamamilə dəyişdi və ortaya heç bir təzyiqə boyun əyməyən, ən böyük güclərə belə açıq meydan oxuyan Azərbaycan meydana çıxdı.  Bəs bu proses necə reallaşdı? Bunu anlamaq üçün öncə anti-Azərbaycan güclərinin ölkəmizə qarşı istifadə etdiyi əsas təzyiq vasitələrinə nəzər salmaq lazımdır. Azərbaycanın faciəsində səadət axtaran “sülhpərvər qüvvələr” Müşahidələr göstərir ki, məkirli qüvvələrin, beynəlxalq güclərin, erməni havadarlarının dövlətimizə qarşı istifadə etdiyi əsas təzyiq vasitəsi işğal faktoru olub. Bu amildən istifadə edən dövlətlər, eləcə də keçmiş Minsk qrupunun həmsədr ölkələri erməni təcavüzünə son qoymaq əvəzinə ona dəstək verir, süni şəkildə problemin həllini yubadırdı. Onlar Azərbaycanı inandırmağa çalışırdı ki, problemin hərbi yolla həlli perspektivi yoxdur və buna görə də hər şey yalnız sülh yolu ilə həll edilməlidir. Bunun üçün isə hər hansı konkret müddət nəzərdə tutulmur, mənasız danışıqlar qeyri-müəyyən müddətə qədər uzadılır, dalana dirənir, sonra yenidən heç bir irəliləyiş olmadan davam etdirilirdi. Bu müddət ərzində isə “vasitəçilər”, eləcə də digər “sülhpərvər” güclər Azərbaycandan ən müxtəlif məsələlərlə bağlı güzəştər qoparmağa çalışır, öz maraqlarını işğal probleminin uzanması hesabına təmin etməyə cəhd edirdi. Məhz bu səbəbdən də Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın inkişafına mane olan, insanlarımızda yarımçıqlıq kompleksi yaradan, kənar güclər üçün göydəndüşmə təzyiq vasitəsi olan bu problemi ortadan qaldırmağa qərar verdi. 2020-ci ilin 27 sentyabr tarixində başlayan və həmin ilin 10 noyabr tarixndə başa çatan 44 günlük Vətən müharibəsi ilə erməni işğalına son qoyuldu. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü təmin etdi ki, bu da avtomatik olaraq anti-Azərbaycan qüvvələrinin əsas təzyiq vasitəsini ortadan qaldırmış oldu. 8 Noyabr qələbəsi işğal probemini hərbi yolla həll etməklə yanaşı, Minsk qrupunu da gərəksiz bir quruma çevirdi. Vasitəçi dövlətlərin sülh adı ilə Azərbaycandan faydalanmaq cəhdlərinə qəti şəkildə son qoyuldu. Qələbə Azərbaycana Qarabağ və Şərqi Zəngəzuru dirçəltmək, bu regiondakı zəngin təbii ehtiyatlardan istifadə etmək, milli iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək imkanı yaratdı ki, Azərbaycan bu imkandan elə ilk gündən maksimum istifadə etməyə başladı. Ermənipərəst güclərin boşa çıxan ümidləri və bu ümidsizlikdən qaynaqlanan qəzəb Azərbaycanın Vətən müharibəsindəki qalibiyyəti işğal faktorundan yararlanan, yaxud yararlanmaq istəyən bütün beynəlxalq güclərin ciddi qəzəbinə səbəb oldu. Hər zaman ermənilərə dəstəyi ilə diqqət çəkən Fransa, 44 günlük müharibədən sonra açıq anti-Azərbaycan mövqeyi sərgiləməyə, ölkəmizlə bağlı yalan və böhtan kampaniyası aparmağa başladı. Bir tərəfdən Azərbaycanın ünvanına hədyanlar yağdıran rəsmi Paris, digər tərəfədn Ermənistanın müasir hərbi texnika ilə silahlandırılması, erməni ordusunun yenidən təşkili və s. istiqamətində addımlar atmağa başladı. Lakin nə Fransanın yalanları, nə də onun Ermənistana verdiyi silahlar Azərbaycanın qalib mövqeyində hər hansı dəyişikliyə səbəb olmadı. Əksinə, Azərbaycan dövləti Müzəffər Ali Baş Komandanının timsalında bütün hədə-qorxulara, təhdid və təzyiqlərə açıq meydan oxudu, heç bir dövlətin təzyiqnə boyun əyməyəcəyini vurğuladı. Nəhayətdə, bütün dünya Azərbaycanın Vətən müharibəsindəki qələbəsini tanımaq, rəsmi Bakının azad, müstəqil mövqeyi ilə hesablaşmaq məcburiyyəti qarşısında qaldı. Azərbaycan gücünü müharibə yolu ilə, yenilməzliyini iradəsi və cəsarəti hesabına bütün dünyaya bəyan etdi. “Bizə təzyiq etmək üçün heç kimin əlində heç bir vasitə yoxdur” 31 dekabr 2025-ci il tarixində Prezident İlham Əliyev Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü və Yeni il münasibətilə xalqa müraciətində dövlətimizin beynəlxalq aləmdəki hazırkı statusu haqqında demişdir: “Biz hər zaman bərabərhüquqlu tərəfdaşlığın tərəfdarı olmuşuq. Biz heç vaxt imkan verməmişik ki, kimsə bizim işimizə qarışsın, kimsə bizə nəyisə diktə etsin, kimsə bizə yuxarıdan aşağı baxsın. Biz müqavimət göstərmişik, biz ciddi iradəmizi ortaya qoymuşuq, heç kimin qarşısında baş əyməmişik, heç kimə imkan verməmişik və verməyəcəyik ki, bizim işimizə qarışsın. Tədricən hər kəs görür ki, belə cəhdlərin sayı da kəskin azaldı. Çünki bunun heç bir mənası yoxdur. Bizə təzyiq etmək üçün heç kimin əlində heç bir vasitə yoxdur. Bizim güclü siyasi iradəmiz, xalq-iqtidar birliyi, hərbi gücümüz, iqtisadi potensialımız, enerji siyasətimiz, nəqliyyat imkanlarımız və digər amillər bizi o qədər gücləndirib ki, heç kim bizə öz iradəsini diktə edə bilməz”. Prezidentin məlum sitatı Azərbaycanın hazırkı mövqeyini izah etməklə yanaşı, böyük güclərin digər təzyiq vasitələrini necə sıradan çıxarıldığına da aydınlıq gətirir. Xalq-iqtidar birliyinin təmini, güclü siyasi iradə, nəhəng iqtisadi potensial, dünyanı heyrətləndirən enerji siyasəti və s. anti-Azərbaycan güclərinin ölkəmizə qarşı təzyiq vasitələrinin ortadan qaldırılmasını təmin etdi. Bütün bunlar Prezident İlham Əliyevin bilavasitə liderliyi altında gerçəkləşdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti bununla sübut etdi ki, o, sadəcə hərb meydanında deyil, həm də diplomatiya meydanında yenilməzdir və nəyin bahasına olursa-olsun öz məqsədinə nail olmağı bacarır. Bu gün Azərbaycan heç bir təzyiqə boyun əyməyən qalib bir dövlətdir. Bu gün ölkəmizdəki firavanlıq, sülh və təhlükəsizlik, sürətli iqtisadi artım tempi beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən heyrət və həsədlə izlənməkdədir. Lakin bu uğurun davamlı olması üçün bizi biz edən dəyərləri qoruyub saxlamağımız – milli birliyimizin, həmrəyliyimizin keşiyində dayanmağımız, dövlətimizin hər bir çağırışına anındaca cavab verməyimiz, Prezidentimizin ətrafında yumruq kimi birləşməyimiz zəruridir. Belə olarsa, bundan sonra da bədxah qüvvələrin ölkəmizlə bağlı məkirli niyyətləri sadəcə niyyət olaraq qalacaq və heç zaman reallaşmayacaq. Seymur ƏLİYEV    

Xəbər verdiyimiz kimi, 17 yanvar 2025-ci il tarixindən etibarən Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri, o cümlədən təcavüzkar müharibənin hazırlanması və aparılması, soyqırımı, müharibə qanunlarını və qaydalarını pozma, habelə terrorçuluq, terrorçuluğu maliyyələşdirmə, hakimiyyəti zorla ələ keçirmə, onu zorla saxlama və digər çoxsaylı cinayətlər törətməkdə təqsirləndirilən Ermənistan Respublikasının vətəndaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Qukasyan, Bako Sahakyan, Davit İşxanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan və digərlərinin barəsində olan cinayət işləri üzrə açıq məhkəmə prosesi davam edir. Nöbvəti məhkəmə prosesi 5 fevral 2026-cı ildə davam etdiriləcək.  8 Noyabr zəfərinin özü ilə gətirdiyi daha bir uğur: Açıq və ədalətli məhkəmə prosesi  44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində əldə edilən 8 Noyabr zəfəri erməni işğalına son qoydu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təmin etdi. Lakin bu zəfər özü ilə dövlətimiz üçün əlavə manevr imkanları,  uğur və müvəffəqiyyətlər də gətirdi. Bu uğurlardan biri istər Birinci Qarabağ müharibəsi, istərsə də Vətən müharibəsində xalqımıza qarşı ağır cinayətlərə yol verən erməni faşistlərinin tapılaraq məsuliyyətə cəlb edilməsi, məhkəmə qarşısına çıxarılması oldu. Müzəffər Ali Baş Komandan xalqa verdiyi vədə sadiq olaraq xalqımıza qarşı soyqırım və digər cinayətlərdə iştirak edən 10-dan çox erməni cəlladının Bakıda məhkəmə qarşısına çıxarılmasını təmin etdi. Azərbaycan dövləti məhkəmə prosesinin şəfafflığını təmin etmək məqsədilə bu prosesi açıq şəkildə həyata keçirdi və məhkəmə prosesi ilə bağlı foto-video materillar, məlumatlar mütəmadi şəkildə media və ictimaiyyətə elan edildi. Məhkəmə nəticəsində çıxış edən yüzlərlə şahid erməni cəlladlarının törətdiyi cinayətləri ifşa etdi, bu cinayətlərin nə qədər qorxunc, amansız, dəhşətli olduğunu bir kəs daha gözlər önünə sərdi. Vaxtiylə erməni əsirliyində olan şəxslərin verdiyi ifadələr erməni cinayətləri ilə bağlı çoxlu sayda yeni faktların meydana çıxmasına səbəb oldu ki, bu faktların böyük əksəriyyəti media və sosial media vasitəsilə bütün dünyaya yayıldı. Cəllad etirafları sübut etdi ki, Azərbaycanın dövləti erməni faşistlərini məhkəmə önünə nahaq yerə çıxarmayıb Məhkəmə prosesində çıxış edən müttəhimlər törətdikləri əməllərlə bağlı maraqlı etiraflar səsləndirib, bu etiraflarla, həm də Ermənistan və qondarma rejimin hərbi-siyasi rəhbərliyini ifşa ediblər. Bu etiraflar nəticəsində məlum olub ki, rəsmi İrəvanın ciddi-cəhdlə təkzib etməsinə baxmayaraq, Ermənistan işğaldakı torpaqlarımızda yaradılan quldur rejimi bilavasitə himayə edib, separatçı rejim İrəvandan gələn konkret tapşırıqlar əsasında fəaliyyət göstərib. Təqsirləndirilən şəxs Melikset Paşayanın məhkəmədə səsləndirdiyi fikirlər bu baxımdan mühüm önəm kəsb edir. Melikset Paşayanın məhkəmədəki çıxışında deyib: “Müddətli həqiqi hərbi xidməti 1989-1991-ci illərdə Uzaq Şərqdə keçdiyini deyən M.Paşayan 1993-cü ildə “Əsgəran alayı”na qoşulduğunu bildirib və əlavə edib: “1993-cü ilin təxminən may ayından 1994-cü ilə - atəşkəsə qədər döyüş postunda oldum. Tabor komandirimiz Vilen Safaryan idi”. M.Paşayan Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı 31-ci taborda xidmət etdiyini, hərbi hissənin komandirinin Vitali Balasanyan olduğunu da deyib. O, Əsgəran, Ağdərə və Ağdam rayonlarının müxtəlif kəndlərində döyüş postlarında olduğunu söyləyib. Təqsirləndirilən şəxs döyüş postlarında avtomat, pulemyot və minaatan silahların olduğunu açıqlayıb. İkinci Qarabağ müharibəsində də ona “Kalaşnikov” avtomatının təhkim olunduğunu deyən M.Paşayan silahın kimə qarşı istifadə etmək üçün verilməsi barədə suala “Azərbaycan Ordusuna qarşı...” cavabını verib. M.Paşayan 2023-cü il may ayından sentyabr ayına qədər Xocalı rayonunun Aşağı Yemişcan kəndində yaradılmış silahlı birləşmədə olub. Təqsirləndirilən şəxs qondarma rejimin “igidliyə görə” medalı ilə təltif olunduğunu bildirib. Digər ərazilərlə yanaşı, Ağdam rayonunun Sarıcalı, Güllücə və digər kəndlərində də döyüş postlarında durduğunu təsdiqləyən təqsirləndirilən şəxs dövlət ittihamçısının sualına cavabında “Ağdam Azərbaycan Respublikasının rayonudur” deyib. Lakin Azərbaycan ərazilərində nəyi kimdən qoruması barədə suala cavab verə bilməyib. M.Paşayana döyüş postlarının ətrafına mühəndis-istehkamçılar tərəfindən minalar basdırıldığını da deyib. O, həm Birinci, həm İkinci Qarabağ müharibələri zamanı, həm də sonrakı müddətdə hərbi xidmətinə görə maaş aldığını bildirib”. (https://report.az/hadise/herbi-cinayetler-toretmekde-teqsirlendirilen-ermeniesilli-sexslerin-mehkeme-iclasi-kecirilir ) Məhkəmədə ifadə verən digər ermənilər də Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini pozduqlarını etiraf edib, hərbi-siyasi rəhbərliyin Azərbaycan xalqına yönəlik qanlı əməllərin icrasında iştirak etdiklərini təsdiqləyiblər. Müasir müharibə və post-müharibələr tarixində ilk: Cinayətkarlar üçün təsbit və cəza! Azərbaycan post müharibə dövründə erməni cinayətkarları üçün qurduğu məhkəmə prosesi ilə daha bir yeniliyə imza atdı. Azərbaycan müasir müharibə və post-müharibələr tarixində ilk dəfə olaraq haqqı tapdanan dövlət kimi düşmən üzərində tam və hərtərəfli qələbə qazanmağı bacardı. Dövlətimizin bu qələbəsi bütün dünya tərəfindən nəinki qəbul edildi, həm də dünyanın bütün böyük dövlətləri – ABŞ, Rusiya, Çin və s. bu müharibədə ordumuzun göstərdiyi qəhrəmanlıqları, həyata keçirdiyi taktika və strategiyanı öyrənməyə başladı. Bundan başqa, Azərbaycan müasir müharibələr tarxində ilk dəfə olaraq sadəcə qalib gəlməklə kifayətlənmədi, həm də əli xalqımızın qanına batan müharibə cinayətkarlarını müəyyən edərək onların saxlanılmasını və məhkəmə qarşısına çıxarılmasını təmin etdi. Bu, İkinci Dünya müharibəsindən sonra heç bir dövlətin bacarmadığı bir uğur idi və Azərbaycan bu müvəfəqiyyətə qətiyyətlə imza atdı.  “Azərbaycan modeli” İsrail nümanəsindən niyə üstündür? Xatırladaq ki, müharibədən sonra günahsız insanlara qarşı zorakılıq göstərən, qətl və işgəncələrdə əli olan hərbçilərin müəyyən edilərək saxlanılması təcrübəsi əvvəllər də mövcud olub. Lakin bu tərübələrin heç biri “Azərbaycan modeli” qədər tam və uğurlu olmayıb. Bu nümunələrdən ən uğurlusu hesab edilən İsrail nümunəsində belə xeyli qüsurlar var ki, bunlardan da biri yəhudi xalqına qarşı zorakılıqda iştirak edən faşistlərin dünyanın müxtəlif ölkələrində İsrail xüsusi xidmət orqanları tərəfindən tapılaraq fiziki cəhətdən məhv edilməsi ilə bağlıdır. Yəni İsrail dövləti bu şəxslərin bir qismini taparaq məhv etsə də, onlar üçün açıq, şəfaf məhkəmə prosesi keçirə bilməyib. Azərbaycan isə erməni qatillərini məhkəmə qarşısına çıxarmaqla onların ölkə qanunvericiliyinə uyğun şəkildə cəzalandırılmasına, bu şəxslərin qanlı əməllərini dünya miqyasında ifşa etməyə nail olmaqdadır. Başqa sözlə desək, Azərbaycan məhkəmə qarşısında çıxardğı ermənilərin cinayətkar olduğunu bütün dünyaya yüzlərlə fakt əsasında sübut edir ki, bu da dövlətimizin gücünü və ədalətini göstərir. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, mülki insanlara qarşı soyqırımı və zorakılıq törədən şəxslərin tapılaraq cəzalandırılması məsələsində “Azərbaycan modeli” İsrail nümunəsini əhəmiyyətli şəkildə üstələməkdədir. Onu da qeyd edək ki, Harutyunyan Arayik Vladimiri, Qukasyan Arkadi Arşaviri, Sahakyan Bako Sahaki, İşxanyan Davit Rubeni, Manukyan David Azatini, Babayan David Klimi, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beqlaryan Vasili İvani, Qazaryan Erik Roberti, Allahverdiyan Davit Nelsoni, Stepanyan Qurgen Homeri, Balayan Levon Romiki, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Qarik Qriqori, Paşayan Melikset Vladimiri Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 100 (təcavüzkar müharibəni planlaşdırma, hazırlama, başlama və aparma), 102 (beynəlxalq müdafiədən istifadə edən şəxslərə və ya təşkilatlara hücum etmə), 103 (soyqırımı), 105 (əhalini məhvetmə), 106 (köləlik), 107 (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə), 109 (təqib), 110 (insanları zorakılıqla yoxa çıxarma), 112 (beynəlxalq hüquq normalarına zidd azadlıqdan məhrumetmə), 113 (işgəncə), 114 (muzdluluq), 115 (müharibə qanunlarını və adətlərini pozma), 116 (silahlı münaqişə zamanı beynəlxalq humanitar hüquq normalarını pozma), 118 (hərbi soyğunçuluq), 120 (qəsdən adam öldürmə), 192 (qanunsuz sahibkarlıq), 214 (terrorçuluq), 214-1 (terrorçuluğu maliyyələşdirmə), 218 (cinayətkar birlik (təşkilat) yaratma), 228 (qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma, saxlama, daşıma və gəzdirmə), 270-1 (aviasiya təhlükəsizliyinə təhdid yaradan əməllər), 277 (dövlət xadiminin və ya ictimai xadimin həyatına sui-qəsd etmə), 278 (hakimiyyəti zorla ələ keçirmə və onu zorla saxlama, dövlətin konstitusiya quruluşunu zorla dəyişdirmə), 279-cu (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələri və qrupları yaratma) və digər maddələri ilə ittiham olunurlar. Seymur ƏLİYEV