Azərbaycanın erməni işğalından azad olunmuş torpaqlarına ictimaiyyət nümayəndələrinin, jurnalistlərin səfərləri davam edir. Erməni vandallarının törətdikləri əməllərin ölkə ictimaiyyətinə, eləcə də dünyaya bəyan edilməsi baxımından bu səfərlər mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dünya həqiqətləri görməli, işğalçını tanımalı və ona öz layiq olduğu qiyməti verməlidir. Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin təşkilatçılığı ilə 16 avqust 2021-ci il tarixində Ağdama 70-dən artıq QHT nümayəndəsinin səfəri də bu məqsədə xidmət edirdi. Respublika Təhsil Şurasını sədr Samir Mehdizadə və təşkilatın katibi olaraq mən təmsil edirdim. Səfərdə iştirak etməyim işğalçıların əməllərini əyani şəkildə görməyimə və bu yazını qələmə almağıma rəvac verdi. Elə bilirəm ki, bu yazı ilə Ağdamın mövcud durumu haqqında oxucularımda məlumatların genişlənməsinə öz töhfəmi bəxş edə biləcəyəm. Həyatımın ən gözəl səfəri kimi xatirəmə yazılan bu səfərdə iştirakıma şərait yaradan hər kəsə dərin minnətdarlığımı bildirirəm.    Bu torpaqların hər qarışı bizim var-dövlətimizdirBərdədən Ağdama yol alırıq. Şəhərin mərkəzindən keçərkən 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı ermənilərin raket zərbəsi ilə atəşə tutması nəticəsində şəhid olmuş dinc sakinlərin ruhunu dərin hüznlə yad edirik, onlara Allahdan rəhmət diləyirik. Bərdə 44 günlük Vətən müharibəsinin ağrı-acılarını ruhunda, cismində hiss etmiş, yaşamış qəhrəman şəhərlərimizdən biridir. Bu şəhər istər Birinci Qarabağ Müharibəsində, istərsə də, 44 günlük Vətən Müharibəsində sinəsini düşmənə sipər edib, qaçqın, köçkün bacı-qardaşlarımıza böyük mərhəmət hissi ilə qucaq açıb. Artıq keçmişdə qalan “təmas xəttini” keçib Ağdam ərazisinə daxil oluruq. Yol boyu hər addımda rastlaşdığımız texnikaları, toz-torpağa, dözülməz istiyə baxmayaraq həvəslə çalışan yolçəkənləri gördükcə, Azərbaycan hökumətinin tezliklə Qarabağda abadlıq işlərini başa çatdıracağına, burada firavan həyatın bərqərar olacağına inam yaranır. Bura əsl tikinti meydanıdır. Biz öz evimizi yenidən tikirik və ona qovuşacağmız günü səbirsizlikə gözləyirik. Fəhlələr üzlərində təbəssüm sürətlə ötüb keçən avtobusun sərnişinlərinə əl edirlər. Onların simasında həm də öz işlərindən dərin məmnunluq hissi duyulur. Yol boyu şəhid məzarları diqqətimi cəlb edir. Ağdam Birinci Qarabağ müharibəsində ən çox şəhid verən rayondur. Bu torpaqda addım atmaqdan belə çəkinir insan. Düşünürsən ki, bəlkə bir şəhid məzarını tapdalayarsan, bir şəhid ruhunu narahat edərsən.  Ağdamın düzən tərəfindəyik.   Göz işlədikcə boş torpaq sahələri uzanıb gedir.Saralmış otlar, toz-torpaq, meyvə ağacları - bunlar bizim var-dövlətimizdir. Bu sahələrdə nə qədər kənd təsərrüfatı məhsulları əkib-becərmək olar. Boz görünən bu torpaqlar taxıldır, çörəkdir, kartofdur, soğandır, bir sözlə bol bərəkətdir, yüzlərlə iş yeridir, insanların çörək ağacıdır, onların nəfəsidir, insanları həyata bağlayan tellərdir. Ermənilər də bu torpaqlarda taxıl əkiblərmiş. Ölkələrinin taxıla olan ehtiyacının bir qismini məhz Azərbaycanın münbit torpaqları hesabına ödəyiblər.  Amma hələlik bu torpaqlar ölüm saçır. Erməni vandalları bu torpaqlarda 100 minə yaxın mina basdırıb. Azərbaycan hökuməti basdırılmış minaların xəritəsini əldə edib, amma bəllidir ki, torpaqların gizli ölümdən təmizlənməsi hələ çox zaman alacaq. Qarabağ universiteti də Ağdamda, bu maarifçi şəhərin “elm” və “təhsil” övladı kimi doğulacaq.Tarixinin bütün dövrlərində Ağdamda təhsiln, mədəniyyətin, incəsənətin inkişafı diqqət mərkəzində saxlanılıb. Ecazkar Ağdam torpağı Azərbaycan və dünya mədəniyyətinə, elminə görkəmli şəxsiyyətlər, tarixi simalar bəxş edib.  Bu görkəmli şəxsiyyətlər Azərbaycanı dünyada ləyaqətlə təmsil edib və bu gün də etməkdədirlər. Ağdamın təhsil mühitindən pərvazlanaraq elmdə söz sahibinə çevrilən alimlər, Ağdamın mədəniyyət, incəsənət mühitindən su içib dünyada Azərbaycanın şaqraq səsi kimi eşidilən sənətkarlar bu şəhərin elm, sənət mühitinin zənginliyindən soraq verir. Fikrimcə, Qarabağ universiteti də Ağdamda bu maarifçi şəhərin “elm” və “təhsil” övladı kimi doğulacaq. Doğulacaq ki, zəngin ənənələr, möhkəm təməllər üzərində yeni dövrün elm məbədgahı yaratsın... Ağdamın xarabalıqları da gözəldir.Ağdamın ruhu onun tarixində, mədəniyyətində, tarixə bəxş etdiyi görkəmli simaların əməllərində yaşayır. Bu ruhu öldürmək, onu tarixin toz-torpağı altında dəfn etmək mümkün deyil. Ağdamı gəzdikcə buna bir daha əmin olurdum. Erməni vandalları tərəfindən dağıdılmış binaların, məzarların arasından keçərkən, Azərbaycanfilm kinostudiyasının istehsalı olan “Nəsimi” filmindən bir kadr yadıma düşür. Dövlət bəyin kəsilmiş başı onun heyranı olan Şəmsin qarşısına atılır. Şəms Dövlət bəyin kəsilmiş başını görüb deyir: - Dövlət bəyin ölüsü də gözəldir. Dövlət bəy fiziki cəhətdən öldürülsə də, o, onu sevənlər üçün əbədiyaşarlıq zirvəsinə ucalmışdı. Ağdam da mənim nəzərlərimdə, xarabalıqları da gözəl olan, fiziki cəhətdən dağıdılsa da, ruhu ilə əbədiyaşarlıq qazanan bir şəhər kimi canlanırdı. Bəli, məhz canlanırdı. Uçulub dağılmış imarətlər, saraylar, türbələr, məscidlər sanki bir anın içində əvvəlki görkəmini alır, qapılarını ona bağlı olan insanların – ağdamlıların üzünə açır. Yenə köhnə günlər geri qayıdır: uzaqdan muğam səsi eşidilir, atların kişnərtisi, qığılcım saçan nal nəsləri qulaqlarımda cingildəyir. Ağdamlılar öz evlərinə qayıdırlar. Və mən xəyaldan ayılıram. Hiss etdiklərimin xəyal deyil, həqiqət olduğunu görürəm. Bu günləri bizə nəsib edənlərə içim bir minnətdarlıq duyğusu ilə dolur.   Məzarları dağıtmaq hansı millətin “mədəniyyətində” var?Ağdamda hər yeri dağıdıblar. Məsçidə, məktəbə, mədəniyyət evinə, uşaq bağçasına, dram teatrına belə güzəşt edilməyib. Bunu gözləmək də mümkün deyil. Mədəniyyətə, tarixə ehtiram etmək üçün gərək özünün də mədəniyyətin ola. Bunu erməni vandallarından gözləməkmi olar? Bu toplum öz övladına mədəni dəyərlər deyil, vandalizm aşılayır. Başqa millətlərin mənəvi dəyərlərinə ehtiram onların leksikonunda və tərbiyə konsepsiyasında yoxdur. Xocalıdan, Ağdabandan, Başlıbeldən və s.dən danışmadan Ağdamda gördüklərimizdən elə bu qənaətə gəlmək mümkündür. Görəsən işğal etdikləri ərazilərdə məzarları qazıb sümükləri oğurlamaq, təhqir etmək dünyada başqa hansı millətin “mədəniyyətində” var?  İmarətin simasından kədər oxumamaq mümkün deyil...Ağdamda ilk ziyarət etdiyimiz məkan Qarabağ xanı Pənahəli xanın imarəti oldu. Pənahəli xan bu imarətdən yay sarayı kimi iştifadə edərmiş. XVIII əsrə aid olan bu tarixi-memarlıq abidəsi xan nəslinin birinci mülklərindən hesab olunur. Şərq memarlıq üslubuna xas xüsusiyyətləri özündə ehtiva edən saray kompleksinin inşası Pənahəli xanın Qarabağda xanlıq quruculuğuna başladığı ilk illərə təsadüf edir. Zaman keçdikcə, Ağdamda bir-birindən yaraşıqlı, müxtəlif memarlıq üslublarında binalar inşa edilsə də, Pənahəli xanın sarayı öz gözəlliyini, fərqliliyini, ilkinliyini qoruyub saxlayıb. Sarayın gələcək nəsillərə ən mühüm ərməğanı isə, onun Azərbaycan xalqına, onun tarixi, milli, mənəvi dəyərlərinə bağlılığı olub. Saray milli ruhla yaradılıb. Xan sarayının hər qarışında bu ruhu duymaq, ona toxunmaq mümkündür. Erməni vandalları Ağdamı işğal altında saxladıqları 27 il ərzində xan sarayının ruhunu məhv edə bilməyiblər. 27 il ərzində öz həqiqi sahiblərindən ayrı düşən imarətin simasından kədər oxumamaq mümkün deyil... Bu kədər sarayın həyətində Xan qızı Xurşudbanu Natavanın erməni vandalları tərəfindən dağıdılmış məzarı ilə də müşayiət olunur. Məzar açılıb, mərhumun sümükləri çıxarılaraq oğurlanıb. Xan sarayının həyətindəki vandalizm dünyanın, insan tərəfindən törədilmiş ən faciəvi tablosunu xatırladır. Dağıdılmış məzar, qurumuş ağaclar, susuz, sahibsiz ağlayan torpaq, raket zərbəsindən uçulmuş hasar, deşilmiş gümbəz... və bütün bunları törədən insan mənəviyyatsızlığı bu tablonun qarışıq rəngləri fonunda insanın insana qarşı nifrətinin zirvəsini göstərir. Bu tabloda erməni mənəviyyatsızlığının iç üzü bir daha açılır.      Ağdam Cümə məscidindəCümə məscidindəyik. Kərbəlayi Səfixan Qarabaği adlı memar tərəfindən 1868-1870-ci illərdə tikilən, Şərq memarlıq üslubuna xas xüsusiyyətləri özündə birləşdirən tarixi Cümə məscidində. Biz bu məscidi televiziya ekranlarından çox görmüşük. 1992-ci ilin 26 fevralında Xocalıda erməni vəhşiliyindən salamat qurtaranların ilk sığınacaq yeri, şəhid olanların isə son mənzilə yola salınma məkanı idi Cümə məscidi. O zamanın tutqun videolentləri Cümə məscidini ağlayan ibadətgah kimi yaddaşıma köçürüb. Burada sanki göz yaşları 27 ildir ki, donub, səslər, nəfəslər dayanıb. Yol yoldaşlarımız məsciddə namaz qılırlar. Bu, onların çoxdankı arzuları imiş. Arzusuna qovuşanları görəndə çox sevinirəm. Məscid öz həqiqi sahiblərinin nəfəsi ilə yavaş-yavaş isinməkdədir.   Erməni vandalları bu tarixi abidəni uçurmayıblar. Ona görə yox ki, bizim dini-mənəvi dəyərlərimizə hörmət edirlər. Yox. Qarabağda uçulub dağıdılmış məscidlərin sayı o qədərdir ki... Cümə məscidi ona görə dağıdılmayıb ki, işğalçı hərbçilər ondan müşahidə məntəqəsi kimi istifadə ediblər. Buna görə də məscidin yalnız divarları salamat saxlanıb. Məscidin minarələri daxildən tamamilə sökülüb, tavan bir neçə yerdən, hücrə və yardımçı otaqlar tamamən uçurdulub. Məscidin daxili tərtibatı tamamilə məhv edilib, divarlara məscid inşa edilən zaman həkk edilmiş yazılar pozulub. Bu yazılar işğalçıların gözünə ox kimi sancılırmış. Əvəzində məscidin xarici və daxili divarlarına erməni və rus dillərində Azərbaycan xalqına qarşı alçaldıcı, təhqiredici ifadələr yazıblar. Bu ifadələrlə əslində öz simasızlıqlarını daşa, divara həkk ediblər. Ermənilər məsciddən uzun illər tövlə kimi yararlanıblar. Onlar tarixi abidələrin qorunması haqqında bütün qayda-qanunları, dəyərləri ayaqlar altına atıb tapdalayıblar. Bu, insanın daxilindən daşlara püskürən nifrətinin ifadəsidir. Bu, təhsilsizliyin, tərbiyəsizliyin, mənəvi aşınmanın təzahürüdür.  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Ağdam işğaldan azad olunduqdan sonra bu şəhərə səfəri zamanı Ağdam Cümə məscidini ziyarət edib. Möhtərəm Prezident Məkkədən gətirdiyi “Qurani-Kərim”i Ağdam Cümə Məscidinə bağışlayıb. Bu gün bu müqəddəs kitab bu məscidin ən qiymətli varidatıdır. Məscidin tarixi simasını bərpa edəcəyi, insanlara azan səsi bəxş edəcəyi gün uzaqda deyil.  Ağdam Dövlət Dram Teatrının “sevinc göz yaşları”Ağdamın bütün binaları kimi, Dövlət Dram Teatrı da 27 ildir kədərli sükut içindədir. Bir zamanlar bölgənin mədəni həyatına rəng qatan Dram Teatrı fəaliyyəti dövrünün ən ağır günlərini yaşayıb. Erməni vandalları Ağdamı işğal etdikdən sonra bu mədəniyyət məbədini yerlə yeksan ediblər. Bina dağıdılsa da, onun qarşı hissəsindəki sütunlar salamat qalıb. Bu sütunlara yaxınlaşıb, onlara toxunuram. Mənə elə gəlir ki, sütunlar əsirlikdən azad olduqları üçün “sevinc göz yaşları” axıdırlar.   Teatr 1902-ci ildə görkəmli dramaturq Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin yaxından köməkliyi ilə yaradılıb. Elə ona görə də bu gün onun adını daşıyır. O teatrın fəaliyyətə başlaması üçün gərgin iş aparılıb. Nəhayət, 1904-cü ildə M.F.Axundovun "Sərgüzəşti-vəziri-xani-Lənkəran" və Ə.Haqverdiyevin "Dağılan tifaq" pyesləri ilə qapılarını teatrsevərlərin üzünə açıb. Ağdam Dram Teatrının binası füsunkar görkəmi ilə görənləri heyran edib. Bu teatrda neçə-neçə aktyor nəsli formalaşıb. Teatrın repertuarı Azərbaycan və dünya klassiklərinin əsərləri ilə hər zaman zəngin olub. Ağdam Dövlət Dram Teatrı Ağdamın işğalından sonra qaçqın həyatı yaşayıb. Nə qədər çətin olsa da, fəaliyyətini davam etdirib. Bu gün ağdamlılar bu mədəniyyət məbədgahının da bərpa olunacağını, Ağdamın teatrlı günlərini səbirsizliklə gözləyirlər. Tarixin daha bir əmanətiQiyaslı kəndinə doğru gedirik. Burada XVIII əsr abidəsi olan Qiyaslı məscidini ziyarət edəcək,  erməni vandaliziminin daha bir üzü ilə tanış olacağıq. Uzaqdan Qiyaslı məscidinin xarabalıqları görünür. Yaxınlaşdıqca məhv edilmiş bir tarixi abidənin qalıqları üzərinə “həkk olunmuş” erməni cinayətinin izləri aydınca görünür. Elə cinayətlər var ki, onları ancaq ermənilər törədə bilərlər. Qiyaslı məscidində də erməni vandalları öz cinayətkarlıqlarının yeni bir izini açıblar. Bu cinayətin xüsusiyyətləri odur ki, onlar dağıtmaqla kifayətlənmirlər, təhqir edirlər, alçaldırlar. Damarlarında daşıdıqları qan onları bu cinayətləri törətməyə sövq edir. Ermənilər Qiyaslı məscidindən uzun illər tövlə kimi istifadə ediblər. Bu əməllər bəşəriyyət üçün utancvericidir. İnsanlıq adına ləkədir.  Sahbulağın Şah qalasıQiyaslı kəndindən çıxıb Ağdamın ruhu yaşayan daha bir tarixi məkana - Şahbulaq qalasına doğru yol gedirik. Şahbulaq qalası Ağdam şəhərinin 5-6 kilometrliyində yerləşir. Qala uzaqdan diqqəti cəlb edir. O, dünyanın müxtəlif ölkələrində gördüyüm ən möhtəşəm qalalara bənzəyir. Günəş rəngindədir, onun kimi işıq saçır. Onu seyr etmək, ona toxunmaq dünyanın ən qiymətli əşyasına toxunmaq hissi yaradır. Qalanın yanında yaşıllıqların arasından sırhaşırla axan Şahbulaq çayının adından götürülüb qalanın adı. Qala ilə çayın vəhdətində yaranan füsunkar gözəllik ağdamlıların və bura gələn qonaqların hər zaman zövqünü oxşayıb. Bu qala öz görkəmi və əhəmiyyəti etibarilə Ağdamın simvollarından birinə çevrilib. Tarixi mənbələrdə yazılır ki, Şahbulaq qalası Pənahəli xanın göstərişi ilə 20 noyabr 1751-ci il — 7 noyabr 1752-ci il tarixləri arasında əhəngdən və dağ daşlarından istifadə olunaraq inşa edilib.  Ağdam 1993-cü ildə ermənilər tərəfindən işğal edildikdən sonra Şahbulaq qalasında mənfur düşmən  öz ənənəvi saxtalaşdırma işlərinə başlayıb. Qalanın daxilindəki məscid (Şahbulaq məscidi), hamam və bulaq dağıdılıb. Saxtakarlıqlarını torpağın altında axtaran ermənilərin Şahbulaqla bağlı niyyətləri elə əzəli Azərbaycan torpaqlarında da əbədi dəfn olunub.    Ocağımız sönməyəcək... Ağdama səfərimiz nikbin notlarla tamamlandı. Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə Ağdama təyin olunmuş xüsusi nümayəndə Emin Hüseynov şəhərin baş planını təqdim edərkən, düşünürdüm ki, 100 min əhali üçün nəzərdə tutulmuş gələcək Ağdam şəhəri inkişaf etməkdə olan ölkəmizin tərəqqisini şərtləndirən modelə çevriləcək. Ağdam, eləcə də, Qarabağda həyata keçiriləcək quruculuq işləri Azərbaycanın mədəni və iqtisadi qüdrətinin göstəricisi olacaq. Ağdamın baş planı ilə tanışlıq, bu plana uyğun olaraq işlərin sürətlə həyata keçirilməsi Ağdamın biz düşündüyümüzdən daha erkən dirçələcəyinə inam yaradır.  Ağdamdan ayrılırıq. Avtobusun pəncərəsindən şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin dağılmış binası görünür. Hələlik bu bina bizə ancaq xarabalığı xatırladır. Amma tezliklə burada yaraşıqlı məktəb binası ucalacaq. Məktəb öz əvvəlki şöhrətinə qayıdacaq. Yaradıcı, qurucu Azərbaycan xalqı Ağdamda elə bir məşəl alovlandıracaq ki, işığı bütün aləmə yayılacaq. Dostların gözünə nur bəxş edəcək, düşmənlərin gözünə köz kimi toxunacaq...Böyükağa MİKAYILLI,Respublika Təhsil Şurasının katibi.Bakı – Ağdam - Bakı  

Azərbaycan tarixinin hər dönəmi, dövlətinə, millətinə, torpağına sədaqət göstərən, həyatını xalqın yoluna sərf edən şəxsiyyətlərin xidmətləri ilə zəngindir. Belə şəxsiyyətlərdən biri də siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosenti, Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilovdur. Onun həyat yolu, mübarizəsi və fəaliyyətləri Azərbaycanın müstəqilliyinin möhkəmlənməsinə, dövlətçiliyin inkişafına, milli birliyin gücləndirilməsinə həsr olunmuş bir ömürdən ibarətdir. Uşaqlıqdan Formalaşan Vətən Sevgisi Cəlil Xəlilovun həyat yolu Azərbaycanın çətin və mürəkkəb tarixi dönəmlərinə təsadüf edir. O, uşaqlıqdan xalqına, torpağına, dövlətinə sadiq bir gənc kimi formalaşmış, milli dəyərlər və vətənpərvərlik hissləri ilə böyümüşdür. Onun həyat fəlsəfəsinin əsasını milli kimlik, dövlətçilik prinsiplərinə bağlılıq və Vətənə xidmət anlayışı təşkil edir. Elm və Təhsildə Zəhmətkeş Yol Cəlil müəllim yalnız hərbi xidmətdə deyil, elmi sahədə də öz sözünü demiş, zəngin biliyi və dərin analitik təfəkkürü ilə tanınmışdır. Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru kimi dövlət idarəçiliyi, siyasi proseslər, milli təhlükəsizlik, idarəetmə mexanizmləri və ictimai-siyasi inkişaf sahələrində çoxsaylı elmi araşdırmalar aparmışdır. Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosenti olaraq illərdir dövlət qulluğu, ictimai idarəetmə və milli strategiya mövzularında gənclərə dərs deyir. Onun dərsləri sadəcə nəzəriyyə ilə məhdudlaşmır, o, dövlət idarəçiliyinin sirlərini həm elmi, həm də praktiki təcrübəsi ilə öyrədir. Polkovnik Cəlil Xəlilov – Dövlətə və Orduya Xidmət Azərbaycan ordusu və Silahlı Qüvvələrinin güclənməsində, milli təhlükəsizliyin qorunmasında Cəlil Xəlilovun mühüm rolu olub. O, hərbi xidmət illərində yalnız bir zabit kimi deyil, həm də milli təhlükəsizlik və müdafiə strategiyaları üzrə peşəkar mütəxəssis kimi çalışmışdır. Polkovnik rütbəsinə yüksəlmiş Cəlil müəllim həm döyüş meydanında, həm də ideoloji mübarizədə daim ön sırada olmuşdur. Onun fəaliyyəti Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətinin güclənməsi və dövlətin maraqlarının qorunmasına yönəlmişdir. Veteranların Hüquqlarının Müdafiəsində Fədakarlıq Bu gün Cəlil Xəlilov Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri kimi minlərlə müharibə veteranının səsini dövlətə çatdırır, onların hüquq və maraqlarının qorunmasında əvəzsiz işlər görür. Veteranların sosial təminatı, mənzil problemləri, tibbi yardımı və cəmiyyətə inteqrasiyası istiqamətində onun fəaliyyəti çoxsaylı layihələr və təşəbbüslərlə zəngindir. Cəlil müəllim bu sahədə yalnız rəhbər deyil, həm də yolgöstərən, həm dəstəkçi, həm də mənəvi dayaqlardan biridir. Milli Dəyərlərin və Dövlətçiliyin Qoruyucusu Cəlil Xəlilovun həyat amalının əsasında dövlətçilik prinsiplərinin qorunması, müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi və milli-mənəvi dəyərlərin yaşadılması dayanır. Onun fəaliyyəti yalnız keçmişlə bağlı deyil, həm də gələcəyə hesablanmışdır. Gənclərlə iş sahəsində həyata keçirdiyi tədbirlər, seminarlar və elmi müzakirələr dövlətçilik ənənələrinin yeni nəsillərə ötürülməsində mühüm əhəmiyyət daşıyır. O, hər zaman vurğulayır ki, “dövlətini, torpağını, tarixini bilməyən gənclik gələcəyi qura bilməz”. Elmi, İctimai və Dövlətçilik İrsinin Böyüklüyü Cəlil müəllimin zəngin elmi irsi, dövlətçiliyə dair araşdırmaları, milli ideologiya və təhlükəsizlik məsələləri üzrə elmi məqalələri təkcə akademik dairələr üçün deyil, həm də dövlət strukturları üçün əhəmiyyətli mənbədir. Onun fəaliyyəti dövlət, ordu, veteranlar, elm və gənclik arasında körpü rolunu oynayır. Bu gün Cəlil Xəlilov yalnız bir alim və dosent deyil, həm də mübariz bir şəxsiyyət, vətənə sədaqətin canlı nümunəsidir. Nəticə Azərbaycan tarixində Vətənə sədaqəti ilə iz qoyan şəxsiyyətlər daim xalqın yaddaşında yaşayır. Cəlil Xəlilovun həyat yolu, dövlətinə, millətinə və torpağına xidməti bugünkü və gələcək nəsillər üçün örnəkdir. Onun fəaliyyəti göstərir ki, Vətənə xidmət yalnız silahla döyüş meydanında deyil, həm də elm, təhsil, dövlət idarəçiliyi və cəmiyyətin sosial problemlərinin həllində davam edir. Cəlil Xəlilov – Vətənə və Millətə Sadiqliyin Tarixi Nümunəsi Giriş Azərbaycanın dövlətçilik tarixində xalqına, dövlətinə, torpağına sadiq şəxsiyyətlər həmişə öz izi ilə yadda qalıb. Bu şəxslər arasında elələri var ki, həyatını yalnız bir sahəyə deyil, bütöv bir millətin yoluna həsr edib. Onlardan biri də siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosenti, Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilovdur. Onun həyat yolu bir amalın ətrafında cəmlənib – dövlətə xidmət, millətə sədaqət, vətənə məhəbbət.—Həyat Yoluna Qısa Baxış Cəlil müəllimin uşaqlıq illəri elə bir dövrə təsadüf edib ki, xalqımız həm siyasi, həm də ideoloji təzyiqlərlə üz-üzə idi. Erkən yaşlarından milli-mənəvi dəyərlərə bağlı böyüməsi onun gələcək yolunu müəyyənləşdirdi. Orta və ali təhsilini uğurla başa vuran Cəlil Xəlilov elmin, dövlətçiliyin və hərb yolunun kəsişməsində öz mövqeyini seçdi. Onun üçün Vətən anlayışı yalnız bir coğrafi sərhəd deyildi, bu – tarix, şəhid qanı, milli kimlik və dövlətçilik fəlsəfəsi demək idi.—Elm və Təhsil – Dövlətçiliyin Elmi Nəfəsi Cəlil müəllim elmi fəaliyyətini dövlət idarəçiliyi, milli təhlükəsizlik və siyasi proseslərin elmi əsasları üzərində qurdu. Onun elmi tədqiqatları Azərbaycan dövlətinin strateji inkişafı üçün ciddi əhəmiyyət kəsb edir. Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında dosent kimi çalışdığı illər ərzində minlərlə dövlət qulluqçusu, gənc tədqiqatçı və tələbə yetişdirmişdir. O, yalnız dərs demir, həm də dövlətçilik məktəbi yaradır. Cəlil müəllim tez-tez çıxışlarında vurğulayır: > “Dövlət idarəçiliyi yalnız qanunlarla deyil, xalqın ruhu, tarixi yaddaşı və milli dəyərləri ilə formalaşır. Bu dəyərləri qorumaq – hər birimiz üçün müqəddəs borcdur.”—Polkovnik Cəlil Xəlilov – Hərb və Dövlətçilik Məktəbi Cəlil müəllimin fəaliyyəti yalnız elmlə məhdudlaşmır. O, peşəkar hərbi karyera keçmiş, polkovnik rütbəsinə qədər yüksəlmiş, Azərbaycan Ordusunun güclənməsinə və milli təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə böyük töhfələr vermişdir. Hərb yolu onun üçün sadəcə rütbə və forma deyildi – bu, Vətənə sədaqətin praktiki təzahürü idi. O, orduda xidmət etdiyi illərdə həm əsgər, həm də zabit kimi dövlətin maraqlarını üstün tutmuş, milli təhlükəsizlik sahəsində dərin strateji biliklərə yiyələnmişdir.—Veteranların Səsi – Haqqın Müdafiəçisi Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri kimi Cəlil Xəlilov minlərlə müharibə iştirakçısının, qazinin və veteranın hüquqlarının qorunması üçün yorulmadan çalışır. Onun təşəbbüsü ilə son illərdə: Veteranların sosial təminatı sahəsində yeni layihələr hazırlanıb, Qazilərin reabilitasiya proqramları genişləndirilib, Müharibə veteranlarının cəmiyyətə inteqrasiyası üçün maarifləndirici tədbirlər həyata keçirilib. Cəlil müəllimin bir çıxışından sitat: > “Müharibə veteranlarının haqqı yalnız bir medal və ya bir kağız parçası ilə ödənməz. Onların hər birinin ürəyində Vətən sevgisi, qürur və fədakarlıq var. Bizim borcumuz – onların fədakarlıqlarına layiq olmaqdır.”—Milli Dəyərlərin Qorunmasında Xüsusi Missiya Cəlil Xəlilovun fəaliyyəti yalnız bu günün problemləri ilə məhdudlaşmır – o, həm də gələcəyin ideoloji dayaqlarını formalaşdırır. Milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, gənclərdə dövlətçilik düşüncəsinin gücləndirilməsi onun əsas prioritetlərindəndir. Bu məqsədlə universitetlərdə, məktəblərdə, ictimai mərkəzlərdə seminarlar, mühazirələr və görüşlər keçirir. Gənclərə tez-tez deyir: > “Vətən sevgisi sözlə yox, əməllə sübut olunur. Dövlətinə sahib çıxmaq – tarixə, şəhid qanına, milli kimliyə sahib çıxmaq deməkdir.”—Şəxsiyyət və Nüfuz Cəlil Xəlilov həm elmi dairələrdə, həm hərbi strukturlarda, həm də veteran təşkilatlarında yüksək nüfuza malikdir. Onun təmkinli, prinsipial və dövlət maraqlarını üstün tutan mövqeyi ona böyük hörmət qazandırıb. Onun şəxsiyyəti – tərbiyə, müdriklik, sədaqət və fədakarlığın sintezidir.—Nəticə Polkovnik, alim, dosent, veteranların müdafiəçisi, milli ideologiyanın daşıyıcısı – bütün bu məqamlar bir insanın timsalında cəmlənib: Cəlil Xəlilov. Bu gün o, yalnız keçmişin qəhrəmanlıq səhifələrini yaşatmır, həm də gələcəyin dövlətçilik məktəbini yaradır. Onun ömür yolu Azərbaycan gəncliyi üçün bir çağırışdır: Dövlətini sev, millətinə sahib çıx, tarixini unutma! Pərvanə Salmanqızı.İctimai xadim, jurnalist, şair-publisist.

Veteran.gov.az xəbər verir ki, 27 sentyabr – Anım Günü ilə əlaqədar şəhidlərimizin xatirəsi Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu tərəfindən də ehtiramla yad edilib, Şəhidlər Xiyabanındakı “Əbədi məşəl” abidəsinin önünə əkillər qoyulub.   Məlumat üçün qeyd edək ki, Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun 645 əməkdaşı Vətən müharibəsində iştirak edib, onların 13 nəfəri ərazi bütövlüyümüz uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olub.   Onu da qeyd edək ki, Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu şəhid ailələri və qazilərlə mütəmadi görüşlər keçirir, onların sosial rifahının yaxşılaşması istiqamətində sistemli addımlar atır.   Seymur ƏLİYEV