Халилов Дж.М.   В 1993 году журнал Foreign Affairs опубликовал статью Самюэля Хантингтона «Столкновение цивилизаций?» Эта статья вызвала огромный резонанс в политических и научных кругах. Научная общественность была заинтригована главной идеей статьи Хантингтона, что центральным и наиболее опасным аспектом зарождающейся глобальной политики XXI столетия может стать конфликт между странами, принадлежащими различным цивилизациям. Хантингтон, учитывая беспрецедентную дискуссию вокруг своей статьи, написал книгу под тем же названием, в которой он существенно дополнил и уточнил вопросы, сформулированные в статье, а также развил ряд других идей, связанных с рассматриваемой темой. В частности, раскрыл связь понятий «культура» и «цивилизация»; писал о сдвиге баланса власти среди цивилизаций; о культурных истоках не западных обществ; о конфликтах, порожденных западным универсализмом, о причинах и динамике современных региональных войн и т.п. Главный вывод книги таков: столкновения цивилизаций являются наибольшей угрозой миру и международный порядок, основанный на учете особенностей цивилизаций, является надежным средством предупреждения новых войн. В мире после «холодной войны» культура и различные виды культурной идентификации определяют модели сплоченности, дезинтеграции и конфликта. Следует подчеркнуть, что Хантингтон не утверждает фатальную неизбежность конфликтов цивилизаций, а предупреждает об их возможности, если не будет диалога между культурами, взаимопонимания между их представителями. В этой связи примечательно его последнее интервью, где он подтверждает эту мысль. «Я считаю очень важным развитие диалога между культурами и цивилизациями, так как не вижу другой альтернативы для их сосуществования... С момента появления моего тезиса clash of civilisations, проявленные на него реакции показали, что ответственные актеры мировой сцены во все большей степени выражают серьезную обеспокоенность по поводу возможности столкновения цивилизаций. Вследствие того - и я этому очень рад - появилось широко распространившееся во всем мире движение, целью которого стало развитие диалога между культурами». Таким образом, есть только один путь избежать возможного конфликта цивилизаций, обеспечить международную и национальную безопасность: диалог культур. «Национальная безопасность» - это состояние защищенности личности, общества и государства от внутренних и внешних угроз, которое позволяет обеспечить конституционные права, свободы, достойные качество и уровень жизни граждан, суверенитет, территориальную целостность и устойчивое развитие Азербайджана. Азербайджан за последние десять лет в основном преодолел последствия тяжелого политического и социально-экономического кризиса конца прошлого столетия. Благодаря беспрецедентному развитию экономики удалось не только остановить падение уровня и качества жизни населения, но и обеспечить их рост. Государственная политика по развитию гражданского общества, правового государства, мультикультурализма сделали безосновательными различные сеператистские движения. Обороноспособность страны усилилась благодаря должному вниманию к армии, ее организации, обеспеченностью современными видами вооружений. Это устранило угрозу внешней экспансии. На основе национальных интересов определены адекватные позиции в международной политике и отношениях с другими странами, что значительно приумножило международный авторитет страны. Реализация продуманной политики в области государственной и общественной безопасности, соответствующей внутренним и внешним условиям, имеет фундаментальное значение для обеспечения необходимых условий реализации конституционных прав и свобод граждан, перехода к устойчивому развитию, соблюдения территориальной целостности и суверенитета государства. Однако современные коллизии, связанные с появлением целого ряда глобальных проблем, ставят человека любой цивилизации в критическую ситуацию незащищенности. Ожидания, направленные в будущее, сейчас смешаны не только с разочарованием от прошлого и предчувствиями экологических катаклизмов, на них налагаются также понимание неоднозначности перспектив социального, экономического и политического развития современной цивилизации. Несомненно, это придает новый смысл и новое значение проблеме безопасности. В целом безопасность человека определяется совокупностью факторов, которые в той или иной степени связаны с природными, техногенными и социально-политическими условиями бытия. Более того, как ни покажется на первый взгляд странным, выявление предпосылок безопасности человека следует искать в разгадке природы самого человека. Современная наука характеризует человека как биопсихосоциальное существо. Накопилось достаточное количество данных, свидетельствующих в пользу того, что развитие человеческого организма опосредуется социальными условиями его существования. Вместе с тем, формирование тех качеств человека, которые определяются как социально-психические, протекает вовсе не вне человеческого организма и не помимо биологического развития человека, а именно в ходе этого процесса. Биологическая составляющая человека подчеркивает глубинную связь людей с природой. Целесообразное, осмысленное поведение живых организмов вновь и вновь приводит к мысли, что жизнь - это нечто большее, чем просто физико-химическое взаимодействие. Конечный результат, к которому стремится любое живое существо, - это самосохранение, причем речь идет о сохранении не столько индивидуума, сколько биологического вида. В этом отношении способность человека вопрошать о своем будущем дает надежду на оптимистический исход. Она обязывает нас заботиться о природной среде, о биосфере. Вместе с тем биологические качества человека не совсем типичны. Так, человек единственный вид на Земле, который убивает себе подобного. Ни один другой вид не уничтожает представителя собственного вида. Духовный мир человека основывается на его психике. Трансформации психических состояний человека зависят от ритмов физиологической, психологической, социальной жизни человека. Психические качества человека объясняют нам его поведение, природу доброжелательности и любви, но они же объясняют и природу ненависти и агрессии. Утешением для нас является социальная грань в сущности человека, то обстоятельство, что социализация индивида - целенаправленный, в принципе управляемый процесс. Социальное может подавлять и преимущественно подавляет в человеке звериные инстинкты и агрессивные качества. Чрезвычайно важно поэтому для будущего человечества формирование личности на основе гуманистических ценностей, которые в принципе пронизывают культуры всех народов, всех религий. Для безопасности человека необходимо гармоничное взаимодействие всех видов социальных структур, которые тесно связаны с деятельностью каждого индивида1. В этом плане высокая адаптация к жестким условиям выживания, присущая человеку, как бы усиливается его социокультурной составляющей, которая в свою очередь слагается из опыта разных культур. Диалог этих культур дает возможность выработать человечеству стратегию выживания и адаптации, передать этот опыт всем живущим, мобилизуя весь социокультурный, а также личностный потенциал каждого человека в отдельности. Ключевое значение для будущего мира приобретает социализация индивида на основе диалога культур. Каким образом это осуществлять? Казалось бы, ответ очевиден: в духе гуманизма, в духе соблюдения прав человека на свободу. Возникающие здесь противоречия между антропоцентризмом и социоцентризмом, между отдельными людьми, на которые впервые обратил внимание Ф. Ницше, в принципе разрешаются путем нацеливания индивида на универсальные, смысловые константы культуры, такие как Истина, Красота, Добро. Другими словами, в отличие от Ф. Ницше мы должны считать, что гуманизм предполагает не только индивидуально значимое, но и родовое, общечеловеческое. В этом отношении нравственные ценности мировых религий при их взаимодействии могут служить основой воспитания человека будущего. В последние годы стала очевидна еще одна доминанта в понимании гуманизма. Это необходимость вовлечения экологических ценностей в нравственную систему. Отношение к природе и отношение людей друг к другу образуют двуединую эко-гуманистическую систему ценностей. Это обстоятельство должно определить основное содержание образования в XXI столетии. Человечество неотвратимо встает перед выбором своего дальнейшего пути развития. Стихийное неуправляемое развитие способно смести с лица Земли всяческое проявление жизни во всех ее простейших и высших формах. Чтобы человеческий род как уникальный вид сумел сохраниться, необходим переход к устойчивому развитию. Концепцию устойчивого развития нельзя отрывать от концепции национальной и глобальной безопасности. Если традиционное развитие квалифицируется как неустойчивое, то его безопасность, в принципе, обеспечить нельзя и речь может идти об обеспечении безопасности именно на пути устойчивого развития. Вот почему любая стратегия безопасности должна исходить из принципов стратегии перехода на путь устойчивого развития. Безопасными можно считать те общества, которые реализуют модель устойчивого развития, а опасными - те, которые идут по пути неустойчивого развития. В этом смысле безопасность становится одним из важнейших критериев социального развития, которое должно быть одновременно и устойчивым, и безопасным.

Novxanıdakı iftar sürəsində yeni və təqdirəlayiq ənənənin əsası qoyulub... Martın 22-də Abşeron rayonunun Novxanı kəndindəki “Hacı Səfəralı” məscidinin ərazisində 350 nəfərlik mərasim evinin açılışı olub, iftar süfrəsi verilib. (https://veteran.gov.az/az/news/2840-novxani-mescidinde-merasim-evinin-acilisi-olub-iftar-sufresi-verilib-qarabag-dircelis-fonduna-iane-olunub ) Şəhid ailələri, veteranlar və həssas kateqoriyadan olan digər vətəndaşların iştirak etdiyi 250 nəfərlik iftar süfrəsində gözəl bir ənənənin əsası qoyulub. Belə ki, iftar süfrəsində dövlətimizin Qarabağın bərpası istiqamətində həyata keçirdiyi böyük quruculuq işlərindən bəhs olunub, hər bir vətəndaşın bu müqəddəs missiyada iştirakının vacibliyi vurğulanıb. Təşkilatçı tərəfindən Qarabağ Dirçəliş Fonduna ianə olunub. Azərbaycanda Ramazan ayında iftar süfrələrinin təşkili, bu süfrələrə şəhid ailələrinin, veteranların, sosial baxımdan aztəminatlı şəxslərin dəvət edilməsi kimi gözəl bir ənənə çoxdandır ki, mövcuddur və bu, xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərinin zənginliyindən xəbər verir. Lakin iftar süfrəsi ilə yanaşı, həm də Qarabağ Dirçəliş Fonduna ianənin edilməsi yeni və təqdirəlayiq bir yenilikdir. Qarabağın bərpasının xalqımız və dövlətimiz üçün həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini nəzər alsaq, bu yeniliyin ənənə halını alması, nümunəyə çevrilməsi arzuediləndir. Belə olarsa, iftar süfrələri xalqımızın birlik, bərabərlik göstərici olmaqla yanaşı, həm də dövlətimizin inkişafı, milli maraqlarımızın təminatı istiqamətində vətəndaşlarımızın birgə fəaliyyətini daha effektiv şəkildə stimuallaşdırar. Bu, həmçinin,  vətəndaşlarımızın Qarabağın bərpasına yönəlik əməli addımlara təşviq edilməsi, dövlətçilik şüurunun inkişaf, Müzəffər Ali Baş Komandanın çağırışlarının dəstəklənməsi baxımından da mühüm addım deməkdir. Ona görə də Novxanıda əsası qoyulan bu ənənənin yaxın gələcəkdə genişlənəcəyini ümid edir, insanlarımızı bütün imkan və vasitələrlə doğma Qarabağımızın bərpasına dəstək verməyə səsləyirik. Unutmayaq ki, Qarabağın dirçəldilməsi, erməni faşizminin törətdiyi vəhşiliklərin ağır nəticələrinin ortadan qaldırılması yanız dövlətimizin deyil, vətəndaş olaraq hər birimizin vəzifəsidir. Və biz istənilən şərtlər altında bu borca sadiqlik sərgiləməli, dövlətimizə dəstək olmalı, Qarabağın inkişafına töhfə vermək üçün bütün imkanlarımızdan maksimum istifadə etməliyik. Dirçəlmiş Qarabağ, qüdrətli Azərbaycan naminə! Seymur ƏLİYEV

“Revanşistlər Paşinyanı məğlub etməklə Ermənistanda hakimiyyəti birmənalı şəkildə ələ keçirməyə çalışırlar. Onlar Paşinyanı məkrili plan və ambisiyaları yolunda ən böyük əngəllərdən biri hesab edirlər”. Bu sözləri Publika.az-a açıqlamasında Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, hərbi-siyasi ekspert, polkovnik Cəlil Xəlilov deyib. O bildirib ki, revanşistlər hesab edir ki, Paşinyan Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalaya, bölgədəki gərginliyə son qoya bilər ki, bu da revanşist qüvvələrin marağına uyğun deyil: “Onlar “nə sülh, nə də müharibə” şəklində də olsa, Azərbaycanla gərginlyi davam etdirməkdə maraqlıdır. Revanşistlər hesab edir ki, əgər proses bir qədər uzana və Ermənistan xarici himayədarlarından kifayət qədər dəstək ala bilərsə, o zaman post-müharibə dövründəki məlum status-kvonu dəyişdirə bilərlər. Təbii ki, bunlar cəfəng fikirlərdir və həqiqətdən çox-çox uzaqdır. Ancaq erməni revanşistlər xülyalara dalmaqda, özlərinin uydurduqları yalanlara inanmaqda davam edir və Paşinyanı onların hədəfinə çevirən də məhz budur”. Ekspertin sözlərinə görə, Ermənistandakı hakimiyyət dəyişikliyinin bölgədə hansı nəticələrə səbəb olacağını indidən qəti şəkildə demək mümkün deyil: “Çünki hər şey hakimiyyətə gələcək qüvvələrin məqsəd və məramından asılı olacaq. Əgər Ermənistanda hakimiyyətə revanşist qüvələr gələrsə, o zaman çox böyük ehtimalla, regionda vəziyyət daha da gərginləşəcək. Çünki bu qüvvələr açıq şəkildə yeni qarşıdurmaların tərəfdarı olduqlarını bəyan edirlər. Odur ki, indiki halda Paşinyan hakimiyyəti erməni toplumunun maraqlaırna daha çox cavab verir. Çünki Paşinyan post-müharibə dövrünün reallıqlarını qismən də olsa dərk edir, ciddi daxili və xarici təzyiq altında olsa da, rəsmi Bakı ilə anlaşmağa cəhd edir. Ola bilsin ki, bütün bu cəhdlər sadəcə imitasiyadır. Amma ən azından Paşinyan Azərbaycana qarşı açıq çağırışlar etmir, müharibə anonsları vermir. Bu isə o deməkdir ki, əslində Paşinyan hakimiyyəti erməni toplumu, onun maraqları baxımından daha sərfəli, daha təhlükəsizdir. Təxribatlara gəlincə, Ermənistanda kimin hakimiyyətdə olmasından asılı olmayaraq, Azərbaycan istənilən təxribata qətiyyətlə cavab verəcək, öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ən sərt tədbirlərdən belə çəkinməyəcək”. Nəzrin Cavadzadə

Veteran.gov.az xəbər verir ki, Nağıyev Fərhad Qara oğlu 1 yanvar 1924-ci ildə Şabran (keçmiş Dəvəçi) rayonunun Şıxlı kəndində anadan olub. 8-ci sinifi qurtarandan sonra Quba Baytarlıq Texnikumuna qəbul olub, bu təhsil müəssisəsini müvəffəqiyyətlə bitirib. Daha sonra Fərhad Nağıyev Şabrana baş həkim təyin eolunub,  ona müharibəyə getməmək üçün bron verilib. Qəhrəmanın qızı Validə Vəliyeva atası haqqında maraqlı fikirlər səsləndirir: “Müharibə başlayanda atamın 17 yaşı var idi. 1942-ci ildə atam könüllü olaraq  bronunu təhvil verib müharibəyə yollanıb. Əvvəlcə onu Mahaçqalaya aparırıbar. Atam baytar həkimi olduğu üçün onu qarışıq atçılıq artileriya briqadasına göndəriblər. O vaxtı atlar topları daşıyırdılar. Atam deyirdi ki, mən həm topları daşıyan atlara baxırdım, həm də cəbhə bölgəsindən yaralıları çıxarıb yardım edirdim. Atam  Mozdoka qədər irəliləyib, orada yaralıları çıxararkən belindən özü yaralanıb və hospitala göndərilib. Sağalandan sonra yenidən cəbhəyə yola düşüb. Bu dəfə başqa cəbhəyə yollanıb. Atam deyirdi ki, Moldova, Ukrayna, Belarusya və Leninqrad ətrafında vuruşaraq Almaniyaya qədər gedib. Müharibə bitdikdən sonra atamı bir il də Moskvada saxlayıblar ki, sənin köməyinə ehtiyacımız var. 1946-cı ildə atamı evə yola salıblar. Atam müharibədən gələndən sonra yaxşı mütəxxəsis olduğu üçün onu Bakının Qobu kəndində baş həkim təyin edirlər və atam orada anamla ailə qurur. Sonra atam Bakıda ət  kombinatına müdür təyin olunur. Bir müddətdən sonra atamı Xızı rayonuna baş həkim təyin edirlər. 1 il orada işləyəndən sonra Quba rayonuna təyinat alır. Orada 2 il işləyəndən sonra öz rayonuna, yəni Şabrana baş həkim təyin olunur.  Atam həm işləyir, həm də Gəncə şəhər Kənd Təsərüfatı İnstitutunda oxuyurdu. O, öz yaradıcılığını, potensialını genişləndirirdi. Atam Heydər Əliyevlə dəfələrlə görüşüb, onun tapşırıqlarını və tövsiyələrini alıb. Ulu öndə hər dəfə Şabrana gələndə mütləq atamla görüşürdü. Atam ahıl yaşında da  dövlətinə xidmət edirdi. O 2011-ci ilin dekabrına qədər işləyib. 2014-cü  və 2015-ci ildə prezidentimiz İlham Əliyevlə görüşüb. Ömrünün axrına qədər dövlətinə xidmət edib. Atam 16 dekabr 2015- ci ildə vəfat edib. Müharibə illərində bir çox orden və medallarla təltif olunub”.  P.S.Fərhad Nağıyevin həyat və döyüş yolu Azərbaycan xalqının qəhrəmanlığına, mübarizliyinə nümunədir və bu örnək əsrlər sonra da gənclərimiz üçün ilham mənbəyi olaraq qalmaqda davam edəcək.