«Если нет чувства патриотизма, то человек лишен духовности»Гейдар Алиев «Тот, кто не любит свою страну, ничего любить не может»Джордж Байрон   Патриотизм — это проявления любви к родному краю, языку, духовным ценностям, сформировавшим человека. Можно согласиться с известным американским политиком Эдлайем Стивенсоном, что патриотизм — это не взрыв эмоций, а спокойная и прочная преданность, длящаяся на протяжении всей жизни человека.  Эти качества человека не имеют пространственно-временных измерений, не притупляются с возрастом, не зависят от того, где он оказывается волею судеб. Сердце патриота отдано Родине, он всегда живет думами о ней. Глубинные патриотические чувства созвучны архетипам культуры, передаются из поколения в поколение, отражают особенности национального сознания, пронизывают творения писателей и поэтов, композиторов и художников. В литературе и искусстве есть блестящие образцы выражения патриотических чувств. Разве можно представить русский патриотизм без поэзии Сергея Есенина! В 20-е годы, будучи в Баку, восхищаясь Востоком, он писал: «Как бы ни был красив Шираз, он не лучше рязанских раздолий». И считал себя обязанным: «Воспевать всем существом... Шестую часть земли с названьем кратким Русь». Вся азербайджанская поэзия пронизана чувством патриотизма. Это выражается и в отношении как к духовному наследию, так и к чарующей природе родного края. Казалось бы, тар — музыкальный инструмент, но он один из символов азербайджанской духовности, сколько замечательных строк посвящены ему. Читаем в «Искендернаме» великого Низами Гянджеви:                  «Певец, хотя б одну лишь ночь еще сыграй на таре.                            И принеси мне избавление от мук, что жизнь мне дарит». Каждый азербайджанец знает стихи Микаила Мушфига — «Оху тар», написанный в 30-е годы прошлого века, когда вершители государственной идеологии, следуя духу «пролеткульта», предлагали запретить тар, как отголосок буржуазной культуры. А Мушфиг, невзирая на это, писал:     «Спой тар мне, спой, о славный, дорогой,                               Твоею музыкой залью словно водой,                             Огнем пылающую душу, мой родной!..» Публикация этого стихотворения была проявлением настоящего патриотизма и мужества. Поэт представил мелодию тара как голос народа, переживший и радость, и горе в своей истории. Мушфиг не хотел понимать тех, кому были чужды национальные традиции. В период сталинских репрессий за это он поплатился жизнью. Поразительной патриотичностью отличается чрезвычайно емкое стихотворение великого Самеда Вургуна — «Азербайджан», ставшее, по существу, народным гимном страны:                    «Можно ль душу из сердца украсть? — Никогда!Ты дыханье мое, ты мой хлеб и вода!    Предо мной распахнулись твои города.           Весь я твой. Навсегда в сыновья тебе дан, Азербайджан, Азербайджан!..» И сейчас поэты Азербайджана выступают с яркими патриотическими стихами.  Так, Нармина Мамедбейли в стихотворении «Прости, Шуша!» в поэтической форме прекрасно выразила чаяния всех шушинцев до освобождения города от армянских вандалов-захватчиков. «Прости, Шуша!О, Родина моя!                                С тоской я вспоминаю твои горы,                                 Струится кровь из сердца у меня,                                             Мечтой живу обнять твои просторы».      Вряд ли кто останется равнодушным, читая искренние стихи Лейлы Алиевой «Боль — это Ходжалы»: «Ты знаешь, что такое боль?                              Не та, когда ударившись, воскликнешь: «Ой!»       Не та, когда предаст любимый,                  Не та, когда толкнут несправедливо. Боль — это  Ходжалы,           Это разорванные в клочья судьбы,Это бегство среди ночи,                                     Это лишенные домов (тепла, надежды) люди,                       Это разлука, не надышавшись крошкой,                                          Это страдания, потеря веры, безудержные слезы,                              Это незаслуженная казнь под бомбежкой,                               Это непоправимое горе, бесконечная скорбьнашего народа,                                           Это леденящие души, неоправданные убийства92 года…» Патриотические установки отражаются в социализации индивида, формировании личности, ее человеческих качествах. В этом отношении всемерное поддержание патриотических ценностей, их развитие является важнейшим условием сохранения национальной  культуры, ее неповторимости. Это становится особенно актуальным в наше время, когда процессы глобализации затрагивают и, порой, смещают вековые национальные традиции, создавая прецедент манкуртизма, появления людей, не знающих свою историю, «плавающих» в океане массовой культуры. Патриотизм — оборотная сторона исторической памяти народа. Если удается теми или иными средствами целенаправленно затушевать эту память, то можно, как угодно, переписать историю, манипулировать общественным сознанием, формировать поколения, которые смирятся с искаженными геополитическими трансформациями. Непосредственная связь патриотизма с безопасностью страны сделала его объектом пристального внимания и идеологической борьбы. В этой связи неизменно следует учесть возможную внешнюю диверсию против устоявшихся канонов азербайджанского патриотизма. Подмывание основ патриотизма — опасная, изощренная работа, разрушающая со временем основы государства. Часто это делается руками недовольных властью внутренних врагов, так называемой «пятой колонны». Обычно это политические группировки, противодействующие национальным интересам, политике государства. История изобилует примерами разрушительной деятельности «пятой колонны». Достаточно напомнить уничтожение Советского Союза. Идеологи перестройки начали именно с дискредитации советского патриотизма, вели систематическую уничижительную идеологическую работу по отношению ко всему святому, чем гордились советские люди. Не случайно армянские фашисты пытались сочетать военную агрессию, аннексию исконных азербайджанских земель с присвоением наших нематериальных ценностей и превратной трактовкой их исторического смысла.Разумеется, мы не склонны отрицать армянскую культуру, но, считая себя «древней нацией», армяне без угрызения совести, вопреки хорошо известным историческим фактам,  представляются  аборигенами Закавказья и приписывают себе как материальные, так и нематериальные культурные памятники региона. О переселении армян во времена Российской империи с нынешних территорий Ирана, Сирии и Турции в Закавказье, и, прежде всего, на земли азербайджанских ханств, хорошо известно, об этом  есть многочисленные исторические свидетельства. Достаточно упомянуть, например, письма Александра Грибоедова, которые он писал будучи послом России в Персии Николаю I и другим высокопоставленным российским чиновникам. Эти письма, по существу, — своеобразный отчет о переселении десятков тысяч армянских семей на территории Ереванского и Карабахского ханств. Одним из непредвиденных последствий этой управляемой царской Россией миграции стало не только постепенное вытеснение местного населения, но и уничтожение или присвоение его культурного наследия. Экспансия России на юг предполагала создание «христианских форпостов» в мусульманской среде путем заселения новых присоединенных земель армянами. Эта идея впервые была выдвинута   Петром I. В своем известном Указе от 2 марта 1711 г. он писал: «армян как возможно приласкать и облегчить в чем пристойно, дабы тем подать охоту для большего их приезда». И политики России долгое время негласно придерживались этого Указа, считая Армению «подлинным стратегическим партнером». Однако этот «стратегический партнер» первоначально внес диссонанс в устоявшуюся веками межэтническую жизнь Закавказья, в дальнейшем Северного Кавказа. Ныне «армянская метастаза» охватила южные края России.           Оставляя в стороне многочисленные армянские ухищрения и блуждания, приведу слова выдающегося русского исследователя конца ХIХ—начала ХХ века Василия Величко о попытках присвоения армянами нематериальных ценностей Грузии. Вот что он писал: «Армяне стирают и уничтожают следы грузин в принадлежащих грузинам храмах и монастырях, соскабливают или стирают грузинские надписи на камне, вынимают сами камни из строения и заменяют надписи на них армянскими». Выдающийся азербайджанский ученый, академик Зия Буниятов в своих многочисленных трудах показал, что такую же беспрецедентную диверсионную работу армяне систематически проводили и на территории Азербайджана по отношению к древним албанским памятникам, чтобы потом доказать их армянское происхождение. В конце ХIХ века известный грузинский писатель и мыслитель Илья Чавчавадзе пророчески предупреждал власти России: «Ваше превосходительство, не разрешайте поселение армян на центральных русских землях. Они из такого племени, что, прожив несколько десятков лет, начнут кричать на весь мир, что это «земля наших отцов и прадедов».Такова историческая реальность, и она свидетельствует о неразрывности духовных, нематериальных ценностей  культуры с безопасностью  народа, его государственностью. Без преувеличения можно сказать, что нынешнее коварство армян  в духовной сфере направлено против устоев нашей культуры, против основ азербайджанского патриотизма. В ЮНЕСКО по этому поводу нередко разгорается нешуточная борьба с любителями представить Армению единственной «кладезью нематериальных ценностей Закавазья». Надо отдать должное деятелям азербайджанской и грузинской культуры, представителям Азербайджана и Грузии в ЮНЕСКО, они дают достойный отпор этим поползновениям. Президент и правительство Азербайджана, институты гражданского общества республики неустанно ведут масштабную работу по поддержанию патриотизма, продуманному отражению патриотических идей в системе воспитания, образования, информационной политике, в различных сферах общественного сознания.  Как подчеркивает Президент Азербайджана Ильхам Алиев, «азербайджанское общество — это патриотическое общество... мораль, патриотизм, достоинство и национальная гордость являются национальными ценностями Азербайджана… и мы будем защищать их». Работа по поддержанию и формированию патриотизма в Азербайджане неизменно учитывает многонациональность и многоконфессиональность республики.  В методологическом отношении такая работа базируется на концепции азербайджанизма, обоснованной национальным лидером Гейдаром Алиевым, положениях толерантности, свободы вероисповедания и мультикультурализма. В Азербайджане прекрасно осознают ценность разнообразия культур, важность и приоритетность его сохранения.  Республика сейчас относится к числу немногих государств, где мультикультурализм приобрел статус государственной политики. Это не только гуманная, но  и очень мудрая политика. Она, во-первых, предотвращая истоки сепаратизма, национальной розни, укрепляет безопасность страны; во-вторых, интегрируя духовный, интеллектуальный потенциал представителей различных культур, нацеливает население на созидание, на решение актуальных социально-экономических проблем, отвечающих интересам всего общества. Доминирование единых патриотических ценностей в условиях многонационального Азербайджана обусловлено взаимосвязанной историей проживающих здесь испокон веков народов. Опыт Азербайджана свидетельствует истинный патриотизм не разъединяет, а объединяет народы. И мультикультурализм в Азербайджане является естественным отражением единого патриотического общества. На переднем крае патриотического воспитания находятся наши ветераны, целенаправленность и планомерность их деятельности обеспечивает Республиканский совет ветеранов. Ветераны — золотой фонд любого государства, его основа, формирующая духовный климат, нравственные ориентиры для новых поколений. Их исторический опыт, апробированные в терниях жизни ценностные, мировоззренческие установки становятся мерилом политической, экономической деятельности, культурного развития. Без преемственности поколений невозможна целостность страны, сохранение традиций, национальной культуры. Наш Совет ветеранов систематически проводит совещания в образовательных учреждениях самого различного уровня, организациях, предприятиях, посвященные вопросам патриотического воспитания, формирования личности в условиях глобализации. В своей деятельности мы используем разнообразные формы воспитательной работы. Плодотворные результаты дают проводимые нами героико-патриотические конкурсы на лучшие сочинения, рисунки и исполнение песен военных и послевоенных лет под девизом: «Герои войны с фашизмом»; «Самоотверженный труд народа в тылу»; «Вклад Азербайджана в победу советского народа над фашизмом». Победители награждаются ценными подарками и Почетными грамотами. Хорошо поставлена в нашей организации печатная пропаганда. Издается своя газета, выходит журнал.  За последние несколько лет издано более 50 книг и сборников о Великой Отечественной войне. Наши ветераны в период 44-дневной Отечественной войны за освобождение Карабаха от армянской нечисти неизменно выступали перед солдатами и командирами, содействовали организации концертов ведущих артистов на фронте, распространяли книги, брошюры, газеты. Обсуждали насущные социальные, политические вопросы. Ветеранская организация Азербайджана поддерживает активные связи с русской, украинской, белорусской общинами республики. Мы сотрудничаем также с посольствами стран СНГ. Тесные связи установились с посольством России. Российское посольство неизменно поддерживает ветеранов Великой Отечественной войны, выделяет им путевки в санатории, приглашает ветеранов на праздничные приемы и другие мероприятия. За последние годы особенно укрепились связи с Патриархом Бакинским и Прикаспийским, что приносит свои положительные плоды.  Джалил Халилов, полковник, заместитель председателя Организации ветеранов войны, труда и вооруженных сил Азербайджанской Республики

Tarix bəzən bir günə sığır, bir gündə bir millətin taleyi yazılır. Azərbaycan üçün belə günlərdən biri 27 sentyabr oldu. 2020-ci ildə başlanan Vətən müharibəsində əsgərlərimiz yalnız torpaq uğrunda deyil, şərəf və qürur naminə savaşa atıldılar. Bu savaşda canından keçən hər bir şəhidin adı xalqın yaddaşına bir dastan kimi yazıldı. Onlardan doqquzu elə bir gündə 15 sentyabrda doğulmuşdu. Onların doğum günü indi həm də Qələbə tariximizin bir parçasına çevrilib.  Bu 9 igid övlad  bir vaxtlar analarının beşikdə layla çaldığı, arzularla böyütdüyü uşaqlar gələcəyini vətən yolunda fəda etdi. Onların hər biri Azərbaycanın bütövlüyü, torpaqlarımızın azadlığı, yüzillərlə həsrətini çəkdiyimiz Qarabağın uğrunda canından keçdi. Bu gün biz qürurla deyirik: Zəfər sizin adlarınızla bağlıdır! Şəhidlərimizin doğulduğu bu gün onların şəhadətə qovuşduğu müqəddəs zirvə ilə tamamlanaraq bir millətin yaddaşına əbədi həkk olundu. Hər il bu tarix gələndə bir millət tək yumruq kimi onları anır, ruhlarına dualar oxuyur, bayraqlar altında baş əyir. Beş il öncə qazandığımız Zəfər təkcə silah gücü ilə yox, bu 9 qəhrəmanın da daxil olduğu minlərlə şəhidin iradəsi və canı ilə əldə olundu. Onlar təkcə torpağı yox, Azərbaycanın qürurunu, ləyaqətini də xilas etdilər. Biz bu gün azad Şuşada gəzə biliriksə, Xankəndidə bayrağımız dalğalanırsa, Laçın yolu sərbəst açılıbsa bu onların sayəsindədir. Onlar tarixə təkcə şəhid kimi yox, Qələbənin memarları kimi düşdülər. Bəli, fiziki olaraq aramızda deyillər, amma bu millətin ruhunda yaşayırlar. Onların həyatı gələcək nəsillərə vətən sevgisinin, əqidənin və qəhrəmanlığın dərsi olacaq. 1. Elnur Cabbarov – Bir Doğum Günü, Bir Ömürlük Qəhrəmanlıq  Şəhidlik Tanrının seçdiyi ruhlara bəxş etdiyi əbədi bir zirvədir. O zirvəyə ucalmaq hər kəsə nəsib olmur. Amma Vətənin dar günündə düşmənin qarşısında sipər olan, canından, ailəsindən, ömründən keçən igidlər var ki, onların adı tarixə qızıl hərflərlə yazılır. Elnur Cabbarov da məhz belə oğullardandır  Laçınlı, qeyrətli, mərd bir Azərbaycan əsgəri… Əslən Laçın rayonundan olan Elnur Şahmurad oğlu Cabbarov 15 sentyabr 1994-cü ildə Ağcabədi rayonunun Taxta Körpü adlanan ərazisində, Laçından məcburi köçkün düşən ailələrin yaşadığı bir yurd yerində dünyaya gəldi. Onun uşaqlığı qaçqınlıq acısı, itirilmiş Vətən həsrəti ilə keçdi. Amma bu həsrət onu əyməmiş, əksinə ruhunu, iradəsini bərkidən bir gücə çevrilmişdi. 2012-ci ildə hərbi xidmətə yollanan Elnur fiziki cəhətdən güclü və çevik olduğu üçün Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Xəzər rayonunda yerləşən hərbi hissəsində xidmətə başladı. Xidmətini şərəflə başa vurduqdan sonar polis orqanlarında ictimai nəzarət qrupuna daxil edildi. Lakin Elnurun ürəyində yanan o böyük Vətən eşqi onu yenidən hərb meydanına çağırdı. Düşmənin ayaq basdığı dədə-baba torpaqlarına olan həsrət, vətənə olan sevgi, torpağa bağlanan can arzusu onu 2020-ci ilin əvvəllərində müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçu kimi orduda xidmət etməyə sövq etdi. O, bu yolu şüurlu şəkildə seçdi və bilirdi ki, bu yolun sonunda şəhidlik də var. Və o gün gəldi, 2020-ci il sentyabrın 27-də Vətən savaşı başladı. Elnur ön sıralarda idi. İllərlə həsrətində olduğu Laçına aparan yol artıq açılırdı. Elnur hər qarışda vuruşdu, hər döyüşdə irəlidə oldu. O, döyüş yoldaşlarının dediyinə görə qorxu bilməyən, mərd və nümunəvi bir əsgər idi. Əsl komandan ruhuna malik idi. Təkcə döyüşmürdü, döyüşçü yetişdirirdi, əsgərə dayaq olurdu. Və növbə gəldi Qəhrəmanlıq tariximizin zirvəsi, qürurumuzun simvolu olan Şuşaya… Elnur burada, şəhidlik və şərəf arasında bir seçim etdi. Döyüşlərin ən qızğın anında yoldaşları yaralı halda qaldıqda, Elnur geri çəkilmədi. Öz həyatını təhlükəyə ataraq onları xilas etməyə çalışdı. Və məhz bu zaman – həyatla ölüm arasındakı cəmi bir nəfəsdə o, şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Elnur şəhid olanda onu heç görməyən, qucağına almadığı iki aylıq bir körpəsi vardı. O körpə indi atasını şəhid biləcək, onun adına başı uca böyüyəcək. Vətən isə Elnurun adını unutmayacaq. Onun qəhrəmanlığı, fədakarlığı yüz minlərlə insanın yaddaşında, tariximizin qürur səhifələrində əbədi qalacaq. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin sərəncamı ilə Elnur Cabbarov “Vətən uğrunda”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə”, “Füzulinin azad olunmasına görə”, “Xocavəndin azad olunmasına görə” medalları və “Qarabağ” ordeni ilə təltif olundu. Bu təltiflər təkcə onun ailəsinə deyil, bütün Azərbaycan xalqına verilmiş bir iftixar nişanıdır. Elnur Cabbarov igid bir oğul, qəhrəman bir əsgər, şəhidlik zirvəsində əbədiləşmiş bir addır. 2. Vətən müharibəsində qəhrəmancasına şəhid olan hərbçimiz, igid Rəşad İlqar oğlunun ad günü bu gündür  onun şanlı həyat və qəhrəmanlıq dastanı hər zaman qəlblərimizdə yaşayacaq. Şəhidlik elə bir zirvədir ki, o ənginliyə ucalmaq hər insana qismət olmur. Tanrının bu uca və ulu, əbədi zirvəyə yüksəltdiyi Rəşad Ələkbərov kimi oğullarımız da çoxdur. Düşmən Ermənistanın Tovuz cəbhəsində törətdiyi növbəti təxribatlar, Vətənin bağrına çəkilən qana bələnmiş bir xəncər kimi Rəşadın yuxusunu ərşə çəkdi. Minlərlə həmyaşıdı kimi o da Vətən çağırışına səs verdi. Rəşad İlqar oğlu Ələkbərov 1997-ci ilin sentyabr ayının 15-də Azərbaycanın taleyində mühüm rol oynamış bir tarixdə Gəncə şəhərində dünyaya göz açdı. Sanki özü də tarix yazmaq üçün bu tarixi gündə doğulmuşdu.  Gəncənin 44 saylı orta məktəbini bitirdikdən sonra 2017-ci ildə hərbi xidmətə yollanan Rəşad Vətənə xidmət yolunu Ağcabədidə başladı, Füzuli torpaqlarında davam etdirdi. Əsgərliyi dövründə göstərdiyi nümunəvi davranışı, Vətənə bağlılığı onun necə bir insan olduğunu artıq o zaman sübut edirdi. Vətən müharibəsi başlandı. Rəşad da silaha sarılıb cəbhəyə yollandı. Bu müqəddəs torpaqların azad olunmasında Rəşad qəhrəmancasına döyüşdü. Şuşa-Laçın istiqamətində davam edən döyüşlərdə, vətən torpağına canını sipər edərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Rəşad Ələkbərov Gəncənin Şəhidlər Xiyabanında uyuyur və min illər boyu Vətənin igid oğullarının adları ilə səslənəcək bir ünvanın əbədiyyət sakininə çevrilmişdir. Qəhrəmanlığın genlə keçdiyi bu ailədə Vətən sevgisi anasından oğula miras qalmışdı. Anası  Nailə Ələkbərova Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı olmuş, “Gəncə” alayının tərkibində 1992-1993-cü illərdə Tərtər və Ağdərə cəbhələrində döyüşmüşdü. O da bir döyüşçü, bir qəhrəman kimi tarixdə öz yerini almışdı. Rəşadın qəhrəmanlığı dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirildi. O, ölümündən sonra “Vətən uğrunda”, “İgidliyə görə”, “Cəsur döyüşçü” və “Şuşanın azad olunmasına görə” medalları ilə təltif olundu. Rəşad Ələkbərov bir ömürlük örnək, bir millətin fəxri, bir xalqın unudulmaz qəhrəmanıdır. Onun adı bu torpaqda yaşadıqca, Vətən də yaşayacaq! 3. Vətən uğrunda canını fəda etmiş qəhrəmanımız Hüseyn Əliyevin ad günü 2000-ci ilin sentyabr ayının 15-də Tovuz rayonunun Əsrik Cırdaxan kəndində dünyaya gələn Hüseyn Əliyev bu gün həm də qəhrəmanlıq tariximizin parlaq səhifəsində əbədi yaşayır. Balaca bir kəndin sakit həyatından başlayıb, böyük vətən eşqinə çevrilən Hüseynin yolu çətin, amma şərəfli oldu. Uşaqlıqdan məktəb illərində formalaşan vətənpərvərlik ruhu onu 2018-ci ildə Silahlı Qüvvələrimizin sıralarına gətirdi. Hərbi xidmətdə keçdiyi illər onun qəhrəmanlıq yolunun ilk addımları oldu. Vətən müharibəsi başlayan kimi Hüseyn ürəyi və ruhu ilə ön sıralarda savaşmaq üçün hazır idi. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən qanlı döyüşlərdə döyüşçü kimi fərqləndi, igidliklə vuruşdu. Oktyabrın 3-də qəhrəmancasına şəhid oldu. O, canını qurban verərək Azərbaycan torpaqlarının azadlığı üçün əbədi ad qoydu. Nəşi uzun müddət tapılmasa da, onun ruhu heç vaxt yox olmadı. 2021-ci ilin yanvarında doğulduğu kənddə dəfn edilən Hüseyn həm doğulduğu, həm də şəhidlik zirvəsinə ucaldığı gündə yaddaşlarda yaşayır. Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" və "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalları ilə təltif edilən Hüseyn Əliyev Vətəninə, xalqına sonsuz sədaqət nümunəsi oldu. Bugün, Hüseynin ad günündə biz yalnız bir insanı xatırlamırıq. Biz, Vətən üçün döyüşən, canından keçən igid bir oğulu, şəhid ruhunu, azadlıq sevginin ən ali nümunəsini yad edirik. Ruhun şad olsun, qəhrəman! Ad günün mübarək, əziz şəhidimiz! 4. Əlizadə Nicat Qorxmaz oğlu – Ad günündə xatırlanan igid övlad Bu gün Nicat Qorxmaz oğlu Əlizadənin ad günüdür. O, 2001-ci ilin 15 sentyabrında Sumqayıtda dünyaya göz açmışdı. Nicat bir ailənin oğlu, bir elin fəxri, bir xalqın igid şəhididir. Əslən Cəbrayıl rayonunun Tinli kəndindən olan Nicatın həyat yolu, sanki Vətən sevgisi ilə ilmə-ilmə toxunmuşdu. İlk təhsilini Sumqayıtda Qubadlı rayonunun Hal kənd məktəbində aldı. Həyat onu illər sonra Biləsuvara, oradan isə Cəbrayıl Peşə Məktəbinə apardı. Gənc yaşlarında daima öyrənməyə, faydalı olmağa çalışan Nicat sadə, təvazökar, amma içində qaynayan bir qəhrəmanlıq ruhu daşıyırdı. 2019-cu ilin oktyabrında vətənin çağırışına "mən hazıram" deyərək cavab verdi. Tərtərdə hərbi xidmətə başladı. Əvvəl atıcı, sonra sanitar təlimatçı kimi fəaliyyət göstərdi. Amma onun əsl imtahanı 2020-ci ilin payızında başladı. 7 oktyabrda Suqovuşan uğrunda gedən döyüşlərdə düşmən gülləsinə tuş gələn cəsur igid, canını torpağa sipər edərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O, şəhidliyi ilə bir millətin qürursimasına çevrildi. Nicat bu gün Biləsuvardakı şəhidlər məzarlığında uyuyur. Amma onun adı, onun ruhu hər bir azərbaycanlının qəlbində yaşayır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə layiq görüldüyü “Vətən uğrunda”, “Suqovuşanın azad olunmasına görə” və “İgidliyə görə” medalları onun qəhrəmanlıq salnaməsinə yazılmış şərəf nişanlarıdır. Bu gün Nicatın ad günüdür. Amma o, bu günü torpağın altında deyil, göylərin ən uca qatında şəhidlik zirvəsində qarşılayır. Ruhun şad olsun, Nicat. Sənin kimi oğulların sayəsində bu torpaq bizimdir, bu günümüz var. Səni unutmadıq, unutmarıq! 5. Zəfəri Yaşadanlar – İsabala Hüseynovun Əbədi İzləri 15 sentyabr 2001-ci il. Bakı şəhərində, Suraxanıda bir uşaq dünyaya göz açırdı - İsabala Hüseynov. Hələ o zaman heç kim bilməzdi ki, bu körpə bir gün torpaq uğrunda canından keçəcək, millətin yaddaşına “Vətən oğlu” kimi həkk olunacaq. İsabala sadə bir ailənin övladı idi. Uşaqlığı Bakı küçələrində, Əmircanda keçmişdi. 2007-ci ildən 2018-ci ilə qədər 318 nömrəli tam orta məktəbdə oxudu. Gözlərində daim bir arzu vardı ölkəsinə faydalı olmaq, zəhmətlə böyümək. Məktəbi bitirdikdən sonra peşə təhsili yolunu seçdi. 2018-2019-cu illərdə 16 nömrəli Bakı Peşə Liseyində “Gəmi maşın mexanizmlərinin təmiri üzrə çilingər” ixtisasına yiyələndi. Dənizlərə baxıb gələcəyi xəyal edərdi, amma taleyin yazısı başqa idi. 2019-cu ildən etibarən Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətə başladı. Vətən sevgisi hərbi geyimdə daha da ucaldı. Silahı tutanda əlləri əmin idi, ürəyi döyünürdü.  O, bu torpaqlar üçün doğulmuşdu. 2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan Vətən Müharibəsi onun üçün  çağırış oldu. Döyüş meydanında qorxmadan irəli atıldı, ölümə gözlərini qırpmadan baxdı. 4 noyabr 2020-ci il Laçın döyüşləri zamanı İsabala şəhadətə qovuşdu. O gün Azərbaycanın səması bir igidi itirdi, amma millətin ruhu bir qəhrəman qazandı. Suraxanı rayonunun Əmircan qəsəbəsində torpağa tapşırıldı. Əməyi, canı və qanı yerdə qalmadı. Onun igidliyi dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi. Ölümündən sonra Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla aşağıdakı medallara layiq görüldü: “Vətən uğrunda”, “Qubadlının azad olunmasına görə”, “Laçının azad olunmasına görə”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə”, “Cəsur döyüşçü” medalına laiyiq görüldü. Bu torpaq nəfəs alırsa, bu bayraq dalğalanırsa, bu millət varlığını qoruyursa bu məhz İsabala kimi qəhrəmanların sayəsindədir. Bəziləri tarix yazır, bəziləri tarixə yazılır. İsabala Hüseynov tarixə yazılanlar sırasında əbədi yer aldı. Uğrunda can verdiyi vətən onu heç zaman unutmayacaq. 6. Zəfər tariximizə adını qızıl hərflərlə yazan igid – Elnur Həsənov Tarix 15 sentyabr 1992-ci il. Ağstafa şəhərində bir körpə dünyaya göz açır. Adını Elnur qoyurlar. Bu ad sonralar yalnız ailəsinin deyil, bütöv bir xalqın yaddaşına qəhrəmanlıq dastanı kimi həkk olunacaqdı. Elnur Elman oğlu Həsənov Vətənə sevdası canından əziz olan bir övlad, bir igid, bir şəhiddir. 1999-2010-cu illərdə Ağstafa şəhər 2 nömrəli tam orta məktəbində təhsil alan Elnur hələ uşaq yaşlarından mərdliyi, alicənablığı və Vətən sevgisi ilə seçilirdi. O, hələ məktəb illərindən bilirdi: bir gün Vətən çağırsa, tərəddüd etmədən yollara düşəcək. 2010-2012-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olan Elnur burada kiçik çavuş rütbəsini alır və manqa komandiri kimi xidmət göstərir. Silahdaşları üçün o, sadəcə komandir deyil, eyni zamanda dost, sirdaş və yol göstərən idi. 27 sentyabr 2020-ci il Zəfər tariximizin başlandığı gün torpaqlarımızı düşmən işğalından azad etmək üçün irəli atıldı.   Elnur Həsənov Füzuli, Xocavənd, Laçın və Şuşa uğrunda gedən qanlı döyüşlərin mərkəzində, ölümə meydan oxuyaraq döyüşürdü. Onun son dayanacağı Şuşa oldu. 8 noyabr 2020-ci il tarixində Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə Elnur qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O, yalnız doğma Ağstafanın deyil, bütün Azərbaycanın igid oğlu kimi Şəhidlər Xiyabanında əbədi rahatlıq tapdı. Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə Elnur Həsənov ölümündən sonra aşağıdakı medallarla təltif olunmuşdur: "Vətən uğrunda", "Cəsur döyüşçü", "Şuşanın azad olunmasına görə” medallarına layiq görülmüşdür. Bu medallar xalqın Elnura və onun kimi igidlərə olan borcunun kiçik bir əlamətidir. Elnur Həsənov tariximizin Zəfər salnaməsində qürurla çəkilən bir addır. Ruhun şad olsun, Elnur! Sən can verdin ki, Vətən yaşasın! Sən getdin ki, Şuşa azad olsun! Və sən susdun ki, bir millət əbədi danışsın! 7. İsmayılov Vüqar Eldar oğlu - Vətənin qüruru, Zəfərin səsi 15 sentyabr 1993-cü ildə Mingəçevirdə bir uşaq dünyaya göz açdı. Bu uşaq - Vüqar İsmayılov gələcəyin qəhrəmanı, millətin fəxri olacaqdı. Uşaqlıq illəri Kür qırağında, vətən sevgisi ilə böyüyən Vüqar illər sonra adını tarixə qızıl hərflərlə yazdı. 2020-ci ilin sentyabrında o, Azərbaycan Ordusunun əsgəri kimi müqəddəs bir amal torpaqlarımızın azadlığı uğrunda silaha sarıldı. 21 sentyabrda hərbi xidmətə çağırılan Vüqar Vətən müharibəsinin ən çətin döyüş bölgələrindən biri olan Talış-Suqovuşan istiqamətində vuruşdu. O, ön cəbhədə, səngərdə, barıt qoxan torpaqda Vətənin bütövlüyü üçün nəfəs aldı, döyüşdü və tarix yazdı. Amma hər qəhrəmanlıq dastanının bir qürurlu, bir də hüznlü tərəfi olur. 10 oktyabr 2020-ci il Vüqarın igidcəsinə şəhidlik zirvəsinə ucaldığı gündür.    O gün, torpaq onun qanı ilə suvarıldı, amma həmin torpaq azadlığa bir addım daha yaxınlaşdı. Vüqarın göstərdiyi şücaət dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi. O, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə: “Suqovuşanın azad olunması”, “Vətən uğrunda”, “Cəsur döyüşçü” medalları ilə təltif olundu. Bu gün 15 sentyabr Vüqarın doğum günüdür. Əgər sağ olsaydı, 32 yaşını qeyd edəcəkdi. Amma o, artıq bizim aramızda deyil. O, Şəhidlər Xiyabanında, qəlbimizdə və qəhrəmanlıq tariximizdə yaşayır. Vüqarın doğum günü ilə 44 günlük Zəfər müharibəsi arasında bir qismət bağı var. O, dünyaya gələndə zaman belə bilmirdi ki, bu uşaq bir gün Zəfərin əsgəri olacaq. O, doğulmaqla bu torpağın azadlıq dastanına öz imzasını atmağa gəlmişdi. Unutmadıq, unutmarıq! İsmayılov Vüqar kimi qəhrəmanlarımızın adı hər zaman ehtiramla anılacaq. Onların ruhu bizə güc, onların əməlləri bizə yol göstərəcək. Doğum günün mübarək, igid Vüqar! Sən bu millətin qürurusan. 8. Zəfər Tariximizin Beşinci İlində Qəhrəman Şəhid Əşrəf Məmmədlini Anırıq 15 sentyabr 1999-cu il tarixində İsmayıllı rayonunun Maçaxı kəndində dünyaya gələn Əşrəf Məmmədli Azərbaycan tarixində iz qoymuş qəhrəmanlardan biridir. Bu gün 15 sentyabr 2025-ci il onun doğum günüdür. Eyni zamanda, bu günlər Azərbaycan xalqı üçün daha böyük mənanı ifadə edir. Vətən müharibəsi Zəfərinin beşinci ildönümünə hazırlaşdığımız bir dövrdə, biz şəhidlərimizi dərin ehtiramla yad edirik. Əşrəf Məmmədli ilk təhsilini 2005-2009-cu illərdə Maçaxı kənd tam orta məktəbində, daha sonra isə 2009-2014-cü illərdə Tircan kənd tam orta məktəbində almışdır. 2014-2017-ci illərdə Abşeron rayonundakı Ceyranbatan Peşə Liseyində “təmirçi-çilingər” ixtisasına yiyələnmişdir. Əldə etdiyi texniki biliklərə baxmayaraq onun əsl peşəsi Vətənə xidmət idi. Əşrəf Məmmədli 2018-2019-cu illərdə Dövlət Sərhəd Xidmətinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olmuş, xidmətini başa vurduqdan sonra 2019-cu ilin noyabr ayından etibarən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir. Peşəkar hərbçi kimi formalaşan Əşrəf qısa müddət ərzində yüksək intizamı, hazırlığı və vətənpərvərliyi ilə seçilir. 2020-ci ilin 27 sentyabr tarixində başlayan, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasına yönəlmiş 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Əşrəf Məmmədli Azərbaycan Ordusunun Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri kimi döyüşlərə qatılmış Cəbrayıl rayonunun azadlığı uğrunda gedən ağır və şiddətli döyüşlərdə fədakarlıqla vuruşmuşdur.   O, 17 oktyabr 2020-ci il tarixində Cəbrayıl döyüşləri zamanı silahdaşları Səyyad Şıxıyev və Aşur Cəmiyev ilə birlikdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. Onların canı, qanı bahasına torpaqlarımız işğaldan azad edilmiş, Azərbaycan xalqının 30 illik həsrətinə son qoyulmuşdur. Əşrəf Məmmədli İsmayıllı rayonunun doğma Maçaxı kəndində torpağa tapşırılıb. Onun əziz xatirəsi xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaqdır. Qəhrəman şəhidimizin xidmətləri dövlət səviyyəsində də yüksək qiymətləndirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamlarına əsasən Əşrəf Məmmədli ölümündən sonra aşağıdakı medallarla təltif olunub: "Vətən uğrunda", "Döyüşdə fərqlənməyə görə", "Cəbrayılın azad olunmasına görə". Bu təltiflər bir daha göstərir ki, Əşrəf Məmmədli kimi qəhrəmanların fədakarlığı, mərdliyi və Vətən sevgisi unudulmur. Onların əziz xatirəsi və göstərdikləri şücaət hər zaman xalqımıza ruh, gələcək nəsillərə isə örnək olacaq. Əşrəf Məmmədlinin doğum günü və Zəfərin beşinci ili ərəfəsində qəhrəman şəhidlərimizi bir daha sonsuz minnət və ehtiramla anırıq. 9. Orxan Mirzəyev: Qələbəyə Aparan Yolun Qəhrəmanı Orxan Mirzəyev bir millətin yaddaşına yazılmış qəhrəmanlıq dastanıdır. O, 1993-cü il sentyabrın 15-də Azərbaycanın Biləsuvar rayonunun Zəhmətabad kəndində anadan olub. Vətənpərvərlik ruhunda böyüyən Orxan sonralar Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarında çavuş rütbəsi ilə xidmət edərək dövlətə sədaqətini əməli ilə sübut etdi. 2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsində Orxan Mirzəyev minlərlə igid Azərbaycan əsgəri kimi cəbhəyə yollandı. Onun döyüş yolu Füzulidən keçdi, Şuşaya qədər uzandı. Hər addımda göstərdiyi şücaət, qorxmazlıq və vətən sevgisi ilə adını tarixə yazdı. 7 noyabr 2020-ci il Azərbaycan ordusunun Şuşa uğrunda apardığı qanlı, amma şanlı döyüşlərdə Orxan şəhidlik zirvəsinə ucaldı. 10 noyabrda doğulub, boya-başa çatdığı Biləsuvarda torpağa tapşırıldı. Amma o, bu torpaq üçün can verərək əbədiyyətə qovuşdu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə Orxan Mirzəyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Şuşanın azad olunmasına görə", "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalları ilə təltif olundu. Bu medallar təkcə bir əsgərin qəhrəmanlığının deyil, bütöv bir xalqın qürurunun təcəssümüdür. Bu gün 15 sentyabr Orxan Mirzəyevin doğum günü olmaqla, həm də şəhidin ruhuna ehtiram, Vətən uğrunda can verənlərin xatirəsinə sayğı günüdür. O, fiziki olaraq aramızda olmasa da, ruhu ilə, döyüş yolu ilə, vətən sevgisi ilə hər birimizin qəlbində yaşayır. 44 günlük müharibə Azərbaycan xalqının birliyinin, iradəsinin və qələbə əzminin nümunəsi oldu. Bu zəfərin təməlində Orxan Mirzəyev kimi yüzlərlə igid övladımızın qanı, canı dayanır. Onların sayəsində bu gün üçrəngli bayrağımız azad edilmiş torpaqlarda qürurla dalğalanır.  

Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi COP29 sammiti başa çatsa da, tədbirlə bağlı təəssüratlar, habelə, sammitin nəticələrindən irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi davam edir.  Sammitlə bağlı diqqət çəkən məqamlardan biri tədbirin yüksək təhlükəsizlik şəraitində təşkili ilə bağlıdır. Maraqlıdır, 80 min nəfərə yaxın qonağın iştirak etdiyi sammitdə təhlükəsizliyin yüksək səviyyədə təşkili hansı mətləblərdən xəbər verir? Saytımıza açıqlama verən Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilov mövzu ilə bağlı maraqlı fikirlər səsləndirib: “COP29 sammitində təhlükəsizliyin yüksək səviyyədə təmini DTX və digər güc orqanlarının peşəkarlığını göstərir. Beynəlxalq sammit zamanı ölkəmizə gələn 80 minə yaxın qonağın təhlükəsizliyi etibarlı şəkildə təmin edildi ki, bu da hər şeydən öncə güc orqanlarımızın – Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin, Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin, Daxili İşlər Nazirliyinin, Prezidentin Təhlükəsizlik Xidmətinin peşəkarlığını göstərir. Bu fakt bi daha sübut edir ki, ölkəmizin hüquq-mühafizə və təhlkəsizlik orqanlarında iş yüksək səviyyədə təşkil edilib və onların hazırlıq səviyyəsi beynəlxalq əhəmiyyətli ali tədbirlərin təhlükəsiz şəkildə keçirilməsinə imkan verir. Şübhəsiz, COP29-un təhlükəsiz ortamda təşkili məsələsində DTX-nın üzərinə xüsusi məsuliyyət düşürdü. Qürurvericidir ki, adıçəkilən qurum bu işin öhdəsindən çox böyük bacarıqla gəldi. Sammit zamanı kiçik də olsa xoşagəlməz hadisə baş vermədi. Sammit sakit və təhlükəsiz bir ortamda öz fəaliyyətinə başladı və bu cür də başa çatdı. Təşkilatçılıqla yanaşı, təhlükəsizliyin yüksək səviyyədə təşkili, qonaqlara göstərilən yüksək diqqət və qayğı ölkəmizə səfər edən hər kəsdə xoş təəssürat yaratdı. Əminliklə demək olar ki, Azərbaycan COP29-dan  mənəvi-diplomatik baxımdan böyük qazancla çıxdı. COP29-un yüksək səviyyədə təşkili bütün dünyaya göstərdi ki, ölkəmiz bu cür mühüm tədbirlərə ev sahibliyi etmək üçün ideal ölkədir. Yəqin ki, bu faktor gələcək tədbirlər zamanı da nəzərə alınacaq və ölkəmiz bundan sonra da öz zəngin təşkilatçılıq təcrübəsi ilə hər kəsi heyrətləndirməkdə davam edəcək”. Seymur ƏLİYEV  

Səmyar Abdullayev: “İlk dəfə məhz Ulu öndərin təşəbbüsü ilə bu siyasət sistemləşdirilib, prioritet istiqamətlərdən biri elan olunub” “Prezident İlham Əliyev Ümummilli liderin əlillərə dövlət qayğısı siyasətini uğurla davam etdirməkdədir” Bu gün Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 101-ci ildönümüdür. Azərbaycan Gözdən Əlillər Cəmiyyətinin sədri Səmyar Abdullayevlə söhbətimizdə Ulu öndərin əlillərlə bağlı siyasətini şərh etməyə çalışdıq: -Səmyar müəllim, Ulu öndərin həssas kateqoriyadan olan bütün şəxslər kimi əlillərə də daim qayğı ilə yanaşdığı, onların sosial durumunu, mənzil-məişət şəraitini diqqət mərkəzində saxladığı hər kəsə məlumdur. Sizcə Heydər Əliyevin bu sahədəki çoxsaylı xidmətləri, bu xidmətlərin tarixi əhəmiyyəti qısaca necə xarakterizə edilə bilər? -Hər şeydən öncə qeyd edim ki, ölkəmizdə əlillərə dövlət qayğısı siyasəti Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Heydər Əliyevin həssas kateqoriyadan olan bütün şəxslər kimi, əlillərə olan münasibətində diqqət çəkən ən mühüm amil Ulu öndərin bu sahədə bütöv bir dəyərlər sistemi yaratmasıdır. Ümummilli liderdən öncə də əlillərə dövlət qayğısı ilə bağlı bəzi nümunələr olsa da, bunlar pərakəndə xarakter daşıyır, nə hüquqi, nə də siyasi baxımından ciddi bir sistemə söykənmirdi. Məhz Heydər Əliyev bu sahədə aydın, qəti və mükəmməl bir sistem formalaşdırdı. Ulu öndər əlillərə dövlət qayğısını inkişaf etdirmək, bu qayğının miqyasını genişləndirmək üçün bir sıra addımlar atdı ki, bunlardan da biri bu sahədə hüquqi bazanın gücləndirilməsi oldu. Heydər Əliyevin təşəbbüsü və səyi ilə əlillərin hüquqlarının daha da genişləndirilməsi mümkün oldu. Onu da qeyd edək ki, Beynəlxalq Əlillər Günü məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin imzaladığı müvafiq Sərəncama əsasən 1994-cü ildən etibarən dünyanın sivil ölkələri ilə yanaşı, Azərbaycanda da qeyd olunmağa başlamışdır. Ümummilli lider həm dövlət, həm də cəmiyyət olaraq əlillərə sahiblənməyin, onların qayğısına qalmağın vacibliyini əməli fəaliyyəti ilə bütün xalqın diqqətinə çatdırdı, ictimai şüurda bu həqiqəti möhkəmləndirdi. Heydər Əliyev 1995-ci il yanvarın 17-də Respublika Protez-Ortopedik Bərpa Mərkəzinin kollektivi ilə görüşündə demişdir: “İnsanların, dövlətin, cəmiyyətin fiziki, ruhi cəhətdən müəyyən məhrumiyyətlərə uğramış adamlara qayğısı həmişə yüksək səviyyədə olmalıdır”. Heydər Əliyev bu sahədə şəxsi nümunə göstərərək bütün toplumu bu ideya ətrafında səfərbər edə bilmiş, əlillərə olan qayğı və diqqətin əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasına müvəffəq olmuşdur. -Əlillərin mənzil-məişət şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün Ulu öndər tərəfindən görülən hansı işləri qeyd edə bilərsiniz? -Heydər Əliyev siyasi hakimiyyəti dönəmində əlillərin mənzil-məişət şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün silsilə addımlar atmış, mühüm dövlət layihələrinin icrasına nail olmuşdur. Statistikaya nəzər salsaq, bu həqiqəti konkret faktların timsalında daha aydın görə bilərik. 1997-2003-cü illərdə Heydər Əliyevin qayğısı sayəsində 508 əlil ailəsi mənzil, 138 əlil ailəsi isə fərdi evlə təmin olunmuş, onların mənzil-məişət şəraiti yaxşılaşdırılmışdır. 1998-2002-ci illərdə yenə də Ümummilli liderin təşəbbüsü ilə 1090 nəfər əlilə minik avtomobili verilmişdir. Bu, elə bir dönəm idi ki, Qarabağ və ətraf ərazilər işğal altında idi. Büdcədə lazımi vəsait yox idi. Ölkəmiz həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan ciddi təbəddülatlar içərisində idi. Lakin buna baxmayaraq Heydər Əliyev əlilləri dövlət qayğısından kənarda qoymur, əksinə, onlara qayğını artırırdı. Bu, Ulu öndərin əlillərə olan həssas, sevgi və humanistlik dolu münasibətini əks etdirir. -Bu gün ölkəmizdə əlillərə dövlət qayğısı siyasəti hansı səviyyədədir? -Sevindiricidir ki, Ulu öndərin əlillərlə bağlı siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam və inkişaf etdirilmiş, miqyas və keyfiyyət etibarilə yeni mərhələyə yüksəlmişdir. Heydər Əliyevin bu sahədəki mirasına da bacarıqla sahiblənən Müzəffər Ali Baş Komandan, əlillərin sosial rifahını yaxşılaşdırılması üçün çoxsaylı təşəbbüslər irəli sürmüş, regional miqyasda böyük əks-səda doğuran sosial layihələr həyata keçirmişdir. Prezident İlham Əliyev 25 fevral 2019-cu il tarixdə "Əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" müvafiq Sərəncam imzalamış, bununla da əlillərə verilən sosial müavinətlərin miqdarı əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Sözügen Sərəncamla sosial müavinətin məbləğinin I qrup əlilliyə görə (ümumi səbəbdən əlillər üçün 82 manatdan, müharibə əlilləri üçün 101 manatdan, "Çernobıl AES-də hərbi xidmətlə əlaqədar" və "hərbi xidmət vəzifəsini yerinə yetirməklə əlaqədar" əlilliyi olanlar üçün 94 manatdan) 150 manata, II qrup əlilliyə görə (ümumi səbəbdən əlillər üçün 61 manatdan, müharibə əlilləri, "Çernobıl AES-də hərbi xidmətlə əlaqədar" və "hərbi xidmət vəzifəsini yerinə yetirməklə əlaqədar" əlilliyi olanlar üçün 81 manatdan) 130 manata, III qrup əlilliyə görə isə (ümumi səbəblərdən əlillər üçün 52 manatdan, müharibə əlilləri üçün 73 manatdan və "Çernobıl AES-də hərbi xidmətlə əlaqədar" və "hərbi xidmət vəzifəsini yerinə yetirməklə əlaqədar" əlilliyi olanlar üçün 61 manatdan) 110 manata, sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqlar üçün 82 manatdan 150 manata çatdırılmışdır. 2019-cu ildən sonrakı 5 il ərzində əlillərin sosial rifahının və mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün dövlətimiz tərəfindən əlavə tədbirlər həyata keçirilmiş, mühüm uğurlara nail olunmuşdur. Bu, əlillərin reabilitasiyası ilə bağlı məsələdə də özünü aydın göstərir. Məlumat üçün qeyd edim ki, ölkəmizdə son 5 ildə reabilitasiya xidmətləri göstərilən şəxslərin illik sayı 3 dəfə artaraq  60 minə çatıb. Həmçinin, əlilliyi olan şəxslərə dövlət büdcəsi hesabına verilən reabilitasiya vasitələri növlərinin siyahısı xeyli genişləndirilib. Müharibə əlillərinin müasir protezləlrə təmin olunması da dövlətimizin diqqət mərkəzindədir. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra müharibə ilə əlaqədar əlilliyi olan 448 şəxs 467 ədəd son nəsil müasir protezlə təmin olunub ki, bu da dövlətimizin əlil vətəndaşlara olan qayğısına bariz nümunədir. -Səmyar müəllim, gözdən əlil vətəndaşlarımızla bağlı görülən işlər haqqında nə deyə bilərsiniz? -Bütün əlillər kimi gözdən əlil vətəndaşlarımız da dövlətimizin diqqət və qayğıısnı daim öz üzərlərində hiss edib. Ölkəmizdə gözdən əlil vətəndaşlar üçün binalar inşa edilib, onların mənzillə təminatı istqiamətində mühüm addımlar atılıb. Sevindiricidir ki, bu qəbildən olan binaların açılışında Prezident İlham Əliyevin özü şəxsən iştirak edir. Bu cür binalardan biri 2015-ci ildə istifadəyə verildi ki, bu binanın da açılışında dövlət başçısı şəxsən iştirak etdi. 132 mənzilli bu binanın açılışında Prezident İlham Əliyev əlillərə olan dövlət qayğısını qeyd etməklə yanaşı, onlarla bağlı istək və gözləntilərini də dilə gətirərək demişdir: “Bilirsiniz ki, son illər ərzində müharibə əlilləri, şəhid ailələri üçün minlərlə evlər tikilib. 5200 şəhid ailəsi və müharibə əlili dövlət tərəfindən evlə təmin edilib. Eyni zamanda, onlara 5 mindən artıq minik avtomobil verilmişdir. Deyə bilərəm ki, Azərbaycanda nümayiş etdirilən bu yanaşma heç bir başqa ölkədə yoxdur. Bu, bir daha bizim sosial siyasətimizi əks etdirir, eyni zamanda, onu göstərir ki, xalq üçün, dövlət üçün böyük xidmətlər göstərmiş insanlara, fiziki qüsurlu insanlara dövlət tərəfindən daim diqqət göstərilir və göstəriləcəkdir. Mən çox istəyirəm ki, Azərbaycanda yaşayan bütün əlillər cəmiyyətdə fəal rol oynasınlar. Yəni, onlar cəmiyyətdən təcrid edilmiş vəziyyətə düşməsinlər. Onlar işlə təmin olunsunlar, onlar üçün yaxşı şərait yaradılsın, bax belə gözəl binalar tikilsin. Cəmiyyətdə də onlara daim hörmət, diqqət göstərilsin. Dövlət öz üzərinə düşən vəzifəni icra edir. Ancaq əlbəttə ki, bütün cəmiyyət də bu təşəbbüsə qoşulmalıdır”. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən 2021-2024-cü illərdə500 nəfərə yaxın gözdən əlil mənzillə təmin edilib. Bu gün gözdən əllllər üçün Bakının Sabunçu rayonunun Zabrat qəsəbəsində Tədris-Bərpa Mərkəzi fəaliyyət göstərir. Yüzlərlə gözdən əlil bu Mərkəzin imkanlarından istifadə edir. Bu Mərkəz Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə fəaliyyətə başlayıb və onun açılışında dövlət başçısı şəxsən iştirak edib. Mən əlillərə, eləcə də gözən əlil vətəndaşlarımıza göstərilən diqqət və qayğıya görə Heydər Əliyev Fonduna, Fondun rəhbəri, Azərbaycan Respublikasının Birinci Vitse-prezidenti Mehriban Əliyevaya təşəkkür etməyi özümə borc bilirəm. Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk gündən etibarən əlillərin sosial rifahının yüksəldilməsi, müalicəsi istiqamətində böyük işlər görüb, mühüm layihələr həyata keçirib. Fondun dəstəyi ilə 1 saylı və 2 saylı Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələrində müasir tələblərə uyğun yaşayış və reabilitasiya şəraiti yaradılıb. Hər iki müəssisədə  5-18 yaşlarında 339 uşaq daimi dövlət təminatındadır. Heydər Əliyev Fondu müharibədə yaralanan hərbçilərimizin müasir protezlərlə təminində də fəal rol oynayır. Heydər Əliyev Fondunun “2016-cı ilin aprel döyüşlərində yaralanmış əsgər və zabitlərin yüksək texnologiyalı protezlərlə təmin edilməsi” layihəsi çərçivəsində sağlamlıq imkanı məhdud hərbçilərimiz Almaniya, İslandiya, İngiltərənin dünyada müasir protez istehsalçıları kimi tanınan şirkətlərinin yüksək texnologiyalı məhsulları ilə təmin olunub. Görülən bütün bu işlər Ulu öndər Heydər Əliyev siyasətinin davamı və inkişafı çərçivəsində həyata keçirilib. Əminəm ki, Azərbaycan dövləti bundan sonra da əlil vətəndaşlarımızın sosial rifahının, mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün maksimum səy göstərəcək, hər bir əlil vətəndaşın ümid və sevinc mənbəyi olaraq qalacaq. Seymur ƏLİYEV