Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı
Veteranların təcrübəsindən biz daim bəhrələnməliyik, istifadə etməliyik
Heydər Əliyev

ГЕНЕРАЛ АЗИ АСЛАНОВ КАК ЗЕРКАЛО АЗЕРБАЙДЖАНСКОГО ПАТРИОТИЗМА

     В Азербайджане нет человека, который не знал и не гордился бы генералом Ази Аслановым. Дважды Герой Советского Союза стал подлинным  национальным героем  Азербайджана, таким же, как Кер- оглы и  Бабек. Ази Аслановым похоронен в Баку, в Нагорном парке, оттуда   вот уже 75 лет, словно видит  как живет, развивается его родной  край – Азербайджан.        Сейчас, в условиях неофашистских вызовов, особую значимость приобретает знание подлинной  истории  Второй мировой войны, имен и заслуги героев, отдавших жизнь за свободу и процветание народов Советского Союза. Это наш долг перед поколением, победившим фашизм вопреки огромным трудностям.      Вместе с тем формирование  и развитие  исторического сознания является важнейшей предпосылкой становления патриотизма, развития патриотических чувств.  Ведь патриотизм — оборотная сторона исторической памяти народа. Если удается теми или иными средствами затушевать эту память, то можно как угодно переписать историю, манипулировать общественным сознанием, формировать поколения, которые смирятся с искаженными геополитическими трансформациями.      В этой связи неизменно следует  учесть возможную внешнюю диверсию против устоявшихся  канонов патриотизма. Подмывание истоков патриотизма —  опасная, изощренная  работа,  разрушающая со временем основы государства. Часто это делается руками недовольных властью внутренних врагов, так называемой «пятой колонны». История изобилует примерами разрушительной деятельности «пятой колонны». Достаточно напомнить трагическое разрушение Советского Союза. Идеологи перестройки начали именно с дискредитации советского патриотизма, вели систематическую уничижительную идеологическую работу  по отношению ко всему святому, чем гордились советские люди.      Как  подчеркивает Президент Азербайджана Ильхам  Алиев, «азербайджанское общество — это патриотическое общество... мораль, патриотизм, достоинство и национальная гордость являются национальными ценностями Азербайджана… и мы будем защищать их».      Правительство Азербайджана, институты гражданского общества республики неустанно ведут масштабную работу по отражению  патриотических идей в системе воспитания, образования, информационной политике.      В этом отношении поучительно участие Азербайджана в Великой Отечественной войне, и знание правды об этом. Азербайджан внес весомый  вклад в победу в этой войне. В тяжелые для страны времена Азербайджан являлся главным поставщиком нефти и нефтепродуктов на фронт. Республика производила 80 % топлива страны. Танковые, механизированные части, авиация сражались благодаря бакинской нефти. Более того в Баку выпускались около 130 видов вооружений и боеприпасов. Не случайно  Адольф Гитлер стремился на Кавказ, мечтал о Баку. К счастью, враг был остановлен на подступах Азербайджана.      На  фронт из Азербайджана ушли 700 тысяч человек, половина из которых героически погибла на полях сражений. За подвиги, совершенные в годы Великой Отечественной войны, 130 представителей Азербайджана  были удостоены высокого звания Героя Советского Союза.      К сожалению, поколение ветеранов  Отечественной войны у нас потом пополнилось участниками Афганской и Карабахской войны. В период распада СССР  наша Республика   оказалась в центре международного армянского заговора, была втянута в  карабахский конфликт, который привел к  оккупации 20% азербайджанских земель Арменией. Более 10 тысяч человек погибли в этом конфликте,  был совершен   варварский Ходжалинский геноцид, около миллиона  людей стали беженцами. Эти  трагические послевоенные перипетии  Ази Асланов, конечно, не мог представить. Он  свою жизнь  отдал за светлое будущее и гармоничное развитие советских людей.      Ази Асланову было суждено с 1939 по 1945г.г.  непрерывно воевать.  Он погиб 24 января 1945 г. в Лиепайском районе Латвии. Ази Асланов восхищал своих солдат и командиров, и  командующего 3-м Белорусским фронтом генерала армии Ивана  Черняховского невероятной стойкостью,  мужеством, военным  профессионализмом.  В сложных  фронтовых условиях он всегда принимал единственно верное решение.  И это приводило к успеху и в оборонительных боях, и в наступательных  операциях. Подчиненные любили его за понимание их проблем, за мудрость и веру в неизбежную победу над фашистскими захватчиками.      Если проследить жизненный путь Ази Асланова, то создается впечатление, что он или учился, или служил. Даже при коротких передышках на фронте он старался осваивать новые знания, новый опыт  на различных краткосрочных курсах.      Родился  генерал 22 января  1910 году в семье рабочего. Отец  Ази Асланова  умер  в 1923 году  и 13 летний мальчик  стал  чернорабочим, чтобы помогать матери, поддерживать семью. Однако  тяга к знаниям  была  очень большой и он  умудрился в 1924 году окончить  курсы ликвидации безграмотности. Затем поступил в Закавказскую военно-подготовительную школу № 1 в Баку, которую успешно закончил в 1929 году и был направлен для продолжения учебы в знаменитую  Борисоглебско-Ленинградскую кавалерийскую школу. После ее окончания в 1931 году  начинается  непрерывная  служба в Армии. Он  проходит путь  от командира взвода 15-го кавалерийского полка 3-й Бессарабской кавалерийской дивизии имени Котовского  до  командира 35-й гвардейской танковой бригады 3-го гвардейского механизированного корпуса, становится генерал – майором.      Уже в период службы Ази Асланов окончил курсы при Военной академии механизации и моторизации РККА в 1933 году.  С декабря 1943 по апрель 1944 года учился на краткосрочных курсах при Военной академии механизации и моторизации РККА имени И. В. Сталина.      Ази Асланов  был участником  Польского похода в сентябре 1939 года и советско-финской войны 1939-1940 годов. Великую Отечественную войну он  встретил под Киевом, в составе 10-й танковой дивизии, командовал танковым батальоном. Принимал  непосредственное участие в обороне Киева. В феврале 1942 года получил назначение на Крымский фронт, вступил в должность заместителя командира 55-й отдельной танковой бригады . После эвакуации из Крыма в мае 1942 года восстанавливал бригаду на Северном Кавказе.      Уже в июне 1942 года бригада вновь вступила в бой в составе 28-го танкового корпуса 4-й танковой армии на Сталинградском фронте.   19 ноября 1942 года началось контрнаступление советских войск под Сталинградом. В течение суток танкисты Асланова с боями преодолели более 40 километров. 21-го ноября 55-й отдельный танковый полк перерезал железнодорожную линию Сталинград — Сальск.  22-23 ноября, развивая наступление, танкисты Асланова заняли станцию Абганерово и посёлок Верхне-Кумский.      В декабре 1942 года 55-й танковый полк Асланова противостоял передовым частям  армии  фельдмаршала Манштейна, пытавшимся прорваться к окруженной 6-й армии Ф.Паулюса. В ходе ожесточённых боев в районе Верхне-Кумский танкисты Асланова уничтожили 30 танков, 26 орудий, 50 автомашин и до 2-х тысяч солдат и офицеров противника. За  Сталинградские бои  Ази Асланову было присвоено первое  звание Героя Советского Союза. Указ Президиума Верховного Совета СССР от 22 декабря 1942 года  звучал так: «За образцовое выполнение заданий командования на фронте борьбы с немецко-фашистскими захватчиками, проявленное при этом бесстрашие и героизм, за умелое и мужественное руководство подчинёнными частями», подполковнику Ази Асланову присвоить звание Героя Советского Союза.      Газета «Красная Звезда» от 24 декабря 1942 года писала: «История войн ещё не видела бойцов, так мужественно сражавшихся как Ази . Асланов и его боевые друзья. Как бы ни были сильны вражеские танки и пехота им не сравниться с частью руководимой могучим, волевым командиром Героем Советского Союза Ази Аслановым».      В январе 1943 года Ази Асланов был произведён в полковники и назначен командиром 35-й гвардейской танковой бригады 3-го гвардейского механизированного корпуса. 13 января 1943 года  газета Сталинградского фронта «Сын Отечества»  отмечала:  «… тому  как  увязывать танковые операции с действиями пехоты и артиллерии нужно учиться у части гвардии полковника Ази Асланова. Пусть боевое умение танкистов Героя Советского Союза Ази Асланова будет образцом для всех наших подразделений…»      Танкисты Асланова участвовали в освобождении городов Белгород, Сумы, Ахтырка, Полтава, Лебедин, Миргород. В  марте 1944 года Ази Асланов был произведён в генерал-майоры танковых войск. В течение лета и осени 1944 года бригада Асланова участвовала в освобождении городов Вилейка, Минск, Молодечно, Вильнюс, Шяуляй,       Елгава и других. Бригада получила восемь благодарностей Верховного Главнокомандующего. 12 августа 1944 года 35-й гвардейской танковой бригаде было присвоено почётное наименование «Шавлинская».. В конце 1944 — начале 1945 года 35-я гвардейская танковая бригада участвовала в блокаде Курляндской группировки противника.      Ази Асланов не дожил до Великой Победы. В представление командующего 3-м Белорусским фронтом  генерала армии  Черняховского от 4 июля 1944 года о присвоении Герою Советского Союза гвардии генерал-майору Ази Асланову звания дважды Героя Советского Союза подчеркиваются  заслуги в руководстве боевыми действиями бригады и личный героизм  в ходе операции «Багратион».  К сожалению, только  21 июня 1991 года это представление было рассмотрено. И  Герой Советского Союза гвардии генерал-майор танковых войск Ази Асланов вторично был удостоен звания Герой Советского Союза (посмертно).       В Азербайджане стало общепризнанным, что  перед лицом новых возможных угроз следует обратиться к урокам истории, опыту предшествующих поколений в борьбе за независимость и свободу. Жизнь таких людей как генерал Ази Асланов является прекрасным  примером  проявления азербайджанского патриотизма, отличающегося пониманием единства  национального и интернационального, азербайджанских и  всечеловеческих  нравственных ценностей. Шовинизм, узколобый национализм  воспринимался Ази Аслановым как преступление против человечности.      Ази Асланову было бы по душе концепция «азербайджанства», предложенная национальным лидером Гейдаром Алиевым. Ведь эта концепция учитывает объективное единство и вместе с тем многообразие азербайджанской нации. Он бы поддержал политику мультикультурализма, ориентированную на сохранение разнообразия культур.  Азербайджан сейчас относится к числу немногих государств, где мультикультурализм приобрел статус государственной политики. Это  не только гуманная, но  и очень мудрая политика. Она, предотвращая истоки сепаратизма, национальной розни, укрепляет безопасность страны.      Джалиль Халилов, полковник, заместитель председателя Организации ветеранов войны, труда и вооруженных сил Азербайджанской Республики, доктор философии по политическим наукам  

2020-02-01 00:00:00
2276 baxış

Digər xəbərlər

Vətənə gərək fəaliyyət

Hər bir insanı, onun həyatı və fəsliyyətini tərcümeyi-halından tanımaq olur, yaşadığı ömürlük onun barometridir, necə var, eləcə, həyatını bütün dolğunluğu ilə əks etdirir. Onu dəyişmək, redaktə etmək olmur, o, yazılmır, yaşanılır. Aradan illər keçir, geriyə baxanda yaşanmış ömür bir daha gözlərinin qarşısından keçir, o zaman gördüyün işlər haqqında, istər-istəməz hesabat verməli olursan. Burada bir deyimi yada salmaq yerinə düşər: "Tarix, əslində yoxdur, olan-bioqrafiyalardır". Bu mənada bizim bioqrafiyalarımız keçilmiş yol haqqında çox şey, bəlkə də hər şeyi deyir... Çoxdan tanıdığım ehtiyatda olan polkovnik, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Cəlil Xəlilov belə bir bioqrafiyaya malikdir. Nə zamansa xəyallarında zabit olmaq, orduda xidmət etmək arzusunu quranda talenin onu Əfqanıstan, Qarabağ müharibələrindən keçirəcəyini xəyalına belə gətirmirdi. Ancaq bu ömür yaşandı. Onun bioqrafiyası yaşadığı ömrü, fəaliyyətini tamamilə əks etdirir. Bioqrafiyası ilə tanışlıq Cəlil müəllimin keçdiyi yol, yaşadığı ömür haqqında aydın təsəvvür yaradır. Onu tanıdığım zaman (90-cı illərin ortaları) mən Müdafiə Nazirliyinin orqanı olan "Azərbaycan ordusu" qəzetinin baş redaktor müavini kimi hərbi vətənpərvərlik istiqamətində gedən prosesləri yaxından izləyirdim. C.Xəlilov isə Sərhəd Qoşunları Silahlı Qüvvələrində xidmət edir, peşəkar zabit olaraq ordu quruculuğunda əlindən gələni edirdi. Tanışlığımıza qədərki həyat yolunu isə yalnız tərcümeyi-halından öyrənirəm. Polkovnikin ömürlüyünə nəzər salarkən özünü gənc yaşlarından orduya həsr etdiyinin şahidi oluruq. Hərb işə olan marağıi və bacarığı onu Semferopol Ali Hərbi Siyasi Məktəbinə gətirib çıxarmış və oranı bitirmişdir. Hərbi təhsillə kifayətlənməyərək, 1990-ci ildə Tacikistan Dövlət Universitetinin Hüquq fakultəsini də (qiyabi) bitirmişdir. Həmin ildən SSRİ DTK-nın Cənub Sərhəd dairəsinin Pamir sərhəd dəstəsində zastava rəisinin müavini, sərhəd dəstəsində hərbi-siyasi şöbədə təlimatçı vəzifəsində xidmət etmişdir. Sovetlər dönəmində hər bir əsgər və zabitin ən böyük sınağı Əfqanıstan müharibəsi hesab olunurdu. Onun da taleyinə Əfqanıstan müharibəsindən keçmək yazılmışdı. Xalq arasında qorxunc müharibə imici qazanan Əfqanıstan müharibəsində o, sərhədçi kimi xüsusi xidmət orqanlarının tərkibində bir neçə xüsusi əməliyyatın iştirakçısı olur. Əfqanıstan müharibəsi və təhlükəsizlik orqanları veteranı Elşad Şabanov C.Xəlilovun bu bölgədə xidmətini belə xatırlayır: "... 1985-1987-ci illərdə Əfqanistanında xidməti vəzifəmi yerinə yetirdiyim müddətdə, 1986-ci ilin yanvar ayının sonunda Bədəxşan viləyətində Mövləvi Cəlilə qarşı hərbi əməliyatda  iştirak edən zaman Dağlıq rayon sayılan Bədəxşanın Mürqab sərhəd dəstəsində siyasi şöbədə baş leytenant, azərbaycanlı zabit Cəlil Xəlilovla  tanış oldum. Dağlıq Bədəxşanın Mürqab sərhəd dəstəsində xidmət edən sərhədçi  həmyerlimizi, baş leytenant Cəlil Xəlilovu mənə savadlı, hazırlıqlı və cəsarətli bir zabit kimi təqdim etdilər. Baş leytenant Cəlil Xəlilovun düşmənlərlə sərhəddə baş verən sillahlı toqquşmada yaxından iştirakı, göstərdiyi igidlik və şücayəti haqqında eşitdikdə onunla qürur duydum".     Deyim ki, istedad, elə isteddadır, istər sənətdə, ədəbiyyatda olsun, istərsə də hərbdə, ordu quruculuğunda... C.Xəlilovun da ordu quruculuğundakı həyat yolu onun belə bir istedada malik olduğunu göstərir.        O, harada, hansı vəzifədə xidmət etməsindən asılı olmayaraq hərbçi bacarığı, intuisiyası, intizamı, tapşırığı vaxtında və səhvsiz yerinə yetirməsi ilə komandirlərin hörmətini qazanmış, həm də hərb olimpində addım-addım irəliləmişdir. Gərək ki, filosof, esseist Ralf Emersonun sözləridir: "Zəif adamlar uğura inanırlar, güclülərsə cəbəb və nəticəyə". Bu baxımdan C.Xəlilovun hərbçi taleyində səbəb-nəticə komponentləri paralel olaraq çıxış edir. Əfqanıstandakı şücayəti nə qədər qürur doğursa da, yaxud müharibədən sonrakı xidməti uğurlu keçsə də, onu vətənində gedən proseslər daha çox düşündürürdü. Ona görə də sovetlərin dağılması ərəfəsində dərhal vətənə dönərək ən çətin vaxtda ordu quruculuğu prosesində yaxından iştirak edir, təcrübəsini yeni yaranan orduya həsr edir. Əfqanıstan təcrübəsi Qarabağ döyüşlərində onun köməyinə gəlir. Gənc zabitin həyatında çox qısa bir müddətdə iki fərqli müharibədə iştirakı ömrünün qürur səhifələrini təşkil edir. C.Xəlilov bu dövrdə Azərbaycan təhlikəsizlik orqanlarının tərkibində olan Sərhəd Qoşunlarının yaradılması və formalaşması prosesində öz bilik və bacarığını əsirgəmir. Bu spesifik qoşunların hazırda ölkə Silahlı Qüvvələrinin tərkibində özünəməxsus yer tutmasında Sərhəd Qoşunları Komandanının şəxsi heyətlə iş üzrə müavini kimi polkovnik C.Xəlilovun da danılmaz əməyi olmuşdur. Deyim ki, istənilən qoşun növündə şəxsi heyətlə iş hərbi və milli vətənpərvərlik amili prioritet istiqamətlərdən biridir. Bu mənada C.Xəlilovun yeni ordu quruculuğunda gördüyü işlər həqiqətən də təqdirəlayiqdir. Onun dövlətçiliyə göstərdiyi dəyərli və əvəzsiz xidmətlər daim diqqət mərkəzində olmuş, yüksək qiymətləndirilmişdir. C.Xəlilov ümumiyyətlə, 2013-cü ilə qədər Sərhəd Qoşunları və keçmiş Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində müxtəlif rəhbər vəzifələrdə layiqincə xidmət etmişdir. Bu illərdə xidməti işi ilə bağlı o, çox çətinliklərlə üzləşib, son dərəcədə gərgin vəziyyətlərlə qarşılaşıb. Ancaq zabit peşəkarlığı və sayıqlığı ilə onların öhdəsindən bacarıqla gəlib. 1993-cü ilin yayında Lənkəran Sərhəd Dəstəsinin qərargah rəisi olarkən bir qrup separatçı tərəfindən Azərbaycanın cənubunda Talış-Muğan respublikası yaradılması cəhdlərinə qarşı qətiyyətli mübarizə polkovnik Cəlil Xəlilovun xidməti həyatının ən uğurlu səhifələrindən biridir. Belə şərəfli səhifələrin sayı isə həqiqətən də çoxdur. Hər bir hərbçinin həyatında bir veteran olmaq xoşbəxtliyi də var. Belə ki, şərəf dolu hərbi xidmət arxada qaldıqdan sonra C.Xəlilov yenə də həyatını ordu quruculuğundan kənarda görmədi. Yüz minlərlə veteranın həyatı, güzaranı onu düşündürdüyü üçündür ki, ömrünü Respublika Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatına bağlayır, vətən uğrunda şəhid olmuş insanların ailələrinə, müharibə əlillərinə, İkinci Dünya, Əfqanıstan və Qarabağ müharibələrinin veteranlarına diqqət və qayğı ilə yanaşır və çox az bir müddətdə veteranların hörmətini qazanır. General-mayor Dadaş Rzayevin rəhbərlik etdiyi bu təşkilat respublika veteranlarını təmsil edir. Veteranların bu birliyi yeni gənc nəsil üçün də bir örnəkdir. Ehtiyatda olan polkovnik C.Xəlilov 2014-cü il Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini seçilir. O, bu gün ölkə rəhbərliyinin veteranlarla bağlı həyata keçirdiyi dövlət siyasətinin uğurla yerinə yetirilməsində, gənclərin azərbaycançılıq məfkurəsinə uyğun, vətənpərvərlik, öz tarixinə hörmət ruhunda tərbiyə olunmasında bütün biliyini, bacarığını sərf edir. Məhz onun təşkilatçılıq səyinin nəticəsidir ki, bu gün Respublika Veteranlar Təşkilatının dövlət orqanları və ictimai təşkilatlarla sıx əlaqələri qurulmuş, veterenların ölkənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştiraklarına nail olunmuşdur. Ölkənin təhsil ocaqları, müxtəlif idarə və müəssisələri, xüsusilə cəbhə bölgəsində yerləşən hərbi hissələrdə veterenlarla gənclərin müntəzəm görüşlərinin təşkilində Cəlil müəllimin böyük əməyi vardır. Səngərlərdə dayanan əsgər və zabitlərimizlə  növbəti unudulmaz görüşlərdən biri yaxın vaxtlarda İkinci Dünya Müharibəsi veteranları Bəkir Məmmədov və Damət Nəbiyevlə birlikdə Beyləqan və Füzuli istiqamətlərində cəbhə bölgəsində yerləşən hərbi hissələrimizə səfər zamanı baş tutub. Təşkilatın başlıca vəzifələrindən biri veteranların cəmiyyətə inteqrasiyasına nail olmaqla, vətəndaş cəmiyyətinin formalaşmasında yaxından iştirakdır. Cəlil Xəlilov Azərbaycan Vətəndaş Cəmiyyətinin inkişafında, bu sahədə dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində də fəaldır. Onun ölkədə veteran hərəkatının genişlənməsində xüsusi rolu və təşkilatçılıq səyləri danılmazdır. Veteranlar bunu bilir və yüksək qiymətləndirirlər. Erməni seperatizminə qarşı mübarizə bu gün yalnız cəbhədə deyil, hər yerdə, eləcə də beynəlxalq arenada davam edir. Erməni işğalçılarının yalanlarını ifşa etmək, işğalın mahiyyətini dünyaya çatdırmaq üçün Təşkilat da öz səylərini səfərbər etmişdir. Xüsusilə sədr müavininin Rusiya, Ukrayna, Belarusda keçirilən tədbirlərdə və bir çox beynəxalq görüşlərdə erməni separatçılarına qarşı çəkinmədən etdiyi çıxışlar, gətirdiyi tarixi faktlarla Qarabağ həqiqətlərini, münaqişənin əsl mahiyyətini dünya ictimayyətinə çatdırır. C.Xəlilovun Təşkilata gəlişi onun ümumi fəaliyyətinə yeni nizam, mütəşəkillilik və sistemlilik gətirib. Artıq Təşkilatın fəaliyyəti respublikanın bütün rayon və şəhərlərini əhatə etməklə, yerli icra orqnları, ictimai, o cümlədən gənclər təşkilatları və ziyalılarla sıx əlaqədə qurulmaqla cəmiyyətin bütün təbəqələrini əhatə edir. Yalnız bu il onlarla orta məktəbdə, Təşkilat Müdafiə Nazirliyinin təhsil müəssisələrində, Dövlət Təhlükəsizliyi, Dövlət Sərhəd xidmətlərinin akademiyalarında, Bakı Slavyan, Dövlət İqtisad, Odlar Yurdu, Qərb və digər universitetlərdə, neçə dövlət müəssisəsində müxtəlif və rəngarəng tədbirlər keçirmişdir. Təşkilat ölkə veteranlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində qəbul olunan dövlət sərəncamlarının həyata keçirilməsi istiqamətində də ardıcıl fəaliyyət göstərir.  Burada başlıca məqsəd veteranların sosial müdafiəsinin, cəmiyyətdəki mövqeyinin  gücləndirilməsindən ibarətdir.     C.Xəlilov peşəkar hərbçi olmaqla, həm də bir alim ömrü yaşayır; bu iki amili uzlaşdırmaq hər bir hərbçiyə müyəssər olmur. O, hərb sahəsindəki praktik bacarığını elmi sahəyə də gətirmiş "Milli təhlükəsizliyin təmin edilməsində milli mənlik şüurunun rolu" mövzusunda elmi işini uğurla müdafiə edərək siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. Bu istiqamətdə yazdığı məqalələr ölkənin nüfuzlu elmi jurnallarında dərc edilmişdir.  Məlumdur ki, dünya siyasətinin əsas prinsiplərindən birini təşkil edən milli mənafe və təhlükəsizlik məsələləri Azərbaycan müstəqilliyini qazandıqdan sonra qarşıda duran prioritet istiqamətlərindən biri olmuşdur. Çünki dövlətin və xalqın mənafe və maraqlarının özü bunu tələb edir. Azərbaycan da mürəkkəb geosiyasi bir coğrafiyada yerləşdiyindən dayanıqlı, gələcəyə yönəlik bir milli təhlükəsizlik konsepsiyasına malik olmalıdır. Müstəqilliyini qazanan Azərbaycanın bu istiqamətdə hazırladığı davamlı və dayanıqlı konsepsiyalar onun milli mənafe və təhlükəsizliyini qorumağa yönəldilmişdir. Lakin milli təhlükəsizlik və mənafelərin qorunması həm də bir vətəndaşlıq borcudur. Çünki milli təhlükəsizliyin təminatı fərdlərin bu işə münasibətindən asılıdır. Hər bir fərdin milli təhlükəsizliklə bağlı biliklər sistemində, dünyagörüşündə bu problem başlıca yer tutmalıdır.           O, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosenti kimi bu sahədəki elmi və praktik biliklərinin gənc nəsilə çatdırılmasında səylərini heç zaman əsirgəmir. Dörd kitab, əllidən çox elmi məqalə, bir proqram və dərslik müəllifi kimi araşdırmalarını davam etdirir. Praktik və nəzəri biliklərini ali məktəblərdə biliklər sisteminə çevirib tədris etmək onun tərcümeyi-halının ən önəmli səhifələrindən birini təşkil edir. Ali məktəblərin, universitet və akademiyaların uyğun bölümlərində bu vəzifə həyata keçirilsə də, əsas məsələ bu istiqamətdə yeni proqramların, dərsliklərin və dərs vəsaitlərinin yazılmasıdır. Bu mənada siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent  C.Xəlilovun "Milli təhlükəsizlik strategiyası" (Bakı, 2016) dərsliyi olduqca böyük əhəmiyyət daşıyır. İndiyədək C.Xəlilov milli təhlükəsizlik problemi ilə bağlı bir çox məqalələr yazsa da, son tədqiqatı monumentallığı, aktuallığı və əhəmiyyəti ilə bu sahədəki boşluğu tamamilə doldurur. Əslində bu vəsait dərslik adlandırılsa da, elmi sanbalı, məzmunu, problemlərin qoyuluşu və ona yanaşma baxımından tədqiqatın da tələblərinə tamamilə cavab verir və ona görə də onu cəsarətlə dərslik-monoqrafiya adlandırmaq mümkündür.          Dərslikdə milli təhlükəsizlik strategiyası və onun nəzəri əsasları, formalaşması və inkişaf xüsusiyyətləri, eləcə də prioritetləri konseptual şəkildə təhlil edilir. Müasir beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsində milli təhlükəsizlik problemini daha çox nəzəri istiqamətdə araşdırır və təhlükəsizliyin təmin edilməsi məsələsində beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsi və təcrübəsinə əsaslanır.  N.Makiavelli, T.Hobs, F.Ratsel, X.Makkinder, N.Şpaykmen kimi görkəmli geopolitika nəzəriyyəçilərinin əsərlərində formalaşan siyasi realizm məsələləri yeni düşüncə ilə təhlil edilir.          Dərslik-monoqrafiyada kollektiv təhlükəsizlik sisteminin mahiyyəti, məzmunu və xüsusiyyətlərinə ayrıca bir fəsil ayırması problemin aktuallığından irəli gəlmişdir. Belə ki, indiki zamanda kollektiv təhlükəsizlik, dövlətlərin sülhə təhdidin aradan qaldırılması, təcavüz aktlarının qarşısının alınması, yaxud yatırılmasında beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsini şərtləndirən əsas amillərdəndir. Beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminin universal və regional məsələləri ilə bağlı son əlli ildə dünyada qəbul edilən qərarlar və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların fəaliyyəti yeni dünya təhlükəsizik sisteminin formalaşması istiqamətində dəyərləndirilir. Dərslikdə dünyada milli təhlükəsizliyin mürəkkəb, çoxşaxəli bir sistem olduğu və burada şəxsiyyətin, cəmiyyətin, dövlətin  təhlükəsizlik məsələləri və onların tərkib hissələri, eləcə də prioritet istiqamətlərinin başlıca yer tutması çoxsaylı nümunələr və nəzəri fikirlər əsasında təhlil edilir.          Dosent Cəlil Xəlilovun "Milli təhlükəsizlik strategiyası" dərsliyinin böyük bir hissəsi Azərbaycan Respublikası milli təhlükəsizlik siyasətinin təşəkkülü, formalaşması və inkişaf xüsusiyyətlərinə həsr edilmişdir. Müəllif çox doğru olaraq, müasir geosiyasətdə Azərbaycanın daxili və xarici siyasətinin özünəməxsus yeri olduğunu, 1993-cü ildən başlayaraq milli təhlükəsiliyin təmin edilməsinin formalaşması üçün verilən qərarların, görülən işlərin təkmilləşdirildiyi və sistemli bir fəaliyyət halına gəldiyini qeyd edir: "Ümummilli lider Heydər Əliyev 1993-cü ildə hakimiyyətə gəldikdən sonra ən mürəkkəb problemlərdən biri sayılan regional səviyyədə dövlətin xarici münasibətlərinin ziddiyyətli, qeyri-sabit xarakteri və dünya xarici siyasət səhnəsində qeyri-müəyyən perspektivlərlə üzləşdi". Buna baxmayaraq Azərbaycanın xarici siyasət prioritetləri sırasında beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, enerji layihələrinin işlənib hazırlanması və ralllaşdırılması, iki qitə arasında nəqliyyat dəhlizi rolunun yerinə yetirilməsində mühüm rol oynaması onun strategiyasını müəyyənləşdirmişdir. Bütün bunlar ölkənin sabit və davamlı inkişafını şərtləndirdiyini, ictimai həyatın bütün sahələrini əhatə edən dinamik dəyişikliklər prosesinə mühüm təsir göstərmişdir.           Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov həmişə olduğu kimi, bu gün də eyni əzm və işgüzarlıqla Azərbaycan dövlətinə və xalqına sədaqətlə xidmət edir. Mən burada C.Xəlilovun tərcümeyi-halının bəzi məqamları üzərində dayandım. Bu məqamlardan həyatının bütün anlarında ürəyi vətəni, xalqı, dövləti ilə döyünən bir vətəndaş boy göstərir. Bu cür insanlar, bütün varlığı, həyatı, fəaliyyətləri ilə Vətəni ucaldır və bir parçasına çevrildikləri cəmiyyətin inkişafına təkan verirlər.    Bədirxan Əhmədli, professor, Qarabağ müharibəsi veteranı    

Hamısını oxu
İlham Əliyev atası kimi dahidir - Slutski

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev böyük atası, müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin banisi Heydər Əliyevin gördüyü işləri müvəffəqiyyətlə davam etdirir. Axar.az xəbər verir ki, bunu Report-a Rusiya Dövlət Dumasının beynəlxalq məsələlər komitəsinin sədri Leonid Slutski bildirib. “İlham Əliyevin payına düşən ən ağır məsələnin məhz Qarabağ münaqişəsi olduğunu bilirik. O, müasir siyasətlə, ölkə iqtisadiyyatının dirçəlməsilə bağlı bir sıra çox çətin məsələnin öhdəsindən uğurla gələ bilib. İlham Əliyev sayəsində müasir Azərbaycan yanacaq sarıdan, enerji sarıdan müstəqil dövlətə, post-Sovet məkanının ən firavan ölkələrindən birinə çevrildi. İlham Əliyev həmçinin Avropa Oyunları, Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu və s. kimi bir sıra nüfuzlu tədbirlərin təşəbbüskarı və əlaqələndiricisidir”, - deyən rusiyalı deputat bütün bu fəaliyyətə Qarabağ probleminin kölgə saldığını qeyd edib: “30 ilə yaxındır davam edən bu vəziyyət görülən işlərə kölgə salırdı. İlham Əliyev bu qanlı münaqişəni xələflərinə də miras qoyub gedə bilməyəcəyini dərk edirdi. Bu məsələni həll etməli idi və daim də bu barədə danışırdı. Belə də oldu”. “Qarabağ münaqişəsi həll olundu, bütün dünya azərbaycanlıları üçün, bütün dünyada Cənubi Qafqazda baş verənləri izləyən hər kəs üçün tarixi haqq-ədalət bərpa edildi. Bu, müdriklik nümunəsidir, mərdlik nümunəsidir, insanlara qayğı nümunəsidir. Məhz bu məramı Rusiya və Azərbaycan prezidentləri rəhbər tutublar. Qarabağ münaqişəsinin həllindən sonra İlham Əliyev SSRİ-nin də, Azərbaycanın da tarixinə adı qızıl hərflərlə həkk olunmuş atası Heydər Əliyevlə yanaşı, dahi hesab edilməlidir”, - deyə rusiyalı deputat fikrini tamamlayıb.

Hamısını oxu
Azərbaycan Bayrağı ordenli Silahlı Qüvvələrin zabiti leytenant Abdulla Elşən oğlu Əliyev ilə görüş keçirilib

Respublika Veteranlar Təşkilatının və Əfqanıstan Veteranları İctimai Birliyinin birgə təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsi iştirakçısı Azərbaycan Bayrağı ordenli Silahlı Qüvvələrin zabiti leytenant Abdulla Elşən oğlu Əliyev ilə görüş keçirilib. Görüşdə Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini polkovnik Cəlil Xəliov çıxış etdi. Cəlil Xəlilov: “Möhtəşəm zəfərləri ilə tarix yazan yenilməz Azərbaycan Ordusu müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin komandanlığı ilə 44 günlük Vətən müharibəsini şanlı qələbə ilə başa vurdu və düşməni ağır məğlubiyyətə uğradaraq kapitulyasiya sənədini imzalamağa məcbur etdi. Bu 44 günlük müharibə Azərbaycan xalqının şanını-şöhrətini özünə qaytardı. müharibə xalq olaraq qürurumuzu, vüqarımızı, özümüzə inamımızı qaytardı. Bu 44 günlük müharibədə igid Azərbaycan oğulları öz qəhrəmanlıqları ilə nəinki bugünkü nəsil üçün, eyni zamanda gələcək nəsillər üçün daim fəxr edib, qürur duyacağımız şanlı tarix yazdılar. Elə bir tarix ki, qərinələr, əsrlər keçəcək, nəsillər dəyişəcək, ancaq bu 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının qan yaddaşında və tarixində qızıl hərflərlə həkk olunub əbədi yaşayacaq. Bizlər – bugünkü nəsil xoşbəxt nəsilik ki, bu şanlı tarixin yazılmasına şahidlik etdik. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olundu. Bu müharibədə qəhrəman oğullarımız şəhadətə qovuşaraq, ölümləri ilə ölümsüzlük qazandılar. Leytenant Abdulla Əliyev və onun timsalında minlərlə qəhrəmanımız  Azərbaycan xalqının ən yeni tarixinə adlarını yazdırdılar, onlar hər zaman iftixarla xatırlanacaqlar. Bundan sonrada vətənimizin ərazi bütövlüyünü, dövlətimizin müstəqilliyini qoruyacaqlarına yekdilliklə əminik”. Əfqanıstan Veteranlar İctimai birliyinin sədri Məhəmməd Vəliyev  Azərbaycan Bayrağı ordenli leytenant Abdulla Əliyev və onun kimi minlərlə Azərbaycan oğlunun qürürumuz olduğunu dilə gətirdi. Qəhrəmanımızın atası Elşən Əliyevin Əfqanıstan veteranı kimi hər zaman oğluna Vətən sevgisini, millət təssübkeşliyini aşıladığını vurğuladı. Azərbaycan xalqının birliyinin yenilməzliyinin simvolu olan Vətən müharibəsindəki şanlı qələbəninin gələcəyimizi işıqlandıracağını bildirdi. Respublika Veteranlar Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilov Təşkilatın təsis etdiyi Həzi Aslanov yubiley medalını, Əfqanıstan Veteranları İctiami Birliyinin sədri  Məhəmməd Vəliyev  isə öz növbəsində rəhbərlik etdiyi Təşkilatın təsis etdiyi medalı və mükafatı leytenant Abdulla Əliyevə təqdim etdilər. Sonda xatirə fotosu çəkdirildi.

Hamısını oxu
ÇAĞIRIŞ

Hamısını oxu