Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva fevralın 1-də Abşeron Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının yeni inşa edilən binasının açılışında iştirak ediblər. Axar.az xəbər verir ki, yeni tibb müəssisəsində yaradılan şəraitlə tanışlıqdan sonra Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib. -Cənab Prezident, ilk növbədə, müsahibəyə vaxt ayırdığınıza görə Sizə minnətdarlığımızı ifadə edirik. İlk sualım açılışını etdiyiniz bu səhiyyə ocağı ilə bağlı təəssüratlarınız barədə olacaq. Necədir təəssüratlarınız? - Təəssüratlar çox müsbətdir. Yeni tikilmiş bu xəstəxana bizim səhiyyə sahəsindəki fəaliyyətimizi əks etdirir. Bildiyiniz kimi, son illərdə bir çox xəstəxanalar tikilib və onların da müəyyən standartları var, həm memarlıq baxımından, həm də avadanlıqlarla təchizat baxımından. Ona görə əminəm ki, bu xəstəxanada vətəndaşlara keyfiyyətli tibbi xidmət göstəriləcək. Çünki bütün müasir avadanlıqlar burada quraşdırılıb. Bir də ki, xəstəxana, eyni zamanda, həkimlərin iş yeridir. Burada 200-dən çox həkim və bütövlükdə 600-dən artıq tibb işçisi çalışacaq və təbii ki, onların da iş şəraiti müsbətə doğru dəyişir. Əminəm ki, burada göstəriləcək tibbi xidmət vətəndaşların sağlamlığını təmin edəcək, bərpa edəcək. Xəstəxananın inşası bir daha onu göstərir ki, bu sahədəki fəaliyyətimiz ardıcıl şəkildə davam etdirilir və Abşeron rayonunda da müasir xəstəxana artıq fəaliyyət göstərir. Bunun üstünlüyü, eyni zamanda, ondadır ki, bu vaxta qədər müxtəlif tibb müəssisələri fərqli-fərqli yerlərdə məskunlaşmışdı, amma indi burada artıq həm xəstəxana, poliklinika, uşaq poliklinikası, doğum şöbəsi, təcili tibbi yardım şöbəsi – bütün şöbələr bir yerdə fəaliyyət göstərəcək. Əlbəttə ki, bu, insanların rahatlığı üçün də çox önəmlidir. -Cənab Prezident, Sizin təşəbbüsünüzlə Azərbaycanın bütün bölgələrində ən müasir standartlara cavab verən xəstəxanalar tikilib. Bundan sonrakı mərhələ barədə fikrinizi öyrənmək istəyərdik, yəni, bu proqram artıq bitib, yoxsa icrası davam etdiriləcək? -Hesab edirəm ki, bütövlükdə artıq başa çatmaq üzrədir. Çünki ölkəmizin bütün bölgələrində xəstəxanalar fəaliyyət göstərir. Son 17 il ərzində 750-dən çox xəstəxana ya yenidən tikilib, ya da ki, əsaslı şəkildə təmir edilib. Səhiyyə sistemimizin bu xəstəxana və tibb müəssisələri fondu demək olar ki, indi ən yüksək standartlara cavab verir. Bundan sonra, əlbəttə ki, biz, ilk növbədə, səhiyyə sisteminin təkmilləşdirilməsi və tibbi xidmətin xüsusilə indiki dövrdə keyfiyyətini artırmaq üçün əlavə addımlar atacağıq. Səhiyyə sisteminin maddi-texniki bazasının yaradılması, müasirləşdirilməsi başlıca vəzifə idi. Mən xatırlayıram, 2004-cü ildə Prezident vəzifəsinə seçiləndən sonra bəyan etmişdim ki, biz qara qızılı insan kapitalına çevirməliyik. Sözün düzü, o vaxt bizim qara qızılımızın həcmi o qədər də böyük deyildi, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri hələ inşa edilməmişdi, ancaq biz bütün bu işləri artıq proqnozlaşdıra bilirdik. Bilirdik ki, bizi böyük neft hasilatı dövrü gözləyir. Ona görə neftdən əldən edilən gəlirləri insan kapitalına yönəltmək mənim başlıca vəzifəm idi. Dediyim kimi, bu vəzifə artıq bütövlükdə icra edildi. Bütün bölgələrdə ən müasir xəstəxanalar, poliklinikalar, diaqnostika mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Əgər biz buna nail olmasaydıq, son illərdə hər il 5 milyon insan tibbi müayinədən keçə bilməzdi. Hesab edirəm ki, bu da böyük nailiyyətdir. Çünki mən bəlkə də 100-dən çox, - bəlkə də daha çox, indi hamısını xatırlamıram, - xəstəxananın, tibb müəssisəsinin açılışında olarkən dəfələrlə bir məsələyə vətəndaşların diqqətini cəlb edirdim ki, mütləq hər bir insan ildə bir dəfə müayinədən keçməlidir. Artıq bunu demirəm, buna ehtiyac yoxdur. Çünki bu, həll olundu və artıq bir neçə ildir ki, kütləvi surətdə müayinədənkeçmə prosesi gedir. Yenə də deyirəm, dövlət hesabına 5 milyon insanı - ölkə əhalisinin yarısını tibbi müayinədən keçirmək böyük təşkilatçılıq və maliyyə resursları tələb edir. Azərbaycan nadir ölkələrdəndir ki, bu təşəbbüsü həm irəli sürüb, həm də bunu reallaşdırıb. Eyni zamanda, bildiyiniz kimi biz indi, icbari tibbi sığorta sisteminə keçmişik. Bu keçid də mərhələli yollarla həll olunub. Pilot layihələrin icrası bizə ilkin məlumatlar verib və məlumatlar da çox müsbət idi. Pilot layihələrlə əhatə olunmuş üç şəhərdə həm tibbi xidmətin keyfiyyəti artdı, eyni zamanda, vətəndaşların məmnunluğu yüksək səviyyədə idi. Ona görə biz artıq bu sistemə də keçmişik. Əgər müasir xəstəxana fondu olmasaydı, buna keçmək mümkün olmazdı. Yəni, biz hər şeyi ardıcıllıqla edirik və yəqin ki, gələn 1-2 il ərzində böyük xəstəxanaların tikintisinə artıq son qoyulacaq və daha çox səhiyyə sisteminin təkmilləşdirilməsi, müasirləşdirilməsi istiqamətində addımlar atılacaqdır. -Cənab Prezident, yəqin ki, bu xəstəxananın açılışının məhz pandemiya dövründə edilməsinin də bir xüsusi əhəmiyyəti var. Yəni, qlobal pandemiya bir ildən artıqdır ki, davam edir. İndiyə qədər Azərbaycanda bu virusla mübarizədə görülən işləri necə qiymətəndirirsiniz? -Bəli, əlbəttə, bu xəstəxananın açılışının pandemiya dövrünə təsadüf etməsi əlamətdar hadisədir. Amma təbii ki, bu xəstəxananın tikintisi pandemiyaya qədər başlamışdı və biz bu xəstəxanaların tikilməsi ilə özümüzü mümkün olan sürprizlərdən sığortalamalı idik. Çünki heç kimin ağlına gələ bilməzdi ki, pandemiya baş verəcək. Ancaq başqa hansısa xoşagəlməz hadisələr baş verə bilərdi. Ona görə bizim xəstəxana fondu buna hazır olmalı idi. Pandemiya ilə mübarizədə Azərbaycan ilk günlərdən qabaqlayıcı tədbirlər görərək, hesab edirəm ki, istədiyinə nail oldu. Biz vəziyyəti bütün dövrlərdə, yəni, bu bir il ərzində nəzarətdə saxlamağı bacarmışıq. Burada əlbəttə ki, yeni laboratoriyaların ölkəyə gətirilməsi xüsusi rol oynamışdır. Çünki pandemiyaya qədər bizdə cəmi 8 laboratoriya var idi və gündə cəmi min test keçirilə bilərdi. Hazırda laboratoriyaların sayı 42-dir və 20 min test keçirilə bilər və bunu biz keçiririk. Bütövlükdə 2 milyon 400 min test keçirilib. Yəni, bu, çox böyük rəqəmdir. Eyni zamanda, pandemiya dövründə ilk günlərdən modul tipli xəstəxanaların ölkəyə gətirilməsi ilə məşğul olmağa başlamışdıq və hesab edirəm ki, burada da liderlik göstərdik. Çünki bizdən sonra bir çox ölkələr oxşar addımlar atmışdır. Ancaq istehsalçılar artıq çatdıra bilmirdilər. Biz isə modul tipli 13 xəstəxananı Azərbaycana gətirdik, quraşdırdıq. İndi bizdə xəstəxana fondu tam imkan verir ki, xəstəliklə bağlı bütün məsələlər həll olunsun və həm palatalar, həm reanimasiya palataları kifayət qədərdir. Bunun və eyni zamanda, son həftələr ərzində dövlət siyasətinin nəticəsidir ki, müsbət dinamika müşahidə olunur, sağalanların sayı xəstələnənlərin sayından xeyli çoxdur. Hesab edirəm ki, vaksinasiya başladığı üçün bu sahədə daha da uğurlu addımlar atılacaq. Məhz buna görə biz indi yumşalma mərhələsinə qədəm qoymuşuq. Biz il ərzində rejimi gah yumşaldırdıq, gah sərtləşdirirdik, vəziyyətə uyğun şəkildə addımlar atırdıq ki, insanların sağlamlığını qoruyaq, eyni zamanda, insanlar üçün lazım olmayan halda əlavə çətinliklər yaratmayaq. Yəni, biz daim bu məsələyə çox həssaslıqla yanaşmışıq ki, bu iki vacib məsələni həll edək - insanların sağlamlığı, onların rahatlığı və necə deyərlər, mənəvi durumu. - Cənab Prezident, biz həm də Azərbaycanın bu preventiv, eyni zamanda, mübarizə tədbirlərinin beynəlxalq səviyyədə çox yüksək qiymətləndirildiyinin şahidi olmuşuq, müxtəlif aparıcı beynəlxalq qurumlar bu barədə öz fikirlərini ifadə ediblər. Hətta mübarizədə “Azərbaycan modeli” ifadəsindən də bəzi hallarda istifadə olunurdu. Bu barədə fikirlərinizi bilmək istərdik. -Bəli, bu, bizi, əlbəttə, çox sevindirir. Biz, əlbəttə, çox məmnunuq ki, beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycanın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirirlər. Ancaq əsas vəzifəmiz ondan ibarət idi ki, xalqımızı, vətəndaşlarımızı qoruyaq. Çünki pandemiyanın ilk günlərində bəlli deyildi ki, bu xəstəliyin hansı təhlükələri, yaxud da ki, hansı fəsadları ola bilər və bu gün də tam axıra qədər tədqiqatlar aparılmayıb. Ona görə biz ilk günlərdən bu addımları ataraq və eyni zamanda, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə təmaslar quraraq bu sahədə maksimum səmərəli iş aparmaq üçün çalışmışıq. Qeyd etdiyiniz kimi, artıq Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı “Azərbaycan modeli” haqqında danışır, görülən işlərə yüksək qiymət verir, bir neçə dəfə Azərbaycanı nümunəvi ölkə kimi təqdim etmişdir. Eyni zamanda, bu yaxınlarda mənə verilən məlumata görə, dünyanın aparıcı rəy sorğusu şirkəti olan “Gallup” da Azərbaycan vətəndaşları arasında təhlil-rəy sorğusu aparıb. Vətəndaşların 86 faizi dövlətin bu sahədəki fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir və bu göstəriciyə görə Azərbaycan dünyada 4-cü yerdədir. Yəni, həm beynəlxalq təşkilatlar, bu sahədə aparıcı təşkilat olan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, həm də ölkə əhalisi bizim fəaliyyətimizi yüksək qiymətləndirir. Bu, özlüyündə bir göstəricidir və onu göstərir ki, biz düzgün yoldayıq, hər zaman vətəndaşlara həqiqəti demişik. Hər zaman vətəndaşlara problem yarada biləcək hansısa məhdudiyyətlər haqqında danışanda deyirdik ki, bu, zəruridir, bu, labüddür, bunu biz etməsək, böyük problemlərlə üzləşə bilərik, bizim səhiyyə sistemimiz artan xəstələrin müalicəsi ilə bağlı öz resurslarını səfərbər edə bilməyəcək. Şadam ki, bizim bütün çağırışlarımız vətəndaşlar tərəfindən də anlayışla qarşılandı. Nəticə etibarilə həm dövlət siyasəti, həm vətəndaşların artan məsuliyyəti imkan verdi ki, bu gün vəziyyət nəzarət altındadır. - Biz həm də bu müddət ərzində xarici ölkələrə Azərbaycanın yardımının da şahidi olmuşuq. - Doğrudur. Biz bunu bir məsuliyyətli ölkə kimi özümüzə borc bildik. Xüsusilə Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatına sədrlik edən bir ölkə kimi mütləq bunu etməli idi. Bir çox ölkələrin maddi vəziyyəti, xüsusilə indiki dövrdə çox aşağıdır. Bir çox ölkələr vətəndaşların gündəlik tələbatlarını ödəyə bilmirlər. Belə olan halda, biz hesab edirik ki, mütləq imkan daxilində bu yardımı etməliyik. Beləliklə, bu dövr ərzində 30-dan çox ölkəyə maliyyə və humanitar yardım göstərilmişdir, eyni zamanda, beynəlxalq təşkilatlara, o cümlədən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına 10 milyon dollar məbləğində könüllü ianə verilmişdir. Onun 5 milyonu onların ümumi pandemiya ilə bağlı tədbirlərinə, 5 milyonu isə Qoşulmama Hərəkatına üzv olan xüsusilə kasıb ölkələrin yardımına istiqamətləndirilmişdir. Bundan əlavə, biz beynəlxalq müstəvidə zirvə görüşlərinin keçirilməsinin də təşəbbüskarı olmuşuq. Həm Türk Şurasının, həm Qoşulmama Hərəkatının iki zirvə görüşü COVID-19-a həsr edilmişdir. Onların da çox müsbət nəticələri olmuşdur. Çünki birinci belə bir təşəbbüs idi, bunu da biz irəli sürdük, hər iki qurumun sədri kimi. Ondan sonra artıq Qoşulmama Hərəkatının üzvlərinin dəstəyi ilə BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyasını keçirdik. Bu, o qədər də asan deyildi. Çünki Baş Assambleyanın xüsusi sessiyasını keçirmək üçün bir çox amillər lazımdır. Deyə bilərəm ki, bəzi ölkələr açıq etiraz etməsələr də, buna o qədər də maraqlı deyildilər. Çünki bəziləri hesab edirdi ki, belə bir təşəbbüs, necə deyərlər, ancaq böyük ölkələrə məxsus olmalıdır və belə bir təşəbbüs yəqin ki, onların fikirlərinə görə gərək daha əvvəl razılaşdırılaydı. Biz isə onu öz təşəbbüsümüz kimi irəli sürdük. Bildiyiniz kimi, Ermənistan buna qarşı çıxmışdır və bu da böyük təəccüb doğururdu. Yəni, Ermənistanda azərbaycanafobiyanın nə qədər böyük olduğunu Ermənistan bir daha bütün dünyaya göstərdi və bu, müharibədən əvvəl olan hadisə idi. BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyasında mən Qoşulmama Hərəkatının sədri kimi çıxış edərkən bütün ölkələri həmrəyliyə çağırmışdım ki, bu bəlaya qarşı mübarizədə biz səylərimizi birləşdirməliyik, burada hansısa birtərəfli addımlar atılmamalıdır, zəngin ölkələr məsuliyyət göstərməlidirlər. Peyvənd bütün ölkələrin xalqlarına çatmalıdır. Hətta demişdim ki, kasıb olan ölkələrin vətəndaşları üçün zəngin olan ölkələr o peyvəndi alıb onlara ötürsünlər. Şirkətlərə də çağırışlar etmişdim ki, onlar da bu sahədə qazanc dalınca qaçmasınlar, yəni, məsuliyyətli olsunlar. Prinsipcə, mənim bu çağırışlarımı bir çox ölkələr dəstəklədi, amma əfsuslar olsun ki, real həyat bizə tam başqa mənzərə nümayiş etdirir. Burada sözlə əməl arasında böyük bir fərqi görürük. - Siz vaksinlərin ədalətli bölgüsünə toxundunuz. Bir məsələ ilə bağlı da fikrinizi öyrənmək istəyərdik. Ümumiyyətlə, hazırda pandemiya ilə mübarizədə deyə bilərik ki, yeni bir mərhələ başlayıb - dünya üzrə vaksinasiya. Hətta bu sahədə də artıq müəyyən ölkələr arasında ümumən gərginliyin şahidi olmaqdayıq. Misal üçün, Avropa İttifaqı ilə Böyük Britaniya arasında olan qalmaqalı göstərə bilərik. Sizcə, bunun səbəbi nədir? - Bunun səbəbi, yenə də deyirəm, ədalətsizlikdir, bu sahədə hətta müttəfiqlər arasındakı münasibətlərdə olan ziddiyyətlərdir. Dediyiniz bu fakt özlüyündə çox narahatedici bir faktdır. Çünki Böyük Britaniya bu vaxta qədər Avropa İttifaqının üzvü idi və Avropa İttifaqı ölkələrini Böyük Britaniya ilə çoxəsrlik tellər bağlayır. Eyni zamanda, bu ölkələr NATO-nun üzvləridir və onların arasında belə qalmaqal əlbəttə ki, bir çox suallar doğurur. Biz bunu açıq mətbuatdan görürük. Misal üçün, mən bu yaxınlarda görmüşəm ki, Avropa İttifaqı nümayəndələri Böyük Britaniyanı ittiham edirlər ki, onların istehsal etdikləri vaksinin qeyri-ədalətli bölünməsi ilə bağlı çox ciddi proseslər gedir. Hətta mən o rəqəmləri də xatırlayıram. Bildirilmişdir ki, Böyük Britaniya vətəndaşlarının 13 faizi artıq peyvəndi alıb, Avropa İttifaqı vətəndaşları isə 2 faiz. Əgər belə gedərsə Böyük Britaniya əhalinin 75 faizini iyul ayına qədər vaksinlə təmin edəcək, Avropa İttifaqı isə oktyabr ayına qədər. Yəni, bu, çox düşündürücü açıqlamalardır. Hətta ondan sonra biz gördük ki, bəzi embarqolar da qoyuldu. Bildiyiniz kimi, bəzi istehsal sahələri Avropada təşkil olunub. Ona görə belə bir qalmaqal yarandı. Əlbəttə ki, biz gərək buna diqqətlə nəzər salaq. Əgər inkişaf etmiş ölkələr bu vaksinləri öz aralarında ədalətli bölə bilmirlərsə və qarşılıqlı ittihamlar irəli sürürlərsə, onda başqa ölkələr nə fikirləşməlidir? Kasıb ölkələr, inkişafda olan ölkələrin vətəndaşları, bəs onlara kim kömək göstərəcək? Bu haqda düşünülmür? Mən inkişaf etmiş bir çox ölkələrin liderlərindən bu günə qədər bu çağırışları eşitməmişəm. Ona görə biz Qoşulmama Hərəkatının sədri olaraq və öz bəyanatlarımıza sadiq qalaraq artıq dünya arenasında bu məsələni qaldırırıq. Mən sədrliyi öz üzərimə götürərkən demişdim ki, Azərbaycan beynəlxalq hüququ və ədaləti müdafiə edəcək, bütün üzv ölkələrin maraqlarını müdafiə edəcək və biz bunu edirik. Bu iki Zirvə görüşünün və bir xüsusi sessiyanın keçirilməsi onu göstərir ki, biz özümüzü bu sahədə də məsuliyyətli ölkə kimi aparırıq və bundan sonra da öz səsimizi daim ucaldacağıq. Çünki istisna edilmir ki, bundan sonra vaksinlər uğrunda mübarizə daha da kəskinləşəcək və bu, çox faciəvi fəsadlara gətirib çıxara bilər. - Cənab Prezident, icazənizlə vaksinləmə prosesinin Azərbaycana aid olan hissəsinə qayıdaq. Siz çıxışınızın əvvəlində artıq qeyd etdiniz ki, ölkəmizdə bu prosesə başlanılıb. Görülən işləri necə qiymətləndirirsiniz? - Mən müsbət qiymətləndirirəm. Çünki Azərbaycan Cənubi Qafqazda ilk olaraq artıq vaksinasiya işlərinə start verdi. Eyni zamanda, yerləşdiyimiz bölgədə Azərbaycan birincilər sırasındadır. Onun nəticəsidir ki, pandemiyanın ilk günlərindən işlər düzgün qurulmuşdur, bütün lazımi addımlar atılmışdır, beynəlxalq təşkilatlarla təmaslar qurulmuşdur. Biz COVAKS təşəbbüsünün üzvüyük və COVAKS xətti ilə müxtəlif vaksinləri ölkəmizə gətirəcəyik. Eyni zamanda, biz bir neçə şirkətlə vaksinlərin ölkəmizə gətirilməsi ilə bağlı müqavilələr bağlamışıq. Amma onların bəzilərinin icrası indi yubanır, yəqin ki, bax, dediyim bu səbəblərə görə. Eyni zamanda, biz artıq 4 milyon doz vaksin sifariş etmişik və onların artıq Azərbaycana gəlməsi təmin edilib, Çin istehsalı olan vaksinlər. Yanvarın 18-dən başlayaraq Azərbaycanda vaksinasiya başlamışdır. Müqayisə üçün deyə bilərəm ki, Avropa İttifaqında bu, keçən il dekabrın 18-də başlamışdır. Yəni, bir aydan sonra artıq Azərbaycan vətəndaşları bu vaksinləri alırlar, peyvənd olunurlar, əlbəttə ki, bu, vaksinasiya sahəsində də bizim səmərəli işimizin təzahürüdür. Onu da bildirməliyəm ki, indiki şəraitdə, xüsusilə zəngin ölkələr arasında olan bu ixtilaflar istehsalçılara da mənfi təsir göstərir, bir çox ölkələrin vətəndaşlarını bu vaksinlərdən məhrum edir. Ondan başqa, bu, dünyada ölkələr arasındakı inamsızlığı da alovlandırır. İndi siz Avropa İttifaqı ilə Böyük Britaniya arasındakı qalmaqaldan danışdınız, amma başqa misallar da var. Misal üçün, yenə də açıq mətbuata istinad edərək deyə bilərəm ki, inkişaf etmiş ölkələr dünya əhalisinin 14 faizini təşkil edir. Halbuki inkişaf etmiş ölkələr bu günə qədər dünya vaksinlərinin 53 faizini sifariş ediblər. Yəni, bu, yenə də ədalətsizlik, qeyri-bərabərlikdir. “Moderna” vaksini var, səhv etmirəmsə Amerika istehsalıdır. “Moderna” vaksininin 98 faizini zəngin ölkələr sifariş ediblər. “Pfizer” Avropa istehsalı vaksinidir. “Pfizer” vaksininin 96 faizini zəngin ölkələr sifariş ediblər. Yaxşı, bəs kasıb ölkələrin vətəndaşları nə etməlidirlər, xəstələnməlidirlər? Onlar xəstələnəndə onların ölmək ehtimalı daha böyükdür. Çünki o ölkələrdə səhiyyə sistemi inkişaf etmiş ölkələrdən müqayisəedilməz dərəcədə geridə qalıb. Ona görə, bax, bu məsələlər haqqında biz danışmalıyıq, bunu gizlətməməliyik. Ancaq bu məlumat açıq mətbuatda gedir, sanki ondan sonra unudulur. Çünki sərf etmir. Dünya mediasına rəhbərlik edən qurumlara sərf etmir. Çünki bu, o aktorların sözlərinin əməlləri ilə böyük fərqini göstərir. Bir misal da gətirə bilərəm. Bu yaxınlarda verilən məlumata görə Kanada 154 milyon əhali üçün vaksinlər sifariş edib. Kanadanın əhalisi 38 milyondur. Yəni, bu ölkə, bu ölkənin hökuməti, hansı ki, Vətən müharibəsi zamanı sırf ermənipərəst mövqe sərgiləyirdi, işğalçıları dəstəkləyirdi, bizim haqq işimizə kölgə salmaq istəyirdi və hətta “Bayrakdar” pilotsuz uçuş aparatlarının kameralarının Türkiyəyə ixrac edilməsi ilə bağlı əsassız embarqo qoymuşdu. Həmin bu ermənipərəst ölkə 154 milyon vaksin sifariş edir, onun pulunu verir, öz ölkə əhalisinin sayı 38 milyondur. Yəni, dörd dəfə çox. Deməli, 120 milyona bu vaksin çatmayacaq. Onlar almayacaqlar, onlar xəstələnəcəklər, öləcəklər. Bunların vecinə deyil. Bunlar ancaq eqoist hisslərə qapılaraq öz maraqlarını təmin etmək istəyirlər. Belə olan halda hansı demokratiyadan söhbət gedə bilər? Hansı ədalətdən, mərhəmətdən, insan haqlarından söhbət gedə bilər? Deməli, kasıb ölkələrin insanlarının haqları tapdalanır, onların səhhəti, sağlamlığı risk altına düşür. Amma zəngin ölkələr öz maraqlarını artıqlaması ilə, o maraqların 4-5 mislini təmin etməklə, necə deyərlər, öz maraqlarını təmin edirlər. Bu, sadəcə olaraq bu xəstəliklə bağlı olan məsələ deyil. Bunun çox dərin kökləri var və bu, təsadüfi deyil. Çünki bu dərin köklər bizi müstəmləkəçilik dövrünə aparır. Amma elə bil ki, biz neomüstəmləkəçilik dövrünü qeyri-rəsmi müşahidə edirik, yaxud da ki, elan edilməmiş müstəmləkəçilik, bunun başqa adı yoxdur. Belə olan halda bu ölkələrin mənəvi haqqı varmı kiməsə nəsə desin, kimisə nədəsə ittiham etsin? Bu, eqoizmdir, vicdansızlıqdır. Azərbaycan - Qoşulmama Hərəkatına sədrlik edən ölkə burada səssiz qalmır və qalmayacaq. Bu gün mən bu imkandan istifadə edərək Qoşulmama Hərəkatının üzvlərinə də çağırış edirəm ki, onlar da bizim səsimizə qoşulsunlar və biz bu məsələni beynəlxalq kürsülərdə, BMT kürsüsündə qaldırmalıyıq. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına müraciət etməliyik, şirkətlərə müraciət etməliyik, zəngin ölkələrə müraciət etməliyik ki, bu ölkələr bu praktikadan əl çəksinlər. Bu, ədalətsizlikdir. Buna göz yummaq olmaz. Bunun üstünü örtmək olmaz. Bu barədə Azərbaycan BMT-dən sonra ikinci böyük təsisatın lideri kimi, öz sözünü bundan sonra da deyəcək. - Siz Vətən müharibəsi məsələsinə toxundunuz. Növbəti sualım icazənizlə erməni işğalından azad edilən torpaqlarla bağlı olacaq. Həmin ərazilərə artıq bir neçə dəfə səfər etmisiniz. Təəssüratlarınızı bir daha eşitmək istəyərdik. -Təəssüratlar əlbəttə ki, hər bir Azərbaycan vətəndaşı hansı hissləri keçirir, mən də o hissləri keçirirəm. Bəlkə daha çox. Çünki mən artıq əyani şəkildə o torpaqlarda olmuşam. İndi vaxtaşırı televiziya reportajlarında o dağılmış, viran qoyulmuş ərazilər göstərilir. Amma əlbəttə ki, onu əyani şəkildə görəndə mənzərə tam başqadır. Bu, bir daha onu göstərir ki, hansı bəlaya qarşı biz mübarizə aparmışıq. Bu gün bizim haqlı davamıza kölgə salmaq istəyən ermənipərəst, anti-Azərbaycan, islamofob dairələr bunu bilməlidirlər ki, mənfur Ermənistan bizim torpaqlarımızı zəbt edərək, işğal edərək bütün infrastrukturu dağıdıb. Mən Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan rayonlarında, Şuşa şəhərində olmuşam. Ağdam şəhəri tamamilə dağıdılıb. Bir dənə də salamat bina yoxdur. Bir yarıdağılmış məscid qalıb, onu da ermənilər təhqir ediblər. Füzuli şəhərində bir dənə də bina yoxdur. Bir üç-dörd mərtəbəli hərbi hissənin binasıdır. Cəbrayıl şəhərində, şəhərin girəcəyində bir hərbi hissə var, şəhər yoxdur. Qubadlı və Zəngilanda bir neçə ev sadəcə olaraq qalıbdır, özü də yarıdağılmış vəziyyətdə. O evlərdən də onlar polis şöbəsi kimi, deməli hərbi baza kimi istifadə edirdilər. Yol boyunca kəndlərdə bir dənə də salamat bina yoxdur. Kəndlərin bütün binaları dağıdılıb, talan edilib. Bu mənzərə indi bütün dünyaya təqdim edilir və təqdim edilməlidir. Uzun illər Ermənistan rəhbərliyi və onun havadarları bunu gizlədirdilər. Sanki belə bir şey yoxdur. O bölgələrdə olan beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri də bunun üstünü örtürdülər. Bu talançılıq, bu vəhşilik, bu düşmənçilik bütün dünyanın diqqətini cəlb etməlidir. Məhz buna görə biz oraya jurnalistləri dəvət edirik, diplomatik korpusun nümayəndələrini. Daha da böyük sayda dəvət etməliyik ki, hər kəs görsün. Biz təkcə öz ərazi bütövlüyümüzü bərpa etməmişik, biz erməni faşizmini məhv etmişik, erməni vəhşiliyini məhv etmişik. Biz bölgəmizi faşist ideologiyasından tam xilas etməsək də, onun böyük hissəsini məhv etmişik. Buna görə bizim şanlı qələbəmiz bölgə üçün, dünya üçün çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Mən özümə sual verirdim ki, nə üçün onlar bunu edib və sözün düzü suala cavab tapa bilmirəm, bu günə qədər də. Bir səbəb ondan ibarətdir ki, onlar hesab edirdilər ki, belə olarsa, bütün evlər yerlə-yeksan edilərsə, azərbaycanlılar o torpaqlara qayıtmayacaqlar. Çünki onlar hesab etmirdilər ki, biz o faciədən sonra ayağa dura bilərik, möhkəmlənə bilərik, zəngin təbii ehtiyatlarımızdan səmərəli şəkildə istifadə edib ölkəmizi inkişaf etdirə bilərik, bu torpaqları, əraziləri bərpa edə bilərik. Onlar hesab edirdilər ki, heç vaxt biz oraya qayıtmayacağıq. Bu, birinci səbəb. İkinci səbəb, bəlkə də birinci səbəb onların ürəyində bizə qarşı olan düşmənçilikdir. Biz bunu sovet dövründə bilmirdik, hiss etmirdik. İndi mən o illəri yaxşı xatırlayıram. Azərbaycanda minlərlə erməni yaşayırdı. Bizim onlara münasibətimiz çox müsbət idi. Onlar da özlərini burada cəmiyyətin necə normal üzvləri kimi aparırdılar. Heç bir ədavətdən, düşmənçilikdən söhbət gedə bilmirdi. Bəs necə oldu ki, 92-93-cü illərdə onlar bizə qarşı bu qədər qəddarlıq göstərdilər, Xocalı soyqırımı, digər günahsız insanların öldürülməsi ilə nəticələnən onların hərbi əməliyyatları, dinc əhaliyə qarşı bu qədər qəddarlıq. Deməli, bunların ürəyində bu düşmənçilik toxumları həmişə var idi. Özü də o vaxt axı Azərbaycan, indi bu gün Azərbaycan onların belini qırıb, onların başını əzib, onların ordusunu məhv edib, onların ideologiyasını məhv edib, onların yetişdirdikləri illər boyunca, onilliklər boyunca ideoloji əsaslarını məhv edib, bu gün onlar, əlbəttə ki, aydın məsələdir, onların bizə münasibəti nədir? Bəs o vaxt biz nə pislik etmişdik? Heç bir pislik etməmişdik. Bülbülün, Natəvanın, Üzeyir Hacıbəylinin büstlərini gülləbaran etməklə, gərək adamın ürəyində nə qədər nifrət olsun, nə qədər düşmənçilik olsun, özü də kimə? O xalqa ki, sənə burada yer verib. Sən burada yuva salmısan. Sənin üçün yad olan torpağa, Qarabağa köçürülmüsən, Anadoludan, İrandan köçürülmüsən, gəlmisən, sənə burada qucaq açıb Azərbaycan xalqı, çörək verib. Sən bu çox sağ ol əvəzinə, 92-93-cü illərdə bütün binaları dağıdırsan, məscidləri dağıdırsan, təhqir edirsən. Bu kadrlar var internetdə. O hərbi cinayətkar və bu dəfə Qarabağ müharibəsində Qarabağa gəlmiş və siçan kimi oradan qaçmış Koçaryan Ağdam məscidinin önündə dayanıb və Ağdam məscidinin divarının üzərində təhqiramiz ifadələr. Bax budur o. O, bu hisslərlə yaşayıb. Biz onların belini qırdıq, onları məhv etdik. Hesab edirəm ki, müasir dünya ikinci belə vəhşilik görməmişdir. Əliyalın insanları yandırıblar, öldürüblər, uşaqları yandırıblar. Bütün binaları, məscidlərimizi dağıdıblar. Erməni faşizmi ən qəddar, ən təhlükəli, ən mənfur, ən çirkin ideologiyadır və biz bu ideologiyanı məhv etdik. Hesab edirəm ki, illər keçdikcə bizim bu tarixi xidmətlər daha da dolğun şəkildə dərk ediləcək dünya tərəfindən. O cümlədən erməni xalqı vaxt keçəcək, bizə minnətdar olacaq ki, biz onları bu bəladan xilas etmək istədik. Ümid edirəm ki, onlar xilas olunacaqlar. Əks təqdirdə, Ermənistan dövlətinin dövlət kimi gələcəyi çox böyük şübhə altında olacaq. -Cənab Prezident, mətbuatda gedən bir məlumatda deyilir ki, Mərkəzi Bankın sədri Şuşada təmsil etdiyi qurumun nümayəndəliyinin açılacağını bildirib və bu məsələyə münasibətinizi öyrənmək istəyərdik. -Mənim münasibətim buna mənfidir. Özü də mən deyim nəyə görə. Birincisi, bu, özbaşınalıqdır. Belə açıqlama veriləndə mütləq rəhbərliklə gərək məsləhətləşmə aparılsın. Azad edilmiş torpaqların bərpası ilə bağlı mənim tərəfimdən bir çox önəmli qərarlar qəbul edilib, qərargah yaradılıb. Qərargaha Prezident Administrasiyasının rəhbəri rəhbərlik edir. Mən demişdim ki, bütün təkliflər, bütün təşəbbüslər oraya göndərilməlidir. Çünki biz kim necə istəyir o torpaqları, əraziləri bərpa edə bilmərik. Biri filial açmaq istəyir, biri nə bilim başqa qurum açmaq istəyir. Bu, yolverilməzdir və qəbuledilməzdir. Ona görə burada subardinasiya olmalıdır. Ucuz populyarlıq qazanmaq üçün, yaxud da ki, özü üçün hansısa bir ofis, yeni ofis yaratmaq üçün belə açıqlamaların verilməsi tamamilə qəbuledilməzdir və buna son qoyulmalıdır. İkincisi, biz bütün işləri ardıcıllıqla edirik və mən bu ardıcıllıq haqqında dəfələrlə demişəm Azərbaycan xalqına hansı işləri biz görəcəyik ki, insanlar da bilsinlər. İlk növbədə, keçmiş köçkünlər, nə vaxt onlar qayıda bilərlər o torpaqlara. Birinci, minalardan təmizləmə. Bu, böyük bir prosesdir. Ermənilər bizə mina xəritələrini, mina sahələrinin xəritələrini vermirlər. Ona görə indi partlayışlar da tez-tez olur. Biz indi Minatəmizləmə Agentliyini yenidən formalaşdırırıq və onun fəaliyyəti daha səmərəli olacaq. Ancaq bu, müəyyən vaxt aparacaq. Mina təmizləməklə əlaqədar işlər əlbəttə ki, başa çatmalıdır. Ondan sonra ziyanın qiymətləndirilməsi. Biz əgər ziyanın qiymətləndirməsini etməsək, sabah biz təzminat davasında da uğur qazana bilmərik. Ona görə ki, ilk növbədə, yerli qurumlar bütün dağılmış evlərin pasportlaşdırılması aparılmalıdır, video, foto çəkilişlər, dron çəkilişləri, protokollaşma – hər bir binanın, hər kənddə yerləşən binanın, hər şəhərdə yerləşən binanın öz pasportu olmalıdır. Bunu, bu məlumatı biz verəcəyik cəlb edilmiş beynəlxalq şirkətlərə, onlar özləri tədqiqat aparacaqlar, özləri monitorinq missiyaları həyata keçirəcəklər və onlar bizə Ermənistana qarşı açılacaq təzminat davasında kömək göstərəcəklər. Yəni, bu ardıcıllıq budur. Bu işlər görüləndən sonra infrastruktur layihələri icra edilməlidir. Axı infrastruktur olmasa, orada insan necə yaşayacaq? Su yox, işıq yox, yol yox, yoxdur, necə yaşaya bilər? Ondan sonra evlər tikilməlidir. Mən artıq göstəriş vermişəm, artıq bizim qurumlar işləyirlər bütün şəhərlərin baş planları hazırlanır, özü də elə-belə yox. “Ağıllı şəhər” konsepsiyası, “ağıllı kənd” konsepsiyası. Bu, zaman tələb edir. Eyni zamanda, hər şey planlı şəkildə olmalıdır. Yoxsa biri oradan duracaq deyəcək ki, mən burada bunu tikəcəyəm, biri oradan duracaq ki, mən bunu. Kimsən sən? Sən get öz işinlə məşğul ol. Yenə də deyirəm, ucuz populyarlıq dalınca qaçanların axırı pis olur, bir. İkincisi, qayda-qanun var ölkədə. Heç kim özbaşınalıq edə bilməz. Əgər kimsə unudur, biz onun yadına salarıq. Təkcə bu işlərlə, əlbəttə ki, məsələ bitməyəcək. Sosial obyektlər də tikilməlidir. Evlərin tikintisi ilə paralel olaraq sosial obyektlər – xəstəxanalar, məktəblər, mədəniyyət ocaqları, idman qurğuları. Yoxsa əgər biz indi gedib haradasa, necə deyərlər, məktəb tiksək, ya xəstəxana tiksək, amma kim oraya gedəcək. Orada adam yoxdur. Şuşa şəhərinə gəldikdə, Şuşa şəhəri mənim tərəfimdən ölkəmizin mədəniyyət paytaxtı elan edilib. Bunu hər kəs bilir və bu qərar yüksək qiymətləndirilib. Şuşa nəinki Azərbaycanın, bölgənin, bəlkə də dünyanın mədəniyyət paytaxtlarından birinə çevriləcəkdir. Şuşada çox zəngin mədəni həyat olmalıdır. Şuşada yaşayacaq bizim soydaşlarımız da, onlar bütün işlər görüləndən sonra oraya qayıtmalıdırlar. Şuşa demək olar ki dağılıb, bütün binalar dağılıb. Bir keçmiş raykom binası qalıb, harada ki, mənfur xunta özü üçün yuva salmışdır, bir də xunta başçısının villası və bir-iki də cinayətkar, rüşvətxor erməni məmurunun villası. Başqa orada bina yoxdur. Bir də “xruşşovkalar”, hansılar ki, çoxdan öz ömrünü bitiriblər, orada da 2 min erməni yaşayırdı. İndi Mərkəzi Bank insanlara xidmət göstərib ki, orada filial açsın? Kimin üçün filial açacaq? Özü üçün ki, gedib orada otursun, yaxud da ki, gedəndə bunun bir iqamətgahı olsun, şəraiti olsun, oraya pullar xərclənsin və insanların buna hansı xeyri dəyəcək? Heç bir. Təkcə bu, deyil. Digər qurumlar da, indi mənə müraciət etmişlər. Onların hər halda ağlı çatıb mənə müraciət etməyə və mən onlara dedim ki, gedin oturun yerinizdə. Onları da mən deyə bilərəm, sadalaya bilərəm, qoy Azərbaycan vətəndaşları bilsinlər. Azəravtoyol, onun rəhbəri mənə müraciət edib ki, icazə verin, Şuşada Azərbaycan Azəravtoyol qurumunun regional mərkəzini açaq. Nə üçün? Yol çəkmək lazımdır, get, yol çək. Özü öz hesabına heç kim yol çəkmir, dövlət büdcə ayırır. Şuşada Azəravtoyolun regional mərkəzinin nə işi var? Belə də özü üçün şərait yaratsın, getsin o torpağı zəbt etsin, özü üçün iqamətgah tikdirsin, onu hasara alsın, bir qarovulçu qoysun və bəli, oraya gedəndə otursun orada belə təbiəti, necə deyərlər, seyr etsin. AZAL, onun da rəhbəri mənə müraciət etmişdir ki, AZAL-ın hansısa qurumunu Şuşada yaratmaq istəyirlər. Bu, prinsipcə absurddur. Ona da lazımi sözləri demişəm ki, get otur yerində. Ondan sonra, Dövlət Gömrük Komitəsi Şuşada Qarabağ Regional Mərkəzinin yaradılması ilə bağlı müraciət edib. Şuşada sərhəd var ki, gömrüyün regional mərkəzi olsun? Bilirsiniz, belə ziyanlı fikirlər bu adamların beyninə gəlir və onlar da bunu tələffüz edirlər. Siyahı davam edir hələ. Fövqəladə Hallar Nazirliyi, mənə nazir müraciət edib, icazə verin, orada biz Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Qarabağ regional mərkəzini yaradaq, Şuşa şəhərində. Yenə də eyni məqsədlə, yenə də torpaq, hələ ki, orada indi heç kim yoxdur, yenə də hasar, yenə də nə bilim tikanlı məftil, iqamətgah. Dövlət Sərhəd Xidməti. Bu təklifi indi desəm yəqin ki, mənim kimi indi Azərbaycan xalqı da güləcək. Mənə zəng edib deyir xidmətin rəisi ki, icazə verin biz sərhəd xidmətini Şuşa zastavasında yaradaq. Dedim ki, a kişi Şuşada sərhəd var? De də mənə Şuşada sərhəd var, yoxsa yox? Deyir yoxdur. Deyirəm bəs nə zastava yaradırsan? O boyda indi bizim sərhədimiz yaranıb, ta şimaldan cənuba qədər, Kəlbəcərdən Cəbrayıla qədər, Ermənistanla sərhəd. Cəbrayıl rayonunda İranla sərhəd, get orada yarat da. Şuşada nə işin var sənin?! Yenə də gəlim, oturum, yerləşim, iqamətgah qurum, hamısı da dövlət hesabına, hamısı dövlət hesabına. Burada mənim burada bir rezidensiyam olsun. Mən bəzən bu şeyləri demirəm vətəndaşlara ki, o vətəndaşları iyrəndirməyim, bağışlayın sözümə görə, ifadəmə görə. Amma da mənim də artıq səbrim tükənir və deyirəm ki, vətəndaşlar da bilsinlər, bu məmurlar da bilsinlər. Məmurlar öz yerini, yerlərini bilsinlər, öz işləri ilə məşğul olsunlar. Bir də mən Şuşanı mədəniyyət paytaxtı elan etmişəm, məmurlar paytaxtı elan etməmişəm. Ona görə hərə otursun yerində, öz işi ilə məşğul olsun, məni də əsəbləşdirməsin. Şuşanın ərazisinin ölçüsü 300 hektardır. Mən qoymamışam ki, bir dənə daş daş üstə qoyulsun. Çünki birinci təhlil aparmalıyıq. Ondan sonra o tarixi binaları bərpa etməliyik, necə bərpa etməliyik, bunu mən də deyə bilmərəm, mütəxəssislər deməlidir, biz indi cəlb etmişik. Misal üçün, Xurşidbanu Natəvanın sarayı, necə bərpa edilməlidir? Çünki onun bir divarı var, qalan divarlar uçub. Hansı formada o bərpa edilməlidir? Onu yenidənmi eyni stildə qalan o uçan hissəsi tikilməlidir, yaxud da ki, elə formada tikilməlidir ki, oraya gələn görsün ki, bax bu, buradan dağılıb, oradan sökülüb. Bu suala mənim cavabım yoxdur, çünki mən mütəxəssis deyiləm və indi müxtəlif şirkətlər, yerli, xarici şirkətlər məşğul olurlar artıq bu işlərlə. Şuşada biz ancaq və ancaq tarixi binaları bərpa etməliyik, mən belə hesab edirəm. Ondan sonra “xruşşovkalar”la bağlı, indi qabaqlamaq istəmirəm, mənim fikrim var ki, onların bir çoxu oradan yığışdırılmalıdır. Onların yerində yəqin ki, müasir 4-5 mərtəbəli yaşayış binaları tikilməlidir, ancaq bunu yenə də mən sadəcə olaraq öz fikirlərimi bölüşürəm, amma necə olacaq, onu mütəxəssislər deyəcək, memarlar, tarixçilər, şuşalılar özləri, onlar necə bu şəhəri görmək istəyirlər, çünki bu, onların şəhəridir. Yoxsa bütün bunlar, işlər, bu işlər kənarda qala-qala biri durur ki, mən filial açıram, biri deyir ki, mən zastava açıram, biri deyir ki, mən fövqəladə hallar açıram. Vallah, adam söz tapmır. Mən söz tapmışam, onlara elə söz demişəm ki, onlar o sözü unutmayacaqlar. Azərbaycan vətəndaşlarına da deyirəm, bərpa işləri ilə bağlı görüləcək işlərdə mütləq ictimai nəzarət olmalıdır. Olmasa bax bilin, yenə də eybəcər binalar tikiləcək, torpaqlar zəbt ediləcək, hərə özü üçün bir obyekt tikəcək. Mən indi o biri məsələni də demək istəyirəm. Mən indi müvəqqəti idarəetmə strukturu yaratmışam. Nəyə görə? Çünki mən görürəm, bilirəm, artıq gözlər tikilib oraya. İndi oraya elə bil ki, hücum gözlənilir, zəbtetmə hücumu. O torpaq mənim, o torpaq sənin, oranı mənə, buranı sənə. Amma mən bunların hamısını cəzalandıracağam, hamısını, özü də necə lazımdır. Otursun hərə öz yerində öz işi ilə məşğul olsun. Bütün torpaqlar planlı şəkildə bərpa ediləcək. Orada insanlar üçün şərait yaradılacaq, elə şərait ki, dünya üçün nümunə olacaq. Heç bir qanunsuz hərəkət ola bilməz. Heç bir torpaq zəbt oluna bilməz. Hər şey planlı şəkildə və əsaslı şəkildədir. Mən əminəm ki, buna biz nail olacağıq. Biz hamımız istəyirik ki, dağıdılmış şəhərlər tezliklə bərpa edilsin, amma, eyni zamanda, elə olsun ki, bu, oraya qayıdacaq insanların rahatlığını təmin etsin və müasir, güclü Azərbaycanın gücünü bütün dünyaya göstərsin. Cənab Prezident, ayırdığınız vaxtınıza görə bir daha Sizə minnətdarıq.  

Cəlil Xəlilov: “Bu zəfərin memarı isə Azərbaycan Prezidenti, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycan xalqıdır”   “8 Noyabr zəfəri Azərbaycanın hərb tarixində ən şanlı qələbədir. Bu zəfərin memarı isə Azərbaycan Prezidenti, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycan xalqıdır”.   Bunu saytımıza açıqlamasında Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilov bildirib. Polkovnik qeyd edib ki, 8 Noyabr zəfəri öz böyüklüyü, prinsipiallığı, regional və qlobal hadisələrə təsir gücünə görə unikaldır:   “8 Noyabr zəfəri Azərbaycanın hərb və dövlətçilik tarixində müstəsna yeri olan bir hadisədir. Bu qələbə dövlətçilik tariximizdəki bugünəqədərki zəfərləri bir çox parametrlərinə görə üstələməkdədir. Bu amillərdən biri 8 Noyabr zəfərinin 200 illik erməni həyasızlığına, soyqırım və təcavüz siyasətinə ən effektiv cavab olmasıdır. Azərbaycan 8 Noyabr zəfəri ilə erməni faşizminə ölümcül zərbə endirdi, onun dayaqlarını sarsıtdı.   30 ildir ki, davam edən erməni işğalı Azərbaycanın ərazi bütövlyünü pozmaqla yanaşı, həm də dövlətimizin inkişafını əngəlləyən, onun tərəqqisinə mane olan başlıca amil idi. Azərbaycanın öz  torpaqlarının 20%-i üzərində faktiki olaraq nəzarəti yox idi. Ermənistan bu ərazilərdə böyük talanlar həyata keçirir, təbii sərvətlərimizi vəhşicəsinə istismar edir, bu ərazilərdə narkotik plantasiyaları salırdı. Silahlı Qüvvələrimiz Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında cəmi 44 gün içində düşməni işğaldakı torpaqlarımızdan çıxarmaqla ərazi bütövlüyümüzü bərpa etdi, 30 illik işğala son qoydu. Azərbaycan 8 Noyabr zəfəri ilə bütün türk dünyasına zəfər qüruru, qələbə sevinci yaşatdı. Azərbaycan bununla sübut etdi ki, o, həqiqətən də məğlubedilməzdir və onunla güc dili ilə danışmaq istəyənlərin aqibəti hər zaman acınacaqlı olur”.   Polkovnik bildirib ki, işğaldakı torpaqların azad edilməsi Azərbaycana köçkün probleminə son qoymağa, bu ərzilərin iqtisadi potensialından yararlanmağa imkan verdi:   “İşğaldakı torpaqların azad edilməsi ilə Azərbaycan bu ərazilərin mina və digər döyüş sursatların təmizlənməsinə start verdi. Bu gün də davam edən məlum prosesə paralel olaraq, həmin ərazilərdə geniş quruculuq işləri həyata keçirməyə başadı. Məhz bütün bu işlərin nəticəsidir ki, artıq yüzlərlə ailə işğaldan azad edilən ərazilərdə məskumlaşdırılıb, onların məşğulluq problemi, sosial təminatı və s. kimi məsələlər dövlətimiz təəfindən öz həllini tapıb.   Bu gün Azərbaycan işğaldan azad edilən ərazilərin iqtsiadi potensialından geniş istifadə edərək xalqımızın rifaının daha da yaxşılaşmasına çalışır. Artıq Qarabağda onlarla müəsissisə fəaliyyət göstərməkdə, kənd təsərrüfatı və sənaye ilə bağlı yeni-yeni istehsalat sahələri yaradılmaqdadır.  Görülən və görülməkdə olan bu işlər dövlətimizin iqtisadi gücünü artırmağa imkan verir.   Müasir Azərbaycan türk dünyası ailəsinin bir üzvü kimi sürətlə inkişaf etməkdə, böyük uğurlara imza atmaqdadır. Və bundan illər, əsrlər sonra da 8 Noyabr zəfəri bizim üçün yeni mübarizələr baxımından mənəvi sitimul olmaqda davam edəcək, bizi yeni qələbələrə, yeni uğurlara ruhlandıracaq”.  

Veteran.gov.az xəbər verir ki.Müharibə, Əmək və Silahlı qüvvələr Veteranları     Təşkilatın  Gənclərin  vətənpərvərlik tərbiyəsi və ideoloji hazırlığı  şöbəsinin əməkdaşları,şöbə müdiri ehtiyatda olan  polkovnik Adil Haqverdiyev və  baş  mütəxəssis Nəbi Hacıyev 01 aprel 2026-cü il tarixində tədbir təşkil ediblər. Tədbir   Dəmir Yolu və Metropoliten  üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin Təşkilatın akt zalında baş tutub. “Aprel döyüşləri-böyük zəfərin başlanğıcıdır” adlı  tədbirdə  Dəmir Yolu və Metropoliten  üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin   tələbə və müəllim heyəti iştirak edib. Tədbiri Dəmir Yolu və Metropoliten  üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin tərbiyə işləri üzrə direktor müavini Fuad Əliyev açıb. O,qonaqları tədbir iştirakçılarına təqdim edib. Tədbridən öncə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səslənib. Daha sonra Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və Aprel döyüşlərinin  şəhidləri və torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin ruhları bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Çıxış etmək üçün söz ehtiyatda olan polkovnik Adil Haqverdiyevə verilib. Adil Haqverdiyev ilk öncə Təşkilatın sədri polkovnik Cəlil Xəlilovun salamlarını tədbir iştirakçılarına çatdırıb. O, qeyd edib ki, Azərbaycan Ordusu dördgünlük Aprel döyüşləri ilə xalqımıza  qələbə sevinci yaşatdı: “Bu zəfər Azərbaycan əsgərinin döyüş və mənəvi –pisxoloji hazırlığının, qələbə əzminin yüksək olduğunu nümayiş etdirdi, dövlətimizin və ordumuzun gücünü , xalqımızın birliyini, ərazi bütövlüyünü bərpa etmək əzmində olduğunu bir daha göstərdi. Aprel  döyüşləri Ermənistanın o zamana qədər yaratdığı keçilməz Ohanyan xətti ilə bağlı mifi darmadağın etdi”. Daha sonra Nəbi Hacıyev çıxış edib, Aprel döyüşləri ilə bağlı maraqlı faktlara diqqət çəkib. Dəmir Yolu və Metropoliten  üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin  tələbələri İsrafilov Elcan Fazil oğlu və Yusubzadə Cəsur Ravi oğlu Gənc nəslin vətənpərvərlik tərbiyəsinin inkişafında və milli - mənəvi dəyərlərimizin təbliğindəki fəal iştirakına görə Respublika  Veteranlar Təşkilatı tərəfindən Fəxri Fərmanla təltif olundular. Tədbirin sonunda xatirə şəkli çəkilib.  

Tarix bəzən bir günə sığır, bir gündə bir millətin taleyi yazılır. Azərbaycan üçün belə günlərdən biri 27 sentyabr oldu. 2020-ci ildə başlanan Vətən müharibəsində əsgərlərimiz yalnız torpaq uğrunda deyil, şərəf və qürur naminə savaşa atıldılar. Bu savaşda canından keçən hər bir şəhidin adı xalqın yaddaşına bir dastan kimi yazıldı. Onlardan doqquzu elə bir gündə 15 sentyabrda doğulmuşdu. Onların doğum günü indi həm də Qələbə tariximizin bir parçasına çevrilib.  Bu 9 igid övlad  bir vaxtlar analarının beşikdə layla çaldığı, arzularla böyütdüyü uşaqlar gələcəyini vətən yolunda fəda etdi. Onların hər biri Azərbaycanın bütövlüyü, torpaqlarımızın azadlığı, yüzillərlə həsrətini çəkdiyimiz Qarabağın uğrunda canından keçdi. Bu gün biz qürurla deyirik: Zəfər sizin adlarınızla bağlıdır! Şəhidlərimizin doğulduğu bu gün onların şəhadətə qovuşduğu müqəddəs zirvə ilə tamamlanaraq bir millətin yaddaşına əbədi həkk olundu. Hər il bu tarix gələndə bir millət tək yumruq kimi onları anır, ruhlarına dualar oxuyur, bayraqlar altında baş əyir. Beş il öncə qazandığımız Zəfər təkcə silah gücü ilə yox, bu 9 qəhrəmanın da daxil olduğu minlərlə şəhidin iradəsi və canı ilə əldə olundu. Onlar təkcə torpağı yox, Azərbaycanın qürurunu, ləyaqətini də xilas etdilər. Biz bu gün azad Şuşada gəzə biliriksə, Xankəndidə bayrağımız dalğalanırsa, Laçın yolu sərbəst açılıbsa bu onların sayəsindədir. Onlar tarixə təkcə şəhid kimi yox, Qələbənin memarları kimi düşdülər. Bəli, fiziki olaraq aramızda deyillər, amma bu millətin ruhunda yaşayırlar. Onların həyatı gələcək nəsillərə vətən sevgisinin, əqidənin və qəhrəmanlığın dərsi olacaq. 1. Elnur Cabbarov – Bir Doğum Günü, Bir Ömürlük Qəhrəmanlıq  Şəhidlik Tanrının seçdiyi ruhlara bəxş etdiyi əbədi bir zirvədir. O zirvəyə ucalmaq hər kəsə nəsib olmur. Amma Vətənin dar günündə düşmənin qarşısında sipər olan, canından, ailəsindən, ömründən keçən igidlər var ki, onların adı tarixə qızıl hərflərlə yazılır. Elnur Cabbarov da məhz belə oğullardandır  Laçınlı, qeyrətli, mərd bir Azərbaycan əsgəri… Əslən Laçın rayonundan olan Elnur Şahmurad oğlu Cabbarov 15 sentyabr 1994-cü ildə Ağcabədi rayonunun Taxta Körpü adlanan ərazisində, Laçından məcburi köçkün düşən ailələrin yaşadığı bir yurd yerində dünyaya gəldi. Onun uşaqlığı qaçqınlıq acısı, itirilmiş Vətən həsrəti ilə keçdi. Amma bu həsrət onu əyməmiş, əksinə ruhunu, iradəsini bərkidən bir gücə çevrilmişdi. 2012-ci ildə hərbi xidmətə yollanan Elnur fiziki cəhətdən güclü və çevik olduğu üçün Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Xəzər rayonunda yerləşən hərbi hissəsində xidmətə başladı. Xidmətini şərəflə başa vurduqdan sonar polis orqanlarında ictimai nəzarət qrupuna daxil edildi. Lakin Elnurun ürəyində yanan o böyük Vətən eşqi onu yenidən hərb meydanına çağırdı. Düşmənin ayaq basdığı dədə-baba torpaqlarına olan həsrət, vətənə olan sevgi, torpağa bağlanan can arzusu onu 2020-ci ilin əvvəllərində müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçu kimi orduda xidmət etməyə sövq etdi. O, bu yolu şüurlu şəkildə seçdi və bilirdi ki, bu yolun sonunda şəhidlik də var. Və o gün gəldi, 2020-ci il sentyabrın 27-də Vətən savaşı başladı. Elnur ön sıralarda idi. İllərlə həsrətində olduğu Laçına aparan yol artıq açılırdı. Elnur hər qarışda vuruşdu, hər döyüşdə irəlidə oldu. O, döyüş yoldaşlarının dediyinə görə qorxu bilməyən, mərd və nümunəvi bir əsgər idi. Əsl komandan ruhuna malik idi. Təkcə döyüşmürdü, döyüşçü yetişdirirdi, əsgərə dayaq olurdu. Və növbə gəldi Qəhrəmanlıq tariximizin zirvəsi, qürurumuzun simvolu olan Şuşaya… Elnur burada, şəhidlik və şərəf arasında bir seçim etdi. Döyüşlərin ən qızğın anında yoldaşları yaralı halda qaldıqda, Elnur geri çəkilmədi. Öz həyatını təhlükəyə ataraq onları xilas etməyə çalışdı. Və məhz bu zaman – həyatla ölüm arasındakı cəmi bir nəfəsdə o, şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Elnur şəhid olanda onu heç görməyən, qucağına almadığı iki aylıq bir körpəsi vardı. O körpə indi atasını şəhid biləcək, onun adına başı uca böyüyəcək. Vətən isə Elnurun adını unutmayacaq. Onun qəhrəmanlığı, fədakarlığı yüz minlərlə insanın yaddaşında, tariximizin qürur səhifələrində əbədi qalacaq. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin sərəncamı ilə Elnur Cabbarov “Vətən uğrunda”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə”, “Füzulinin azad olunmasına görə”, “Xocavəndin azad olunmasına görə” medalları və “Qarabağ” ordeni ilə təltif olundu. Bu təltiflər təkcə onun ailəsinə deyil, bütün Azərbaycan xalqına verilmiş bir iftixar nişanıdır. Elnur Cabbarov igid bir oğul, qəhrəman bir əsgər, şəhidlik zirvəsində əbədiləşmiş bir addır. 2. Vətən müharibəsində qəhrəmancasına şəhid olan hərbçimiz, igid Rəşad İlqar oğlunun ad günü bu gündür  onun şanlı həyat və qəhrəmanlıq dastanı hər zaman qəlblərimizdə yaşayacaq. Şəhidlik elə bir zirvədir ki, o ənginliyə ucalmaq hər insana qismət olmur. Tanrının bu uca və ulu, əbədi zirvəyə yüksəltdiyi Rəşad Ələkbərov kimi oğullarımız da çoxdur. Düşmən Ermənistanın Tovuz cəbhəsində törətdiyi növbəti təxribatlar, Vətənin bağrına çəkilən qana bələnmiş bir xəncər kimi Rəşadın yuxusunu ərşə çəkdi. Minlərlə həmyaşıdı kimi o da Vətən çağırışına səs verdi. Rəşad İlqar oğlu Ələkbərov 1997-ci ilin sentyabr ayının 15-də Azərbaycanın taleyində mühüm rol oynamış bir tarixdə Gəncə şəhərində dünyaya göz açdı. Sanki özü də tarix yazmaq üçün bu tarixi gündə doğulmuşdu.  Gəncənin 44 saylı orta məktəbini bitirdikdən sonra 2017-ci ildə hərbi xidmətə yollanan Rəşad Vətənə xidmət yolunu Ağcabədidə başladı, Füzuli torpaqlarında davam etdirdi. Əsgərliyi dövründə göstərdiyi nümunəvi davranışı, Vətənə bağlılığı onun necə bir insan olduğunu artıq o zaman sübut edirdi. Vətən müharibəsi başlandı. Rəşad da silaha sarılıb cəbhəyə yollandı. Bu müqəddəs torpaqların azad olunmasında Rəşad qəhrəmancasına döyüşdü. Şuşa-Laçın istiqamətində davam edən döyüşlərdə, vətən torpağına canını sipər edərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Rəşad Ələkbərov Gəncənin Şəhidlər Xiyabanında uyuyur və min illər boyu Vətənin igid oğullarının adları ilə səslənəcək bir ünvanın əbədiyyət sakininə çevrilmişdir. Qəhrəmanlığın genlə keçdiyi bu ailədə Vətən sevgisi anasından oğula miras qalmışdı. Anası  Nailə Ələkbərova Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı olmuş, “Gəncə” alayının tərkibində 1992-1993-cü illərdə Tərtər və Ağdərə cəbhələrində döyüşmüşdü. O da bir döyüşçü, bir qəhrəman kimi tarixdə öz yerini almışdı. Rəşadın qəhrəmanlığı dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirildi. O, ölümündən sonra “Vətən uğrunda”, “İgidliyə görə”, “Cəsur döyüşçü” və “Şuşanın azad olunmasına görə” medalları ilə təltif olundu. Rəşad Ələkbərov bir ömürlük örnək, bir millətin fəxri, bir xalqın unudulmaz qəhrəmanıdır. Onun adı bu torpaqda yaşadıqca, Vətən də yaşayacaq! 3. Vətən uğrunda canını fəda etmiş qəhrəmanımız Hüseyn Əliyevin ad günü 2000-ci ilin sentyabr ayının 15-də Tovuz rayonunun Əsrik Cırdaxan kəndində dünyaya gələn Hüseyn Əliyev bu gün həm də qəhrəmanlıq tariximizin parlaq səhifəsində əbədi yaşayır. Balaca bir kəndin sakit həyatından başlayıb, böyük vətən eşqinə çevrilən Hüseynin yolu çətin, amma şərəfli oldu. Uşaqlıqdan məktəb illərində formalaşan vətənpərvərlik ruhu onu 2018-ci ildə Silahlı Qüvvələrimizin sıralarına gətirdi. Hərbi xidmətdə keçdiyi illər onun qəhrəmanlıq yolunun ilk addımları oldu. Vətən müharibəsi başlayan kimi Hüseyn ürəyi və ruhu ilə ön sıralarda savaşmaq üçün hazır idi. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən qanlı döyüşlərdə döyüşçü kimi fərqləndi, igidliklə vuruşdu. Oktyabrın 3-də qəhrəmancasına şəhid oldu. O, canını qurban verərək Azərbaycan torpaqlarının azadlığı üçün əbədi ad qoydu. Nəşi uzun müddət tapılmasa da, onun ruhu heç vaxt yox olmadı. 2021-ci ilin yanvarında doğulduğu kənddə dəfn edilən Hüseyn həm doğulduğu, həm də şəhidlik zirvəsinə ucaldığı gündə yaddaşlarda yaşayır. Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" və "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalları ilə təltif edilən Hüseyn Əliyev Vətəninə, xalqına sonsuz sədaqət nümunəsi oldu. Bugün, Hüseynin ad günündə biz yalnız bir insanı xatırlamırıq. Biz, Vətən üçün döyüşən, canından keçən igid bir oğulu, şəhid ruhunu, azadlıq sevginin ən ali nümunəsini yad edirik. Ruhun şad olsun, qəhrəman! Ad günün mübarək, əziz şəhidimiz! 4. Əlizadə Nicat Qorxmaz oğlu – Ad günündə xatırlanan igid övlad Bu gün Nicat Qorxmaz oğlu Əlizadənin ad günüdür. O, 2001-ci ilin 15 sentyabrında Sumqayıtda dünyaya göz açmışdı. Nicat bir ailənin oğlu, bir elin fəxri, bir xalqın igid şəhididir. Əslən Cəbrayıl rayonunun Tinli kəndindən olan Nicatın həyat yolu, sanki Vətən sevgisi ilə ilmə-ilmə toxunmuşdu. İlk təhsilini Sumqayıtda Qubadlı rayonunun Hal kənd məktəbində aldı. Həyat onu illər sonra Biləsuvara, oradan isə Cəbrayıl Peşə Məktəbinə apardı. Gənc yaşlarında daima öyrənməyə, faydalı olmağa çalışan Nicat sadə, təvazökar, amma içində qaynayan bir qəhrəmanlıq ruhu daşıyırdı. 2019-cu ilin oktyabrında vətənin çağırışına "mən hazıram" deyərək cavab verdi. Tərtərdə hərbi xidmətə başladı. Əvvəl atıcı, sonra sanitar təlimatçı kimi fəaliyyət göstərdi. Amma onun əsl imtahanı 2020-ci ilin payızında başladı. 7 oktyabrda Suqovuşan uğrunda gedən döyüşlərdə düşmən gülləsinə tuş gələn cəsur igid, canını torpağa sipər edərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O, şəhidliyi ilə bir millətin qürursimasına çevrildi. Nicat bu gün Biləsuvardakı şəhidlər məzarlığında uyuyur. Amma onun adı, onun ruhu hər bir azərbaycanlının qəlbində yaşayır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə layiq görüldüyü “Vətən uğrunda”, “Suqovuşanın azad olunmasına görə” və “İgidliyə görə” medalları onun qəhrəmanlıq salnaməsinə yazılmış şərəf nişanlarıdır. Bu gün Nicatın ad günüdür. Amma o, bu günü torpağın altında deyil, göylərin ən uca qatında şəhidlik zirvəsində qarşılayır. Ruhun şad olsun, Nicat. Sənin kimi oğulların sayəsində bu torpaq bizimdir, bu günümüz var. Səni unutmadıq, unutmarıq! 5. Zəfəri Yaşadanlar – İsabala Hüseynovun Əbədi İzləri 15 sentyabr 2001-ci il. Bakı şəhərində, Suraxanıda bir uşaq dünyaya göz açırdı - İsabala Hüseynov. Hələ o zaman heç kim bilməzdi ki, bu körpə bir gün torpaq uğrunda canından keçəcək, millətin yaddaşına “Vətən oğlu” kimi həkk olunacaq. İsabala sadə bir ailənin övladı idi. Uşaqlığı Bakı küçələrində, Əmircanda keçmişdi. 2007-ci ildən 2018-ci ilə qədər 318 nömrəli tam orta məktəbdə oxudu. Gözlərində daim bir arzu vardı ölkəsinə faydalı olmaq, zəhmətlə böyümək. Məktəbi bitirdikdən sonra peşə təhsili yolunu seçdi. 2018-2019-cu illərdə 16 nömrəli Bakı Peşə Liseyində “Gəmi maşın mexanizmlərinin təmiri üzrə çilingər” ixtisasına yiyələndi. Dənizlərə baxıb gələcəyi xəyal edərdi, amma taleyin yazısı başqa idi. 2019-cu ildən etibarən Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətə başladı. Vətən sevgisi hərbi geyimdə daha da ucaldı. Silahı tutanda əlləri əmin idi, ürəyi döyünürdü.  O, bu torpaqlar üçün doğulmuşdu. 2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan Vətən Müharibəsi onun üçün  çağırış oldu. Döyüş meydanında qorxmadan irəli atıldı, ölümə gözlərini qırpmadan baxdı. 4 noyabr 2020-ci il Laçın döyüşləri zamanı İsabala şəhadətə qovuşdu. O gün Azərbaycanın səması bir igidi itirdi, amma millətin ruhu bir qəhrəman qazandı. Suraxanı rayonunun Əmircan qəsəbəsində torpağa tapşırıldı. Əməyi, canı və qanı yerdə qalmadı. Onun igidliyi dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi. Ölümündən sonra Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla aşağıdakı medallara layiq görüldü: “Vətən uğrunda”, “Qubadlının azad olunmasına görə”, “Laçının azad olunmasına görə”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə”, “Cəsur döyüşçü” medalına laiyiq görüldü. Bu torpaq nəfəs alırsa, bu bayraq dalğalanırsa, bu millət varlığını qoruyursa bu məhz İsabala kimi qəhrəmanların sayəsindədir. Bəziləri tarix yazır, bəziləri tarixə yazılır. İsabala Hüseynov tarixə yazılanlar sırasında əbədi yer aldı. Uğrunda can verdiyi vətən onu heç zaman unutmayacaq. 6. Zəfər tariximizə adını qızıl hərflərlə yazan igid – Elnur Həsənov Tarix 15 sentyabr 1992-ci il. Ağstafa şəhərində bir körpə dünyaya göz açır. Adını Elnur qoyurlar. Bu ad sonralar yalnız ailəsinin deyil, bütöv bir xalqın yaddaşına qəhrəmanlıq dastanı kimi həkk olunacaqdı. Elnur Elman oğlu Həsənov Vətənə sevdası canından əziz olan bir övlad, bir igid, bir şəhiddir. 1999-2010-cu illərdə Ağstafa şəhər 2 nömrəli tam orta məktəbində təhsil alan Elnur hələ uşaq yaşlarından mərdliyi, alicənablığı və Vətən sevgisi ilə seçilirdi. O, hələ məktəb illərindən bilirdi: bir gün Vətən çağırsa, tərəddüd etmədən yollara düşəcək. 2010-2012-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olan Elnur burada kiçik çavuş rütbəsini alır və manqa komandiri kimi xidmət göstərir. Silahdaşları üçün o, sadəcə komandir deyil, eyni zamanda dost, sirdaş və yol göstərən idi. 27 sentyabr 2020-ci il Zəfər tariximizin başlandığı gün torpaqlarımızı düşmən işğalından azad etmək üçün irəli atıldı.   Elnur Həsənov Füzuli, Xocavənd, Laçın və Şuşa uğrunda gedən qanlı döyüşlərin mərkəzində, ölümə meydan oxuyaraq döyüşürdü. Onun son dayanacağı Şuşa oldu. 8 noyabr 2020-ci il tarixində Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə Elnur qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O, yalnız doğma Ağstafanın deyil, bütün Azərbaycanın igid oğlu kimi Şəhidlər Xiyabanında əbədi rahatlıq tapdı. Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə Elnur Həsənov ölümündən sonra aşağıdakı medallarla təltif olunmuşdur: "Vətən uğrunda", "Cəsur döyüşçü", "Şuşanın azad olunmasına görə” medallarına layiq görülmüşdür. Bu medallar xalqın Elnura və onun kimi igidlərə olan borcunun kiçik bir əlamətidir. Elnur Həsənov tariximizin Zəfər salnaməsində qürurla çəkilən bir addır. Ruhun şad olsun, Elnur! Sən can verdin ki, Vətən yaşasın! Sən getdin ki, Şuşa azad olsun! Və sən susdun ki, bir millət əbədi danışsın! 7. İsmayılov Vüqar Eldar oğlu - Vətənin qüruru, Zəfərin səsi 15 sentyabr 1993-cü ildə Mingəçevirdə bir uşaq dünyaya göz açdı. Bu uşaq - Vüqar İsmayılov gələcəyin qəhrəmanı, millətin fəxri olacaqdı. Uşaqlıq illəri Kür qırağında, vətən sevgisi ilə böyüyən Vüqar illər sonra adını tarixə qızıl hərflərlə yazdı. 2020-ci ilin sentyabrında o, Azərbaycan Ordusunun əsgəri kimi müqəddəs bir amal torpaqlarımızın azadlığı uğrunda silaha sarıldı. 21 sentyabrda hərbi xidmətə çağırılan Vüqar Vətən müharibəsinin ən çətin döyüş bölgələrindən biri olan Talış-Suqovuşan istiqamətində vuruşdu. O, ön cəbhədə, səngərdə, barıt qoxan torpaqda Vətənin bütövlüyü üçün nəfəs aldı, döyüşdü və tarix yazdı. Amma hər qəhrəmanlıq dastanının bir qürurlu, bir də hüznlü tərəfi olur. 10 oktyabr 2020-ci il Vüqarın igidcəsinə şəhidlik zirvəsinə ucaldığı gündür.    O gün, torpaq onun qanı ilə suvarıldı, amma həmin torpaq azadlığa bir addım daha yaxınlaşdı. Vüqarın göstərdiyi şücaət dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi. O, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə: “Suqovuşanın azad olunması”, “Vətən uğrunda”, “Cəsur döyüşçü” medalları ilə təltif olundu. Bu gün 15 sentyabr Vüqarın doğum günüdür. Əgər sağ olsaydı, 32 yaşını qeyd edəcəkdi. Amma o, artıq bizim aramızda deyil. O, Şəhidlər Xiyabanında, qəlbimizdə və qəhrəmanlıq tariximizdə yaşayır. Vüqarın doğum günü ilə 44 günlük Zəfər müharibəsi arasında bir qismət bağı var. O, dünyaya gələndə zaman belə bilmirdi ki, bu uşaq bir gün Zəfərin əsgəri olacaq. O, doğulmaqla bu torpağın azadlıq dastanına öz imzasını atmağa gəlmişdi. Unutmadıq, unutmarıq! İsmayılov Vüqar kimi qəhrəmanlarımızın adı hər zaman ehtiramla anılacaq. Onların ruhu bizə güc, onların əməlləri bizə yol göstərəcək. Doğum günün mübarək, igid Vüqar! Sən bu millətin qürurusan. 8. Zəfər Tariximizin Beşinci İlində Qəhrəman Şəhid Əşrəf Məmmədlini Anırıq 15 sentyabr 1999-cu il tarixində İsmayıllı rayonunun Maçaxı kəndində dünyaya gələn Əşrəf Məmmədli Azərbaycan tarixində iz qoymuş qəhrəmanlardan biridir. Bu gün 15 sentyabr 2025-ci il onun doğum günüdür. Eyni zamanda, bu günlər Azərbaycan xalqı üçün daha böyük mənanı ifadə edir. Vətən müharibəsi Zəfərinin beşinci ildönümünə hazırlaşdığımız bir dövrdə, biz şəhidlərimizi dərin ehtiramla yad edirik. Əşrəf Məmmədli ilk təhsilini 2005-2009-cu illərdə Maçaxı kənd tam orta məktəbində, daha sonra isə 2009-2014-cü illərdə Tircan kənd tam orta məktəbində almışdır. 2014-2017-ci illərdə Abşeron rayonundakı Ceyranbatan Peşə Liseyində “təmirçi-çilingər” ixtisasına yiyələnmişdir. Əldə etdiyi texniki biliklərə baxmayaraq onun əsl peşəsi Vətənə xidmət idi. Əşrəf Məmmədli 2018-2019-cu illərdə Dövlət Sərhəd Xidmətinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olmuş, xidmətini başa vurduqdan sonra 2019-cu ilin noyabr ayından etibarən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir. Peşəkar hərbçi kimi formalaşan Əşrəf qısa müddət ərzində yüksək intizamı, hazırlığı və vətənpərvərliyi ilə seçilir. 2020-ci ilin 27 sentyabr tarixində başlayan, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasına yönəlmiş 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Əşrəf Məmmədli Azərbaycan Ordusunun Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri kimi döyüşlərə qatılmış Cəbrayıl rayonunun azadlığı uğrunda gedən ağır və şiddətli döyüşlərdə fədakarlıqla vuruşmuşdur.   O, 17 oktyabr 2020-ci il tarixində Cəbrayıl döyüşləri zamanı silahdaşları Səyyad Şıxıyev və Aşur Cəmiyev ilə birlikdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. Onların canı, qanı bahasına torpaqlarımız işğaldan azad edilmiş, Azərbaycan xalqının 30 illik həsrətinə son qoyulmuşdur. Əşrəf Məmmədli İsmayıllı rayonunun doğma Maçaxı kəndində torpağa tapşırılıb. Onun əziz xatirəsi xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaqdır. Qəhrəman şəhidimizin xidmətləri dövlət səviyyəsində də yüksək qiymətləndirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamlarına əsasən Əşrəf Məmmədli ölümündən sonra aşağıdakı medallarla təltif olunub: "Vətən uğrunda", "Döyüşdə fərqlənməyə görə", "Cəbrayılın azad olunmasına görə". Bu təltiflər bir daha göstərir ki, Əşrəf Məmmədli kimi qəhrəmanların fədakarlığı, mərdliyi və Vətən sevgisi unudulmur. Onların əziz xatirəsi və göstərdikləri şücaət hər zaman xalqımıza ruh, gələcək nəsillərə isə örnək olacaq. Əşrəf Məmmədlinin doğum günü və Zəfərin beşinci ili ərəfəsində qəhrəman şəhidlərimizi bir daha sonsuz minnət və ehtiramla anırıq. 9. Orxan Mirzəyev: Qələbəyə Aparan Yolun Qəhrəmanı Orxan Mirzəyev bir millətin yaddaşına yazılmış qəhrəmanlıq dastanıdır. O, 1993-cü il sentyabrın 15-də Azərbaycanın Biləsuvar rayonunun Zəhmətabad kəndində anadan olub. Vətənpərvərlik ruhunda böyüyən Orxan sonralar Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarında çavuş rütbəsi ilə xidmət edərək dövlətə sədaqətini əməli ilə sübut etdi. 2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsində Orxan Mirzəyev minlərlə igid Azərbaycan əsgəri kimi cəbhəyə yollandı. Onun döyüş yolu Füzulidən keçdi, Şuşaya qədər uzandı. Hər addımda göstərdiyi şücaət, qorxmazlıq və vətən sevgisi ilə adını tarixə yazdı. 7 noyabr 2020-ci il Azərbaycan ordusunun Şuşa uğrunda apardığı qanlı, amma şanlı döyüşlərdə Orxan şəhidlik zirvəsinə ucaldı. 10 noyabrda doğulub, boya-başa çatdığı Biləsuvarda torpağa tapşırıldı. Amma o, bu torpaq üçün can verərək əbədiyyətə qovuşdu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə Orxan Mirzəyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Şuşanın azad olunmasına görə", "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalları ilə təltif olundu. Bu medallar təkcə bir əsgərin qəhrəmanlığının deyil, bütöv bir xalqın qürurunun təcəssümüdür. Bu gün 15 sentyabr Orxan Mirzəyevin doğum günü olmaqla, həm də şəhidin ruhuna ehtiram, Vətən uğrunda can verənlərin xatirəsinə sayğı günüdür. O, fiziki olaraq aramızda olmasa da, ruhu ilə, döyüş yolu ilə, vətən sevgisi ilə hər birimizin qəlbində yaşayır. 44 günlük müharibə Azərbaycan xalqının birliyinin, iradəsinin və qələbə əzminin nümunəsi oldu. Bu zəfərin təməlində Orxan Mirzəyev kimi yüzlərlə igid övladımızın qanı, canı dayanır. Onların sayəsində bu gün üçrəngli bayrağımız azad edilmiş torpaqlarda qürurla dalğalanır.