Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı
Veteranların təcrübəsindən biz daim bəhrələnməliyik, istifadə etməliyik
Heydər Əliyev

İkinci Dünya Müharibəsinin Qəhrəmanı: Çərkəz Qurbanov

Azərbaycan xalqı hər zaman öz qəhrəmanları ilə fəxr edir və onların rəşadətli döyüş yolunu gələcək nəsillərə ötürür. Bu qəhrəmanlardan biri də Çərkəz Baxşəli oğlu Qurbanovdur. 1918-ci ildə Ağdam rayonunun Qiyaslı kəndində anadan olmuş Çərkəz Qurbanov, gənclik illərini vətənin müdafiəsinə həsr etmiş və Böyük Vətən müharibəsinin ən çətin döyüşlərində iştirak edərək şücaətini göstərmişdir. Onun adı cəsur kəşfiyyatçı olaraq yalnız Azərbaycanda deyil, həm də Ukrayna, Rusiya və digər ölkələrdə məşhurdur. Çərkəz Qurbanovun döyüş yoluna nəzər saldıqda, onun həm döyüş qabiliyyəti, həm də vətənpərvərlik ruhu önə çıxır.1939-cu il sentyabrın 1-də faşist Almaniyasının Polşaya hücumu ilə İkinci dünya müharibəsi başlandı. Müharibə təhlükəsi Vətənimizə getdikcə yaxınlaşırdı. Gənc Çərkəz Qurbanov 1939-cu ildə Finlandiya müharibəsində  və Qərbi Ukraynanın azad edilməsində igidliklə vuruşaraq əsgərlərə nümunə olmuşdu. 1940-cı ilin əvvəlində o, cəbhədə ağır yaralanaraq Ukraynanın Kamenets-Podolsk şəhərindəki hərbi xəstəxanaya gətirilir. Burada müalicə olunduqdan sonra doğma kəndinə məzuniyyətə qayıdır. Lakin məzuniyyəti uzun sürmür.
Böyük Vətən müharibəsinin başlanması ilə Sovet İttifaqının  başı üstünü daha ağır təhlükə - Hitler Almaniyasının təcavüzü alır. Müharibənin ilk günlərində Çərkəz Qurbanov könüllü surətdə cəbhəyə yola düşür.
1942-ci ilin avqustun 18-də faşistlər Şimali Qafqazda hücumu genişləndirərək  bir həftə sonra Mozdoku tuturlar. 223 saylı diviziyanın tərkibindəki 1037 – ci polkun kəşfiyyat dəstəsinin komandiri leytenant Çərkəz Qurbanov da faşistlərlə məhz burada – Mozdok ətrafında döyüşə girməli olur. Onun Böyük Vətən müharibəsində qəddar düşmənə qarşı əsas döyüş yolu da buradan başlanır. Döyüşdə göstərdiyi rəşadətə görə polkun ilk medalçısı kimi təltif olunur. Mozdokdan sonra düşmən öz qüvvələrini Georgiyevsk şəhərinə yönəldir. Çərkəz Qurbanov da burada igidlik göstərərək 17 nəfərlə 9 min hərbi əsiri xilas edir.  Bu şücaətə görə  Çərkəz Qurbanov şəhərin simvolik açarı, “Georgiyevsk-200 il” medalı ilə təltif olunur, Georgiyevsk şəhərindəki  Stepnaya küçəsinə Çərkəz Qurbanovun adı verilir. Həmçinin Mozdok şəhərindəki 4 saylı ingilis dili təmayüllü məktəb kəşfiyyatçı Çərkəz Qurbanovun adını daşıyır. 
Müharibədən sonra Georgiyevsk şəhərinə qayıdan  kəşfiyyatçı  o günləri belə xatırlayırdı: “Müharibədən sonra mən Georgiyevsk şəhərinə gələndə yerli əhali məni tanıdı. Onlar mənə siz niyə qəhrəman ordeni ilə təltif olunmamısınız? sualını verdilər. “Mən öz vəzifəmi yerinə yetirmişəm, qəhrəmanlıq nişanına görə vuruşmamışam!” – deyə cavab verdim. Oradan qayıdıb gələndən sonra yerli əhali Sov.İKP MK –nın birinci katibi L.Brejnevə bir narazılıq məktubu göndərirlər. Məktubda deyilirdi: “ Nə səbəbə əsl qəhrəman  çəkdiyi əziyyətə görə qəhrəmanlıq nişanı ilə təltif olunmayıb?”
L.Brejnev  bu məktubu Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin katibi Heydər Əliyevə göndərir. Heydər Əliyev təcili Bakıdan Georgiyevsk şəhərinə televiziya çəkilişi aparmaq üçün müxbirləri cəlb edir. Televiya əməkdaşları əsirlərin azad edilməsi faktına əsasən sənədli film hazırlayırlar.  Bu film ayrı-ayrı vaxtlarda nümayiş etdirilir.
Digər istiqamətdə, Budapeşt-Vyana döyüşlərində də fəal iştirak edən Çərkəz Qurbanov qəhrəmanlığı ilə seçilir və öndə olur.


Belə çətin döyüş və qəhrəmanlıq yolu Şimali Qafqaz, Moldoviya, Rumıniya, Bolqarıstan, Macarıstan, Avstriya, Yuqoslaviya, Berlinin azad edilməsində 1945-ci il may ayında müharibə Elbada başa çatana qədər “Qara bəbir” ləqəbli Çərkəz Qurbanov öz kəşfiyyatçı dəstəsi ilə həmişə döyüşün qızğın yerlərində olub qəhrəmanlıq nümayiş etdirir. Onun xidmət etdiyi  223-cü atıcı diviziyasına Belqrad diviziyası adı verilmiş, qulluq etdiyi 1037-ci polk “İvanov” ordeninə layiq görülmüş, polka Vyana şəhərinin adı verilmişdir. 1975-ci ildən  isə Ukrayna Respublikasının Çerkassı və Rusiya Federasiyasının Stavropol diyarının Georgiyevsk şəhərlərinin Fəxri vətəndaşıdır. Azərbaycanın cəsur kəşfiyyatçısı Çərkəz Qurbanovun bir çox orden və medallar, Baş komandanlıqdan təşəkkürlər almışdır.
Çərkəz Qurbanov 1946-cı il aprelin 29-da ordu sıralarından tərxis olunur. Bakı, Sumqayıt şəhərlərinin  hüquq –mühafizə orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. “Milis əlaçısı”  döş nişanı ilə mükafatlandırılmışdır. Polis mayoru  rütbəsinə qədər yüksələn Çərkəz Qurbanov Sumqayıt şəhər Polis idarəsində əməliyyat müvəkkili vəzifəsində işləmiş və təqaüdə çıxmışdır.  Qeyd edək ki, Çərkəz Qurbanov 18 il qəsəbə sovetinin deputatı olmuşdur. Göstərdiyi xidmətlərə görə H.Z.Tağıyev qəsəbəsindəki keçmiş Kurçatov küçəsi  cəsur kəşfiyyatçı Çərkəz Qurbanovun adını daşıyır.
Qürur hissi ilə deyə bilərik ki, Çərkəz  Baxşəli oğlu Qurbanov  İkinci dünya müharibəsi zamanı şərəfli döyüş yolu keçmişdir. Onun kimi qəhrəmanların döyüş yolu daima gənclərimizə örnəkdir.

 

Cəlil Xəlilov                   
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları  
Təşkilatının sədri, polkovnik

 

2024-12-04 22:39:10
2300 baxış

Digər xəbərlər

“ABŞ prezidentinin qondarma “erməni soyqırımı”nı tanıması, sadəcə Türkiyəyə deyil, bütün türk dünyasına təzyiq cəhdidir

Cəlil Xəlilov: “Türkiyəyə qarşı bu təzyqilər heç bir nəticə verməyəcək”   “Azərbaycan hər zaman olduğu kimi, bundan sonra da Türkiyəni dəstəkləməkdə davam edəcək”   ABŞ prezidenti Co Baydenin qondarma “erməni soyqırımı”nı tanıması Türkiyə ilə yanaşı, Azərbaycan cəmiyyətində də ciddi etirazla qarşılanıb.   Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov Veteran.gov.az-a açıqlamasında  bunu tarixi həqiqətlərin kobud təhrifi kimi dəyərləndirib:   “Təbii ki, 1915-ci il hadisələrini bu şəkildə dəyələrəndirmək, ermənilərə qarşı guya hanssıa soyqırımın həyata keçirildiyini iddia etmək tarixi həqiqətləri kobud şəkildə təhrif etmək, məqsədli şəkildə görməzdən gəlmək deməkdir. Çünki 1915-ci il olaylarının mahiyyəti bütün dünya, o cümlədən ABŞ üçün kifayət qədər aydındır. Hər kəsə məlumdur ki, nə 1915-ci ildə, nə də ondan əvvəl və sonra Osmanlı dövləti ərazisində, Türkiyədə ermənilərə qarşı hər hansı zorakılıq, təzyiq və soyqırım baş verməyib. Əksinə, ermənilərin özü türklərə, azərbaycanlılara qarşı 1915-1918-ci illərdə soyqırım həyata keçirib, minlərlə günahsız mülki vətəndaşı amansızcasına, bir-birindən ağır işgəncələrlə qətlə yetiriblər. İndi ABŞ prezidentinin tarixi həqiqəti danaraq 1915-ci il olaylarını “erməni soyqırmı” kimi dəyərləndirməsi hər şeydən öncə bu ölkədə erməni lobbisinin, erməni diaspor təşkilatlarının nüfuzu və təzyiqi kimi qiymətləndirilməlidir. Bu fakt onu göstərir ki, özünü dünyaya “demokratiyanın beşiyi” kimi təqdim edən ABŞ-da lobbi təşkilatlarının gücü qarşısında ən böyük, inkaredilməz həqiqət belə davam gətirə, həyata vəsiqə ala bilmir.   Ancaq bu da bir həqitədir ki, bu məsələni sadəcə erməni lobbisinin gücü ilə əlaqələndirmək də yanlış olur. Şübhəsiz, bu qərarın arxasında həm də ABŞ-ın öz maraqları, gələcəyə yönəlik niyyət və planları dayanır”.   Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, ABŞ-ın bu addımı atmaqla Türkiyəyə təzyiq göstərməyə çalışır:   “ABŞ hökumətinin belə bir addım atmasının arxasında tamamilə müstəqil siaysət yürüdən, sadəcə regionda deyil, bütün dünyada ciddi güc mərkəzinə çevrilən Türkiyəyə təzyiq göstərmək, onun mövqelərini zəiflətmək məqsədi daşıyır. Görünən odur ki, qardaş Türkiyənin regiondakı aktivliyi, o cümlədən Vətən müharibəsində ölkəmizə verdiyi mənəvi-diplomatik dəstək bəzi qlobal gücləri məmnun etmiş deyil. Bu səbəblə də onlar müxtəlif yollarla Türkiyəyə təzyiq göstərməklə rəsmi Ankaranın fəaliyyətini “çərçivəyə salmağa” çalışırlar. Lakin undurular ki, bu gün onların qarşısında böyük hərbi, iqtsisadi, siyasi və diplomatik gücə malik olan güclü Türkiyə dövləti dayanıb. Bu gün Türkiyənin hörmətli Rəcəb Tayyib Ərdoğanın timsalında çox güclü, qətiyyətli, uzagörən, vətənpərvər prezidenti var. Odur ki, Türkiyəyə təzyiq göstərməyə çalışanların nəyəsə nail olması mümkün deyil”.   Sədr müavini bugünə qədər olduğu kimi, bundan sonra da Azərbaycanın Türkiyəyə dəstək verməkdə davam edəcəyini bildirib:   “Məlum olduğu kimi, Azərbaycan və Türkiyə sadəcə indi deyil, tarixin bütün keşəkeşli dönəmlərində bir-birlərinə dəstək olub, bir-birlərinə qardaş yardımı göstəriblər. Bu baxımdan, hazırda Türkiyəyə yönəlik təzyiqlərə Azərbaycanın sərt təpgi verməsi, qardaş türk xalqı ilə həmrəylik sərgiləməsi tamamilə məntiqli və anlaşılandır. Çünki ABŞ erməni yalanını müdafiə etməklə, Türkiyəni heç vaxt etmədiyi cinayətdə ittiham etməklə sadəcə Türkiyəni deyil, 300 milyondan çox türk dünyasının qınaq və qəzəbinə səbəb olub.   Türkiyənin mənafeyinə zidd hər hansı bir addım, həm də Azərbaycanın, bütün türk dünyasının mənafeyinə zərbə deməkdir. Məhz buna görə də Co Baydenin məlum açıqlamasından dərhal sonra Azərbaycanda yüzlərlə ziyalı, millət vəkili, ictimai-siyasi xadim Türkiyəyə dəstək xarakterli bəyanatlar verərək ABŞ prezidentinin ermənipərəst bəyananatını lənətləmiş, bunu tarixin təhrif edilməsi kimi qiymətləndirmişdir. Bu baxımdan ABŞ bu böyük yanlışı ortadan qaldırana qədər Azərbaycanın Türkiyəyə dəstəyi davam edəcək.   Azərbaycanın Türkiyəyə verdiyi bu dəstək bütün türk dünyasının maraq və mənafeyi baxımından son dərəcə önəmlidir. Bu, türk dünyasının mənəvi-siyasi birliyini ortaya qoymaqla, Türkiyənin tək olmadığını, onu dsətəkləyən dövlətlərin mövcudluğunu göstərir. “Bir millət iki dövlət” prinsipinin bizdən tələb etdiyi də məhz budur”.   Seymur ƏLİYEV

Hamısını oxu
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini Binəqədi rayon veteranları ilə görüşüb

Bu gün Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov Bakının Binəqədi rayonu ərazisində yaşayan bir qrup veteranla görüşüb. Binəqədi rayon icra başçısının müavini Sevinc Süleymanovanın da iştirak etdiyi görüşdə, veteranlara olan dövlət qayğısından bəhs edilib, Azərbaycan ordusunun 44 günlük Vətən müharibəsindəki şanlı qələbəsindən danışılıb.   Dövlətin şəhid ailəlrinə, qaziləri daim diqqət mərkəzində saxladığını bildirən polkovnik Cəlil Xəlilov, veteranların da öz növbəsində dövlət siyasətini, milli maraqları, ölkə başçısının çağırışlarını qətiyyətlə dəstəklədiklərini qeyd edib. Sədr müavini bildirib ki, veteranlar bundan sonra da Ali Baş Komandanın ətrafında sıx birləşməkdə, ona dəstək verməkdə davam edəcək.   Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Sevinc Süleymanova da öz çıxşında dövlətin veteranlara, şəhid ailələrinə, müharibə əlillərinə daim diqqət və qayğı göstərdiyini, bu kateqoriyadan olan vətəndaşlara xüsusi həssaslıqla yanaşdığını bildirib. Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti olaraq rayon ərazisindəki veteranları, şəhid ailələrini daim diqqət mərkəzində saxladıqlarını vurğulayan Sevinc Süleymanova şəhid ailələrinə, veteranlara qayğı göstərməyin hər bir vətəndaşın ilk növbədə mənəvi borcu olduğunu qeyd edib.   Görüş əsnasında çıxış edən veteranlar ölkə başçısının böyük qələbədəki rolundan danışıb, Azərbaycan ordusunun Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altıdna qazandığı tarixi zəfərin əsrlər sonra da qürur və rəğbət hissi ilə xatırlanacağını bildiriblər.   Tədbirin sonunda əmək veteranı Teyyub Həsənov Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının Binəqədi rayon təşkilatının sədri seçilib.   Görüşdə  Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının Təşkilati və Beynəlxalq Əlaqələr Şöbəsinin müdiri polkovnik Nadir İsmayılov, təşkilatın mətbuat katibi Seymur Əliyev, Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinin İctimai-siyasi və humanitar məsələlər şöbəsinin müdiri Nicat Allahverdiyev, onun  müavini - dini qurumlarla işin təşkilatçısı Elnur Məmmədov və digər şəxslər də iştirak edib.

Hamısını oxu
Prezident İlham Əliyev: Ağbənd qəsəbəsinin azad edilməsi ilə Azərbaycan və İran dövlət sərhədinin tam nəzarətə götürülməsi təmin olundu

Bakı, 22 oktyabr, AZƏRTAC Ağbənd qəsəbəsinin azad edilməsi ilə Azərbaycan və İran İslam Respublikası dövlət sərhədinin tam nəzarətə götürülməsi təmin olundu. Bu münasibətlə Azərbaycan və İran xalqını təbrik edirəm. Eşq olsun müzəffər Azərbaycan ordusuna! AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev özünün rəsmi “Twitter” səhifəsində bildirib. video

Hamısını oxu
Suraxanı rayonunda veteranlar evlərində ziyarət olunub

Respublika Veteranlar Təşkilatının Suraxanı  Rayon Təşkilatının sədri Eldar Rüstəmov 4 may 2021-ci il tarixində  bir qrup  veteranı ziyarət edib .   Faşizm üzərində qələbənin 76-cı ildönümü münasibəti ilə reallaşan ziyarət zamanı Eldar Rüstəmov 100 yaşı yaxın günlərdə qeyd olunacaq Qurbanov Fərhad Alı oğlu, Hüseynov Cənnət Əli oğlu, Belikov Aleksandr Vasilyeviçi, arxa cəbhə veteranı Bəşirova Failə Əliyanova  ilə görüşüb, onlara təşkilat adından bayram sovqatları təqdim edib.   Məlumat üçün qeyd edək ki, məhz Eldar Rüstəmovun səyi nəticəsində Suraxanı rayonundakı parkların birində “Veteran evi” yerli icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən veteranların ixtiyarına verilib.   Sözügedən məkanda veteranların asudə vaxtlarını səmərəli keçirməsi üçün hər cür şərait yaradılıb.

Hamısını oxu